خبرگزاری هرانا – حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه‌های اخیر به دلیل استفاده بی‌رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به‌شدت آسیب دیده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۵۴ واقعه محیط زیستی ایران است که در هفته اخیر منتشر و به هدف آگاه‌سازی گردآوری شده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در هفته‌‌ای که گذشت یک قلاده خرس قهوه ای ارتفاعات طالقان تلف شد و شمار تلفات فوک‌ خزری در سواحل مازندران به ۳۲ قلاده رسید. همچنین، بیش از ۵۸ شکارچی غیرمجاز و قاچاقچی چوب بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. افزون بر این، بر اساس گزارشات منتشر شده، بیش از ۳۷ هکتار از منابع طبیعی دچار آتش سوزی شد. از سوی دیگر، شاخص کیفی هوا دستکم در ۸ شهر ناسالم و خطرناک اعلام شد. از دیگر اخبار مرتبط با محیط زیست میتوان به بحران خشکسالی، پسماندها و آلاینده‌ها در مناطق مختلف اشاره کرد؛ در گزارش پیش رو به برخی از آنها پرداخته شده است.

آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از طرفی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید میزان آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.

حیات وحش

حیات‌ وحش به کلیه جانداران از قبیل پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزیستان و تمام گیاهانی گفته می‌شود که به صورت وحشی و طبیعی بدون دخالت یا کمک انسان بر روی کره زمین زندگی کرده و آب و خوراک خود را خود تأمین می‌کند. اما دخالت و تصرف انسان در زیستگاه های طبیعی و مصرف بی‌رویه منابع طبیعی بسیاری از گونه های حیات وحش را در معرض انقراض قرار داده است.

در هفته‌ای که گذشت، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز با اشاره به تلف شدن یک قلاده خرس قهوه‌ای بر اثر اصابت گلوله سلاح شکاری در ارتفاعات طالقان، خبر داد. محمدپور تصریح کرد: شناسایی عامل یا عاملان این حادثه با جدیت در دستور کار یگان حفاظت محیط زیست قرار دارد.

همچنین به گزارش مهر، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست مازندران گفت: شمار فوک‌های خزری تلف‌شده در سواحل استان به ۳۲ قلاده رسید.

روح‌الله اسماعیلی در ادامه افزود: به دلیل وضعیت فیزیکی لاشه‌های کشف‌شده، امکان انجام کالبدگشایی و نمونه‌برداری علمی وجود نداشت و از این رو عملیات دفن بهداشتی آنها با رعایت پروتکل‌های مربوط و تحت نظارت کارشناسان انجام شد.

در خبری دیگر به گزارش صداوسیما، تلف شدن ۴۵ هزار قطعه ماهی پرورشی در شهرستان گلبهار به خاطر بسته شدن سد دولت آباد توسط شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی است. این در حالی است که شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی معتقد است هیچ گونه مسئولیتی در قابل خسارات وارده ندارد.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیستی

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها، حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی‌رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

در گزارش‌های این هفته، با تلاش محیط بانان و جنگل بانان، بیش از ۳۰ شکارچی و صیاد غیرمجاز و متخلف محیط زیستی در شهرستان‌های دماوند، سرخس، سربیشه، بندرعباس، کهگیلویه و بویراحمد، دشتستان، آستارا، خاتم، ارسباران،سرخس، بهاباد و شاهرود بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. از سوی دیگر، دستکم ۷۰ تن چوب قاچاق در شهرهای عباس آباد، سیاهکل، اردستان، آمل، دورود، کامیاران، لاهیجان، ضبط و در این راستا دستکم ۲۸ قاچاقچی چوب بازداشت شدند.

در هفته ای که گذشت، به گزارش صداو سیما، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دماوند از شناسایی و بازداشت دو گروه شکارچی غیرمجاز در مناطق شکارممنوع این شهرستان خبر داد و اعلام کرد در این عملیات‌ها سه قبضه سلاح شکاری و بخشی از لاشه حیات وحش توقیف شد.

نقی میرزاکریمی افزود: در جریان این عملیات، دو قبضه سلاح شکاری و بخشی از لاشه جانور وحشی کشف و توقیف شد و متخلفان برای طی مراحل قانونی در اختیار مراجع ذیصلاح قرار گرفتند.

از سوی دیگر، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست هرمزگان از دستگیری دو متخلف شکار و صید در شهرستان بندرعباس و کشف و ضبط ۲ قبضه سلاح شکاری از آنها خبر داد. کاظم شریفی در ادامه افزود: پرونده این متخلفان در حال طی مراحل قانونی است.

در خبری دیگر، فرمانده انتظامی سیاهکل گفت: در راستای مقابله با قاچاق چوب و حفاظت از منابع طبیعی، هنگام گشت‌زنی در محور‌های مواصلاتی شهرستان، ۳ خودروی وانت نیسان که چوب‌های جنگلی حمل می‌کردند را برای بررسی متوقف کردند. کمیل ابراهیمی افزود: در بازرسی از این خودروها، ۱۴ تن و ۱۵۰ کیلوگرم انواع چوب جنگلی قاچاق کشف شد و متهمان ۳۵، ۴۴ و ۵۱ ساله پس از تشکیل پرونده به مرجع قضائی معرفی شدند.

افزون بر این، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان آستارا گفت: مأموران یگان حفاظت محیط زیست شهرستان آستارا هنگام گشت زنی در پناهگاه حیات‌وحش لوندویل و مناطق حفاظت شده، ۷ متخلف را که به صورت غیرمجاز و در فصل شکار ممنوع، قصد داشتند شکار کنند، شناسایی و توقیف کردند.

محمد رضا سلامی ریک افزود: در این عملیات، ۷ قبضه سلاح شکاری مجاز به همراه مقداری مهمات از متخلفان کشف و ضبط شد.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران از شناسایی و توقیف دو خودروی حامل چوب جنگلی قاچاق در آمل خبر داد و گفت: در این عملیات ۳.۵ مترمکعب گرده‌بینه توسکا حدود ۹ تن کشف شد. باقری در ادامه افزود: خودروهای توقیف‌شده برای طی مراحل قانونی به پارکینگ منتقل و دو نفر از متهمان نیز دستگیر و به مراجع انتظامی و قضایی معرفی شدند.

همچنین، ­رئیس پارک ملی خجیر و سرخه حصار از شناسایی و دستگیری یک متخلف در جریان گشت و کنترل مأموران یگان حفاظت در محدوده گردنه قوچ، حوالی روستای حمامک در منطقه حفاظت شده جاجرود خبر داد. به گفته امامعلی یگان زاده، متخلف پس از دستگیری برای طی مراحل قانونی به پلیس امنیت پاکدشت تحویل داده شد.

دادستان عمومی و انقلاب شهرستان خاتم از دستگیری دو متهم غیر‌بومی و سابقه‌دار در پی گزارش مأموران یگان حفاظت محیط زیست و با هماهنگی قضایی و صدور دستور لازم خبر داد. رضا رضایی افزود: در اجرای دستورات قضایی، دو متهم غیر‌بومی و سابقه‌دار شناسایی و دستگیر شدند و لاشه ۲ رأس قوچ وحشی و ۳ رأس کل وحشی، در مجموع ۵ رأس حیات‌وحش، به همراه یک قبضه سلاح شکاری و تعدادی فشنگ از آنان کشف و ضبط شد.

دادستان خاتم ادامه داد: در این خصوص پرونده قضایی تشکیل و متهمان پس از اقدامات قانونی و صدور قرار تأمین، روانه زندان شدند.

در خبری دیگر، فرمانده انتظامی دورود از توقیف یک دستگاه خودروی نیسان حامل ۴۶۰ کیلوگرم زغال چوب غیرمجاز در این شهرستان خبر داد. به گفته مجتبی نوریان، متهم پس از تشکیل پرونده برای سیر مراحل قانونی به مراجع ذی‌صلاح معرفی شد.

افزون بر این، حاتم شیرجنگ، رئیس پارک ملی ارسباران، اظهار کرد: در پی گشت و پایش شبانه مأموران پارک ملی ارسباران با مشارکت نیروهای مرزبانی در محدوده سد خداآفرین، تعدادی از صیادان غیرمجاز شناسایی و تحت رصد و تعقیب قرار گرفتند. وی افزود: چند صیاد غیرمجاز در عملیات شبانه محیط‌بانان پارک ملی ارسباران در سد خداآفرین دستگیر شدند و بیش از ۵۰۰ متر تور ماهیگیری و دو فروند قایق بادی از آنان کشف و ضبط شد.

به گزارش تابناک، حدود ۵ هزار کیلوگرم مقطوعات چوب بید قاچاق در شهرستان کامیاران کشف و ضبط شد.

به گزارش ایرنا، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان لاهیجان اعلام کرد: ماموران یگان حفاظت این شهرستان موفق به کشف و ضبط یک‌هزار و ۳۰۱ اصله انواع گرده‌کاتین، کله‌کاتین و گرده‌بینه از گونه توسکا شدند. قانع مقدم ارزش ریالی محموله کشف‌شده را چهار میلیارد و ۷۶ میلیون و ۶۸۰ هزار و ۱۲۰ ریال برآورد کرد. وی افزود: متهمان دستگیر و برای طی مراحل قانونی به مراجع قضایی معرفی شدند.

در خبری دیگر، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان از کشف و ضبط ۲۰ کیسه زغال حاصل از چوب بلوط جنگلی در جریان اجرای طرح ویژه مقابله با تخریب، تصرف اراضی ملی و قاچاق فرآورده‌های جنگلی در شهرستان مریوان خبر داد. شریفی‌پور اضافه کرد: خودروی حامل محموله نیز در چارچوب ضوابط قانونی توقیف و به پارکینگ منتقل شد تا مراحل قانونی پرونده در مراجع ذی‌صلاح طی شود.

به گزارش روزنامه خراسان، فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی از شناسایی و دستگیری یک گروه از صیادان حرفه‌ای در شهرستان سرخس خبر داد و گفت: در این عملیات پنج نفر دستگیر شدند و یکی دیگر از متخلفان که دارای سوابق متعدد شکار و صید بود، با استفاده از تاریکی شب به داخل خاک ترکمنستان متواری شد.

شعبانی ادامه داد: یک قبضه سلاح جنگی کلاشینکف، یک تیغه خشاب، ۱۲ تیر فشنگ کلاش، یک قبضه اسلحه شکاری دولول قاچاق، سه تیر فشنگ غیرمجاز چهارپاره دست‌ساز، پنج تیر فشنگ ساچمه‌ای، پنج دستگاه دوربین دوچشمی، اجزای یک رأس میش وحشی، پنج عدد شبچه مخصوص صید پرندگان شکاری بالابان، چهار قطعه باقرقره شکم‌سیاه و گندمزار، چهار قطعه کبوتر چاهی، وسایل ساخت انواع دام مخصوص صید پرندگان شکاری و سه دستگاه موتورسیکلت از متخلفان کشف و توقیف شد.

در خبری دیگر، سرهنگ حجت الله بهامین فرمانده انتظامی اردستان از کشف یک تن و ۸۰۰ کیلو چوب تاغ قاچاق در بازرسی ماموران انتظامی این فرماندهی خبر داد. به گفته وی، در این عملیات یک فرد متخلف دستگیر و برای انجام اقدامات قانونی تحویل مرجع قضائی شد.

همچنین، سرپرست اداره حفاظت محیط زیست بهاباد از دستگیری سه متخلف شکار و صید غیرمجاز در مناطق آزاد این شهرستان خبر داد. جواد شکوهی افزود: در بازرسی از متخلفان، دو قبضه سلاح، دوربین چشمی، تعدادی فشنگ، یک قبضه چاقو و لاشه یک قطعه تیهو کشف و ضبط شد.

به گزارش مهر، یک شکارچی متخلف در پی عملیات یگان حفاظت محیط زیست دشتستان با همکاری همیاران محیط زیست دستگیر و لاشه دو رأس کل از گونه‌های حفاظت‌شده از وی کشف و ضبط شد.

در خبری دیگر، کاظم شریفی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست هرمزگان از دستگیری یک متخلف و کشف ۱۷ قطعه پرنده شامل دلیجه، قمری و بلبل خرما به همراه ۳۰ رشته تور در پارسیان خبر داد.

علاوه بر این، مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد از شناسایی سه شکارچی متخلف در منطقه حفاظت‌شده و پارک ملی دنا خبر داد که این افراد پس از ۱۶ ساعت پایش محیط‌بانان شناسایی شدند، اما هنگام دستگیری با استفاده از سلاح و چاقو اقدام به مقاومت کرده و از محل گریختند.

به گزارش خبرگزاری دانشجو، ماموران یگان حفاظت محیط زیست شهرستان سربیشه هنگام گشت و کنترل در منطقه حفاظت‌شده درمیان سربیشه، لاشه یک راس قوچ وحشی را کشف و ضبط کردند. متخلفان در حالی که با یک راس قوچ وحشی شکار شده و دو دستگاه موتورسیکلت در منطقه حضور داشتند، با مشاهده نیرو‌های محیط بان، اقدام به فرار کردند.

در خبری دیگر، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری اردستان از کشف ۲ تن چوب تاغ قاچاق خبر داد. مجید خداپرستان افزود: در این عملیات، متخلفان بازداشت و تمامی محموله‌ها ضبط و خودروی متخلفان برای رسیدگی به مراجع ذی‌صلاح و اداره تعزیرات حکومتی ارسال شد.

همچنین، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری آمل از توقیف سه دستگاه کامیون و یک دستگاه نیسان و کشف بیش از ۳۰ تن هیزم قاچاق توسط مأموران سرجنگلبانی امامزاده عبدالله خبر داد. کوهستانی ادامه داد: پس از تنظیم پرونده و تکمیل تحقیقات، متخلفان به مراجع قانونی معرفی خواهند شد.

افزون بر این، رئیس اداره محیط‌زیست شاهرود از دستگیری متخلفان شکار غیرمجاز حیات‌وحش در شاهرود خبر داد و گفت: لاشه پازن و دو قبضه سلاح ساچمه‌زنی غیرمجاز کشف شد. به گفته علی‌اکبر قربانلو، متخلفان پس از دستگیری برای سیر مراحل قانونی به مراجع قضایی تحویل داده شدند.

به گزارش صداوسیما، فرمانده انتظامی دورود از توقیف یک دستگاه خودرو نیسان حامل ۴۶۰ کیلو گرم زغال چوب غیرمجاز در این شهرستان خبر داد. مجتبی نوریان افزود: متهم پس از تشکیل پرونده جهت سیر مراحل قانونی به مراجع ذیصلاح معرفی شد.

در خبری دیگر، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کهگیلویه و بویراحمد گفت: متخلف شکار گونه حیات‌وحش کل وحشی در شهرستان باشت شناسایی، دستگیر و اعمال قانون شد. عبدال دیانتی‌نسب افزود: در بازرسی مقداری از گوشت کل وحشی و یک قبضه سلاح ساچمه‌زنی بدون مجوز کشف و ضبط و به کلانتری منتقل شد.

همچنین، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران از دستگیری ۶ عضو یک باند قاچاق چوب در عرصه‌های جنگلی عباس‌آباد خبر داد و گفت: این عملیات پس از ماه‌ها رصد اطلاعاتی انجام شد. مهرداد خزایی‌پول در ادامه افزود: متهمان پس از تشکیل پرونده برای رسیدگی قانونی در اختیار مراجع ذی‌صلاح قرار گرفتند

حق تنفس و هوای پاک

براساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پرشماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای، اندیمشک ۱۵۸، شوشتر ۱۲۰، مسجدسلیمان ۱۳۸، شوش ۱۵۷، گتوند ۱۲۶، مشهد ۱۳۰، اهواز ۱۴۴، آبادان ۱۳۸، ناسالم برای گروه‌های حساس، ناسالم برای تمام گروه‌ها، بسیار ناسالم و یا خطرناک اعلام شد.

در هفته گذشته، دکتر مصیب رفیعی‌پور، مدیر امور بیمارستان‌ها و تعالی خدمات بالینی دانشگاه علوم پزشکی اهواز گفت: بررسی آمار مراکز درمانی نشان می‌دهد آلودگی هوا در سال جاری تأثیر محسوسی بر سلامت شهروندان داشته و در همین راستا، مراجعات بیماران با عارضه‌های قلبی و تنفسی غیرعفونی در شش ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸ درصد افزایش یافته است.

به گزارش رکنا، تهران از ابتدای سال جاری تاکنون، ۱۴۹ روز در وضعیت قابل‌قبول، ۲۸ روز در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس،۱۲ روز در وضعیت پاک و دو روز در وضعیت ناسالم برای همه بوده است.

شاخص کیفی هوا از صفر تا ۵۰ هوای پاک، ۵۱ تا ۱۰۰ هوای سالم، ۱۰۱ تا ۱۵۰ ناسالم برای گروه‌های حساس، ۱۵۱ تا ۲۰۰ ناسالم برای عموم، ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و ۳۰۱ تا ۵۰۰ خطرناک است.

شاخص کیفی هوا ( Air Quality Index ) معیاری است که غلظت ترکیبات مختلف آلاینده موجود در هوا نظیر مونوکسید کربن، دی اکسید گوگرد، ترکیبات نیتروژن دار، اوزون و ذرات معلق ( ذرات کوچک‌تر از ۱۰ میکرومتر و ذرات کوچک‌تر از ۲.۵ میکرومتر) را که دارای حدود مجاز متفاوت با واحدهای مختلف است به یک عدد بدون واحد تبدیل می‌کند و وضعیت آلودگی هوا را نمایش می‌دهد.

فقدان مدیریت بارش های حداقلی؛ خشکسالی و از بین رفتن منابع آبی

خشک‌سالی می‌تواند باعث عدم توازن در میزان آب و در نتیجه آن کمبود آب، نابودی گیاهان، کاهش عمق آب‌های سطحی و خاک مرطوب شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که تبخیر سطحی و تبخیر آب از گیاهان از حد معمول در مدت معین بیشتر شود. عدم مدیریت صحیح منابع آبی در کشور، اثرات جبران ناپذیر این مهم را عمیقتر میکند.

در هفته ای که گذشت، به گزارش مهر، بر اساس آخرین آمارها از شرکت مدیریت منابع آب ایران، ‌میزان ورودی مخازن کل کشور از ابتدای سال آبی (ابتدای مهرماه) تا ۴ مهرماه، معادل ۰.۲۳ میلیارد متر مکعب بوده که در قیاس با سال گذشته که عددی معادل ۰.۱۸ میلیارد مترمکعب بوده ۲۵ درصد افزایش داشته است. البته میزان کل خروجی سدهای کشور نیز نسبت به سال قبل ۲۳ درصد کاهش داشته است.

وضعیت برخی از سدهای مهم کشور بیانگر این است که در هفت سد، درصد همچنان میزان پرشدگی کمتر از ۱۰ درصد است؛ به‌طوری‌ که همچنان سدهای لار، دوستی، طرق، پانزده خرداد، بارزو و وشمگیر، گلستان، بوستان و ساوه کمتر از ۱۰ درصد آب دارند و در مقابل دو سد، جگین و ایلام میزان پرشدگی آنها حدود ۱۰۰ درصد است.

به گزارش ایرنا، سیستان و بلوچستان با قرارگیری در پهنه خشک و نیمه‌خشک خاورمیانه، در دهه‌های اخیر بیشترین تکانه‌های ناشی از خشکسالی هیدرولوژیک و تغییرات اقلیمی را در کشور تجربه کرده؛ پدیده‌ای که خشکیدن تدریجی بستر تالاب‌های بین‌المللی هامون و جازموریان، تشدید طوفان‌های موسوم به ۱۲۰ روزه و تبدیل صدها هزار هکتار از اراضی کشاورزی و مراتع به کانون‌های فعال فرسایش بادی را به همراه داشته است.

تشدید این بحران‌ها طی سال‌های اخیر افزون بر پیامدهای سنگین بهداشتی و تنفسی برای ساکنان و شکل‌گیری موج‌های مهاجرت اقلیمی، مستقیم زیرساخت‌های کلان توسعه‌ای جنوب شرق کشور شامل خطوط ریلی، کریدورهای بین‌المللی ترانزیت، پایانه‌های مرزی و تأسیسات تجاری و بندری سواحل مکران را با خطر انسداد و فرسایش روبرو ساخته؛ واقعیتی که مهار کانون‌های بیابانی و تثبیت شن‌های روان را از یک اقدام تنها منابع‌طبیعی و اکولوژیک، به مسئله‌ای راهبردی در حوزه «امنیت پایدار زیستی و اقتصادی» استان ارتقا داده است.

بحران فرونشست زمین در ایران 

یکی از مسائلی که در اثر برداشت بی‌رویهٔ آب زیرزمینی رخ می‌دهد، فرونشست زمین است. امری که به گفته برخی از کارشناسان، عدم مدیریت آب های سطحی موجود توسط مسئولان متولی و نهایتا اقدام به برداشت بیش از حد از آب‌های زیرزمینی، رشد به سزایی به آن می بخشد. نشست زمین باعث ایجاد شکاف‌های عمیق در سطح زمین، کج شدن لوله‌های چاه، خرابی ساختمان‌ها و نهایتا ایجاد تلفات جبران ناپذیر برای انسان ها و دیگر موجودات زنده می شود.

در هفته ای که گذشت، به گزارش ایرنا، رئیس اداره تونل و سازه‌های ژئوتکنیکی سازمان مشاور فنی و مهندسی شهرداری تهران، اعلام کرد زنگ خطر فرونشست هم‌اکنون برای ۲۵۴ پهنه کشور از جمله تهران، اصفهان، مشهد و قزوین به صدا درآمده و دشت بهرمان کرمان نیز با نرخ نشست ۳۱ سانتی‌متر در سال، از حادترین نقاط جهان به شمار می‌رود. وی جلوگیری از برداشت‌های بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی، بازچرخانی و استفاده از پساب‌های تصفیه‌شده و کاهش هدررفت آب را از مهم‌ترین اقدامات برای مهار این بحران عنوان کرد.

به گزارش آفتاب نیوز، علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درباره توسعه بحران فرونشست زمین در کشور، گفت: در نگاه کشوری، سطح پدیده فرونشست زمین توسعه قابل ملاحظه‌ای پیدا کرده است. این پدیده در ۳۰ استان کشور، به‌جز استان گیلان، از سال‌های گذشته مستندسازی و در قالب نقشه‌های فرونشست زمین ثبت شده است.

علی بیت‌اللهی با بیان اینکه برداشت بی‌رویه آب زیرزمینی عامل اصلی تشدید فرونشست است افزود: در استان اصفهان، وسعت زون فرونشست زمین ۲۰ درصد افزایش داشته است. همچنین در جنوب غرب تهران، وسعت زون فرونشست به حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد رسیده و متأسفانه این مساحت برای پهنه فرونشستی برآورد شده است.

وی با اشاره به ضرورت اقدامات جدی برای کاهش خطرات فرونشست زمین در کشور یادآور شد: متأسفانه غیر از شرایط اقلیمی و بارندگی‌های موضعی که لطف طبیعت است، اقدام ملموسی برای کاهش خطرات فرونشست زمین مشاهده نمی‌کنیم.

وی گفت: پس از قطع جریان زاینده رود، زون فرونشست اصفهان به حبیب‌آباد، دولت‌آباد و فرودگاه این شهر رسیده و بیش از ۳.۳ میلیون نفر را دربر گرفته است؛ این مسئله یک هشدار بسیار جدی است.

آتش سوزی منابع طبیعی

به طور کلی جنگل‌ها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست وارد هوا می‌شود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس می‌دهد. از این رو باید مورد توجه ویژه ای قرار گیرند.

در هفته‌ای که گذشت، به گزارش مهر، مدیرکل منابع طبیعی استان سمنان از مهار حریق مرتع چشمه سرخان طزره دامغان خبر داد. افشین مشیری در ادامه افزود: این حریق عمدتاً در محدوده پوشش درختچه‌ای گز رخ داده بود که برآورد اولیه از سطح عرصه درگیر حریق حدود پنج هزار مترمربع است.

همچنین، فرمانده انتظامی الیگودرز از شناسایی و دستگیری عامل آتش‌سوزی عمدی ۳۰ هکتار از جنگل‌ها و مراتع منطقه «مرگسر» این شهرستان خبر داد. علی اسدالهی افزود: ماموران با انجام اقدامات اطلاعاتی، تحقیقات میدانی و بهره‌گیری از اقدامات پلیسی، متهم را شناسایی و پس از هماهنگی قضائی، طی عملیاتی دستگیر کردند که با تشکیل پرونده به مرجع قضائی معرفی شد.

از سوی دیگر، رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری دیواندره از مهار حریق در ۲ هزار مترمربع از مراتع روستای آله‌دره علیا خبر داد. مسلم مرادی افزود: بررسی علت وقوع آتش‌سوزی و مشخص شدن عمدی یا غیرعمدی بودن آن در دستور کار یگان حفاظت قرار دارد.

بحران آلاینده های محیط زیستی

در هفته‌ای که گذشت، به گزارش مهر، انتشار ویدئویی از ورود جریان پساب به زاینده‌رود در محدوده شهرستان سامان، بار دیگر موضوع مدیریت فاضلاب در روستاهای حاشیه این رودخانه را به یکی از مسائل محیط‌زیستی چهارمحال‌وبختیاری تبدیل کرده است؛ ویدئویی که اگرچه به‌تنهایی نمی‌تواند درباره ماهیت یا کیفیت این جریان قضاوت کند، اما پرسش‌هایی درباره وضعیت شبکه جمع‌آوری فاضلاب، نحوه تصفیه پساب و نظارت بر خروجی واحدهای موجود ایجاد کرده است.

این تصاویر در شرایطی منتشر شده است که مسئله ساماندهی فاضلاب روستاهای حاشیه زاینده‌رود، سال‌هاست در این منطقه مطرح است و اجرای شبکه‌های جمع‌آوری و تأسیسات تصفیه فاضلاب به‌عنوان یکی از راهکارهای حفاظت از رودخانه دنبال می‌شود؛ موضوعی که حالا انتشار این ویدئو بار دیگر توجه‌ها را به وضعیت فاضلاب در حاشیه زاینده‌رود سامان جلب کرده است.

افزون بر این، علیرضا نورانی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی گیلان اعلام کرد روزانه ۳۹۰ هزار مترمکعب پساب و فاضلاب در این استان تولید می‌شود که تنها ۲۵ درصد آن تصفیه می‌گردد. ورود ۷۵ درصد فاضلاب‌های صنعتی، خانگی و کشاورزی به اکوسیستم آبی استان، علاوه بر تالاب انزلی، سلامت منابع آب و خاک را با چالش جدی مواجه کرده است.

در خبری دیگر، سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان رباط‌ کریم از شناسایی پسماندهای عفونی یک درمانگاه در میان پسماندهای عادی و ارجاع پرونده تخلف به مراجع قضایی خبر داد. عسگری ادامه داد: بر اساس بررسی‌ های انجام‌ شده، نحوه مدیریت و دفع پسماندهای عفونی این درمانگاه مغایر با الزامات مربوط به مدیریت پسماندهای پزشکی تشخیص داده شد و پرونده تخلف پس از انجام مستندات لازم، برای رسیدگی قانونی و اعلام جرم به مراجع قضایی ارجاع شد.