خبرگزاری هرانا
[responsive-menu RM="logged-in-menu"]

    خانه  > slide, بهداشت و محیط زیست  >  هفته ای که گذشت؛ نگاهی به گزارشات محیط زیستی در ایران

هفته ای که گذشت؛ نگاهی به گزارشات محیط زیستی در ایران

خبرگزاری هرانا – حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه های اخیر به دلیل استفاده بی رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به شدت مورد صدمه واقع شده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۶۰ واقعه محیط زیستی ایران است که در روزهای اخیر منتشر و به هدف آگاهی سازی گردآوری شده اند. بر اساس این گزارش در یک هفته اخیر دستکم ۷۵ شکارچی و صیاد متخلف بازداشت شدند، همچنین بیش از ۶۹ تن چوب جنگلی کشف و ضبط و ۱۴ متهم در این رابطه به مرجع قضائی معرفی شدند. در هفته ای که گذشت؛ معاون فنی محیط زیست هرمزگان از قطع دست پلنگی که به دلیل نبود تیر بیهوشی در اداره حفاظت از محیط زیست این استان، به مدت ۳ روز در دام گرفتار بود، خبر داد. همچنین ۱۷ نفر از عوامل و گردانندگان اصلی مسابقه مبارزه سگ ‌ها در این شهرستان مشگین شهر بازداشت شدند. طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای قم، مشهد، تهران، کرج، اهواز و اصفهان ناسالم برای گروه‌های حساس و در اراک در شرایط ناسالم برای همه گروه‌ها اعلام شد. در همین زمینه، مدیر عامل اتحادیه‌های تاکسیرانی کشور از وجود ۱۹۲ هزار تاکسی فرسوده در کشور خبر داد. از گزارشات منتشر شده در حوزه پسماند می‌توان به انباشت روزانه بیش از ۱۸۰ تن پسماند شهری و بیمارستانی در منطقه‌ای واقع در رشته کوه‌های باباموسی در بجنورد اشاره کرد. بعلاوه در چاله زباله منطقه ابوزیدآباد آران و بیدگل زباله‌های مختلف دو شهرستان کاشان و آران و بیدگل دپو و دفن می‌شود اما این زباله‌ها تحت هیچ شرایط اصولی دفن نمی شود و خطر آلودگی سفره های آب‌های زیرزمینی به همراه دارد. همچنین از دیگر اخبار محیطی زیستی این هفته می‌توان به معضل فرسایش خاک در خراسان شمالی اشاره کرد.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از سویی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید حجم آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.

حیات ‌وحش

حیات‌ وحش به کلیه جانداران از قبیل پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزیستان و تمام گیاهانی گفته می‌شود که به صورت وحشی و طبیعی بدون دخالت یا کمک انسان بر روی کره زمین زندگی کرده و آب و خوراک خود را خود تأمین می‌کند. اما دخالت و تصرف انسان در زیستگاه های طبیعی و مصرف بی‌رویه منابع طبیعی بسیاری از گونه های حیاط وحش را در معرض انقراض قرار داده است.

در هفته ای که گذشت؛ معاون فنی محیط زیست هرمزگان از قطع دست پلنگی که به مدت ۳ روز در دام گرفتار بود، خبر داد. روز جمعه ۲۸ آذرماه این یوزپلنگ گرفتار شده در تله دام در ارتفاعات منطقه سندرک میناب از تله جدا و برای درمان به بندرعباس منتقل شده بود. رئیس حفاظت از محیط زیست استان هرمزگان دلیل تاخیر در رسیدگی به وضعیت این پلنگ را نداشتن تیر بیهوشی در این اداره عنوان کرده بود.

همچنین فرمانده انتظامی شهرستان مشگین‌ شهر از بازداشت ۱۷ نفر از عوامل و گردانندگان اصلی مسابقه مبارزه سگ ‌ها در این شهرستان خبر داد.

گفتنی است، پیش‌نویس قانون منع حیوان‌آزاری که تدوین آن از اواخر سال ۹۴ آغاز شد ابتدا در قالب لایحه از سازمان حفاظت محیط زیست به هیئت دولت راه یافت. لایحه‌ای که تعلل دولت در ارسال آن به مجلس شورای اسلامی سبب شد این پیش‌نویس سال گذشته با پیگیری‌های فراکسیون محیط زیست مجلس، در قالب طرح به مجلس ارائه شود. اما این طرح که شهریور سال گذشته در مجلس شورای اسلامی اعلام وصول شد تا به امروز در کمیسیون حقوقی مجلس معطل مانده است.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیست

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها،حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی، و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

طی هفته‌ای که گذشت، با تلاش محیط بانان و جنگل بانان، دستکم ۷۵ شکارچی و صیاد متخلف که حاصل جمع آوری ۲۸ گزارش منابع رسمی است، در استان های آذربایجان غربی، اردبیل، اصفهان، بوشهر، تهران، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خوزستان، زنجان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، گلستان، لرستان و مازندران بازداشت و به مراجع قضایی ارجاع داده شدند.

در همین زمینه، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه و مدیرکل حفاظت محیط ‌زیست چهارمحال و بختیاری به ترتیب از دسنگیری ۳۱۶ و ۳۹۵ شکارچی غیر مجاز طی سال جاری در این مناطق خبر دادند.

بر اساس گزارشات منابع رسمی در هفته ای که سپری شد، بیش از ۶۹ تن چوب جنگلی که حاصل جمع آوری ۱۲ گزارش منابع رسمی است، در استان های چهارمحال و بختیاری، زنجان، فارس، کردستان، کهگیلویه و بویراحمد، گیلان، مازندران، مرکزی و همدان کشف و ضبط شده و ۱۴ متهم به مرجع قضائی معرفی شدند.

از سوی دیگر مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان از تشکیل ۳۶۸ فقره پرونده قاچاق چوب طی هشت ماهه نخست سال جاری در این استان خبر داد. فرمانده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان نیز با اشاره به اینکه قاچاق چوب در این استان افزایش ۴۰ درصدی داشته است، گفت: از ابتدای سال تاکنون تعداد هزار و ۲۰۷ پرونده قاچاق داشتیم”.

همچنین رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان بویراحمد عنوان کرد: “از ابتدای سال‌جاری تاکنون بیش از ۱۵۰ تن چوب قاچاق و ۲۰ تن زغال قاچاق از قاچاقچیان در سطح شهرستان بیوراحمد کشف و ضبط شد”.

وی اظهار داشت: “از ابتدای سال تاکنون تعداد هزار و ۲۰۷ فقره پرونده قاچاق چوب آلات و تعداد ۳۱ هزار و ۷۳۱ اصله چوب آلات مکشوف داشتیم که هر کدام به ترتیب نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۰ و ۹ درصد افزایش داشتند حجم این چوب آلات هزار و ۲۲ مترمکعب بوده که ۱۶ درصد کاهش داشته است”.

حق تنفس و هوای پاک

بر اساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پر شماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای قم، مشهد، تهران، کرج، اهواز و اصفهان به ترتیب با شاخص‌های ۱۰۶، ۱۱۱،  ۱۲۴، ۱۳۷، ۱۳۹ و  ۱۴۸ ناسالم برای گروه‌های حساس (بیماران قلبی و ریوی، زنان باردار و کودکان) و اراک با شاخص ۱۵۷ در شرایط ناسالم برای همه گروه‌ها اعلام شد.

در همین زمینه، زهرا نژاد بهرام، عضو شورای شهر تهران در جریان دویست و پنجاه و هفتمین جلسه شورای شهر تهران گفت: “طی روزهای گذشته با موج سنگین آلودگی هوا روبرو بودیم و براساس قانون هوای پاک، سازمان محیط زیست مسئولیت اصلی جلوگیری از آلوگی را برعهده دارد، اما متاسفانه شرایط کنونی موید آن است که این سازمان درصدد توجیه آلودگی هوا برآمده است”.

وی ادامه داد: “در حالی که هر ساله تمرکز بر سهم ۸۰ درصدی منابع آلاینده متحرک و خودروها در بروز آلودگی هوا، بر ضرورت چاره‌اندیشی برای غلبه بر این موضوع بود، شیوع ویروس کرونا و اعمال محدودیت‌های جدی زمینه کاهش قابل توجه تردد و عبور و مرور را فراهم آورد. اما مشاهده می‌شود که کماکان با شرایط نامطلوب آب و هوایی از نظر ذرات معلق در هوا و بروز خطرات جدی برای شهروندان مواجه هستیم”.

او خاطرنشان کرد: “آلایندگی ناشی از مازوت میزان مرگ‌ومیر ناشی از کرونا را تا ۶ برابر افزایش می‌دهد”.

استفاده از کاروان حمل و نقل شهری یکی از فاکتورهای اصلی جلوگیری از آلودگی هوا است، با این حال مدیر عامل اتحادیه‌های تاکسیرانی کشور از وجود ۱۹۲ هزار تاکسی فرسوده در کشور خبر داد.

همچنین مدیرعامل سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهرداری اصفهان گفت: “در مجموع ۲۱ هزار خودرو در ناوگان تاکسیرانی این کلانشهر فعالیت دارند که نوسازی بخشی اعظم آنها ضروری است”

در خبر دیگری، مدیرکل راهداری استان زنجان اعلاک کرد: “۴ هزار دستگاه حمل و نقل بار برون شهری استان زنجان نیازمند نوسازی است”.

بحران پسماند

از گزارشاتی که در این راستا طی یک هفته گذشته منتشر شده می‌توان به انباشت روزانه بیش از ۱۸۰ تن پسماند شهری و بیمارستانی در منطقه‌ای واقع در رشته کوه‌های باباموسی در بجنورد اشاره کرد. تخلیه و انباشت غیراصولی پسماند موجب تخریب زیست‌بوم طبیعی منطقه شده است. در ماه‌های گذشته و با گسترش بیماری کرونا، تخلیه زباله‌های بیمارستانی در این مکان، خطری جدی برای شیوع گسترده‌تر این بیماری در منطقه محسوب می‌شود.

بعلاوه در چاله زباله منطقه ابوزیدآباد آران و بیدگل زباله‌های مختلف دو شهرستان کاشان و آران و بیدگل دِپُو و دفن می‌شود اما این زباله‌ها تحت هیچ شرایط اصولی دفن نمی شود و خطر آلودگی سفره های آب‌های زیرزمینی به همراه دارد.

کودکان کار نیز از سوی دیگر در این منطقه آلوده مشغول به کار هستند و برای اندک درآمدی جان خود را به خط می‌اندازند به ویژه آنکه با شیوع ویروس کرونا این تهدیدات بیشتر شده است و شهروندان ابوزیدآباد آران و بیدگل نیز در این میان بیشترین آسیب را از این دفن غیراصولی دیده اند به نحوی که با افزایش پشه سالک و حیوانات موذی امان این مردم بریده و بوی ناخوشایند آن نیز به یک دغدغه تبدیل شده است.

از سوی دیگر رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان رودسر گفت: “پیرو گزارش‌های واصله مبنی بر جاری شدن فاضلاب کارخانه‌ای در نهر‌های کشاورزی رحیم آباد، تیم کارشناسان محیط زیست به محل مورد نظر اعزام شدند و اخطاریه زیست محیطی ۴۸ ساعته برای جلوگیری از انتشار آلودگی به آن‌ها ابلاغ شد”.

همچنین شهردار منطقه ۱۹ از صدور و تحویل اخطار به عاملان تفکیک غیر مجاز پسماند خشک و شناسایی ۲۰ گاراژ متخلف دیگر در محدوده خلازیل خبر داد.

در خبری دیگر رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان اسلامشهر از جمع آوری دو واحد آبکاری غیر مجاز و آلاینده در این شهرستان خبر داد.

 رییس اداره حفاظت محیط زیست شهریار نیز اعلام کرد: “۵ واحد دامداری شیری فعال به علت رعایت نکردن الزام ها و قوانین محیط زیستی در هفته جاری به مرجع قضایی معرفی شد”.

از دیگر اخبار محیطی زیستی این هفته می‌توان به معضل فرسایش خاک در خراسان شمالی اشاره کرد؛ نماینده بوشهر در این خصوص اعلام کرد: “یکی از معضلات شهرستان های شمالی استان بحث فرسایش خاک است که با توجه به بارش باران های شدید و برداشت بیش از اندازه از منابع زیر زمینی، برای مدیریت سیلاب و تقویت سفره های آب زیرزمینی باید در حوزه آبخیزداری استان فعالیت های اساسی صورت بگیرد”.

مطالب مرتـبط

بدون نظر

نظر بگذارید