خبرگزاری هرانا
[responsive-menu RM="logged-in-menu"]

    خانه  > بهداشت و محیط زیست  >  طی ۲ سال اخیر؛ دستکم ۳ توله خرس سیاه آسیایی در تحویل سازمان محیط زیست، در بی خبری تلف شدند

طی ۲ سال اخیر؛ دستکم ۳ توله خرس سیاه آسیایی در تحویل سازمان محیط زیست، در بی خبری تلف شدند

خبرگزاری هرانا – طی سال های گذشته چند توله‌ خرس کمیاب که به ادارات محیط ‌زیست تحویل داده شده بودند، به دلیل تغذیه نادرست و شرایط نگهداری نامناسب تلف شدند و سازمان محیط ‌زیست هیچ خبر یا توضیحی درباره آنها نداده است. از سوی دیگر آغاز به کار مجدد معدنی درحوالی شهرستان نیک‌شهر زیستگاه خرس بلوچی، که یکی از گونه های کمیاب خرس‌های سیاه آسیایی است، را به خطر انداخته.

به گزارش خبرگزاری هرانا، به نقل از روزنامه شهروند، خرس‌های سیاه آسیایی مانند یوزپلنگ‌ها در معرض انقراض‌اند؛ با اینکه شمار خرس‌هایی که در دو ‌سال گذشته در سیستان‌وبلوچستان مشاهده شده‌، به انگشتان یک دست هم نمی‌رسد، بدون مجوز محیط ‌زیست در زیستگاه‌شان جاده کشیده‌اند و به زودی کارگاه کشف معدن درحوالی شهرستان نیک‌شهر مجددا آغاز به کار می کند.

کامبیز برادرانی، پژوهشگر حیات‌وحش گفت: “در سال‌های اخیر چندین توله خرس به ادارات محیط ‌زیست داده شده و درنهایت به دلیل تغذیه نادرست و شرایط نگهداری نامناسب از بین رفته‌اند”.

وی افزود: “طی دو‌ سال اخیر، سه خرس سیاه آسیایی که گونه کمیاب کشور است، تلف شده اما خبرش به بیرون درز نکرده است. نه سازمان حفاظت محیط‌ زیست و نه اداره کل استان‌های هرمزگان و کرمان درمورد این تلفات هیچ خبری نداده‌اند”.

یکی از آنها کاریزاست؛ توله‌خرس دوماهه‌ای که اواخر اردیبهشت ٩٧ درحوالی روستای کاریزای خیرآباد در شهرستان رودان دیده شد. آخرین خبر درباره کاریزا مربوط به دوم خرداد ٩٧ است، یک هفته بعد از پیداشدنش. مسئولان محیط ‌زیست هرمزگان همان‌ وقت وضع جسمی‌اش را رضایت‌ بخش اعلام کردند. محیط‌بانان پس از ٢۴ساعت جست‌وجو برای یافتن خرس مادر، درنهایت خرس را ابتدا به اداره رودان و سپس به بندرعباس منتقل کردند.

معاون فنی اداره محیط‌ زیست استان هرمزگان با اشاره به اینکه کاریزا تلف شده است، عنوان کرد: “در آن زمان اعلام کرده بودیم که ما مایلیم کاریزا در هرمزگان بماند و حتی با شهرداری هم صحبت کردیم تا بتوانیم محلی را برای نگهداری این حیوان فراهم کنیم. این خرس را در باغ پرندگان نگهداری می‌کردند و معلوم نشد چطور تلف شده است اما از مرگ آن اطمینان دارم”.

تیرماه ‌سال ٩٧ هم دو توله‌خرس سیاه آسیایی گرسنه وارد باغی در روستای خروس آونگ دهستان رمشک شدند که صاحب باغ زنده‌گیری‌شان کرده و به محیط‌بانان تحویل داد. به دنبال آن مأموران حفاظت محیط‌ زیست جستجو خود را برای یافتن مادر توله‌خرس‌ها آغاز کردند تا توله‌ها را در نزدیکی مادرشان رهاسازی کنند.

اما برادرانی، رئیس اداره قلعه گنج کرمان با بیان اینکه این توله خرس ها تلف شدند، در این خصوص گفت: “جا‌به‌جایی با ماشین غیراستاندارد در گرما و همین‌طور تغذیه غیراستاندارد در نهایت باعث تلف‌شدن این دو توله‌خرس شده و آنها هیچ‌وقت در زیستگاه‌شان رها نشده‌اند، یا اگر رها شده‌اند، دیگر زنده نیستند. همان زمان پیگیری کردیم و حتی درخواست کردیم که این دو توله‌خرس را به مرکز نگهداری حیات‌وحش پردیسان بفرستند؛ چراکه نگهداری تغذیه آنها باید اصولی باشد”.

مرجان شاکری، مدیرکل محیط ‌زیست استان کرمان عنوان کرد: “محیط‌بانی که این توله‌خرس‌ها را رها کرده بود، مهدی احمدی‌ نیک است که همان روزها خرس‌ها را در منطقه‌ای صعب‌العبور که تصور می‌شد مادرشان ممکن است به آنجا بیاید، رها می‌کند و خودش چند روز بعد در درگیری با متخلفان کشته می‌شود”.

وی که در آن زمان مدیرکل محیط‌ زیست استان کرمان نبوده، با بیان اینکه به ‌زودی گزارش این ماجرا را اعلام خواهد کرد، افزود: “آنچه می‌دانیم این است که نه لاشه‌ای پیدا شده و نه عکس و فیلمی داریم که ثابت کند این توله‌ها مُرده‌اند. بدون سند و شواهد دقیق نمی‌توان حکم به از بین‌رفتن توله‌خرس‌ها داد و محیط‌بانی که رهاسازی را انجام داده هم دیگر زنده نیست.

مرجان شاکری با اشاره به اینکه قانون طبیعت می‌گوید توله‌ها بدون مادرشان زنده نمی‌مانند و درصورت اطمینان از حضور مادر در منطقه باید آزادسازی انجام گیرد، ادامه داد: “اگر چنین اتفاقی درحال حاضر و در زمان مدیریت من بیفتد، توله‌ها را به راحتی رهاسازی نمی‌کنم و تا از حضور مادر در منطقه مطمئن نشوم، آنها را به دست طبیعت نمی‌سپارم”.

برادرانی در ادامه افزود: “سه توله از گونه‌ای کمیاب به راحتی از دست رفتند، درحالی ‌که دست‌کم می‌شد در باغ‌وحش‌های استاندارد نگهداری‌شان کنند. سوال ما این است که چرا استان‌ها این موضوع را پنهان کرده و در نگهداری از این حیوانات که از گونه‌ای درحال انقراض‌ هستند کوتاهی شد”.

یک پژوهشگر حیات‌وحش و عضو انجمن یوزپلنگ ایرانی اعلام کرد: “تنها “مم‌ بلوچی” اسیر در باغ‌وحش چاه نیمه زابل نگهداری می‌شود. این خرس را محیط ‌زیست سال‌های پیش به باغ‌وحش تحویل داد، اما بسیار مورد بی‌توجهی قرار گرفت. در دهه ٨٠ وضع نامناسبی داشت و قفسش بسیار کوچک بود. درخواست ما این است که به وضع این حیوان اسیر رسیدگی شود، در قفس بزرگ و استانداردی قرار بگیرد و تغذیه درستی داشته باشد. کسی از این خرس که تنها فرد موجود این گونه در باغ‌وحش‌های کشور است، خبری ندارد”.

وحید پورمردان، مدیرکل محیط ‌زیست استان سیستان‌وبلوچستان در خصوص وضعیت این خرس گفت: “باغ‌وحش‌های بسیاری آماری از مرگ‌ومیر و زاد و ولد حیوانات‌شان نمی‌دهند، اما از تنها باغ‌وحش استان در منطقه چاه‌نیمه آمار دقیقی داریم و بدون قید و شرط از آن بازدید می‌کنیم. همین دو هفته پیش اداره محیط ‌زیست شهرستان زهک پس از بازدید و سرشماری گونه‌های این مجموعه، گزارشی به من دادند. وضع خرس سیاه باغ‌وحش هم خوب است”.

وی مدعی شد: “عکسی که منتشر شده، تصویر خرس بلوچی (مم) آن باغ‌وحش نیست. خرس آن باغ‌وحش یک فرد بیشتر نیست و بالای ١٠‌سال سن دارد، اما تصویر منتشرشده یک توله خرس را نشان‌می‌داد. به علاوه اینکه جای نگهداری آن بسیار خوب است”.

وحید پورمردان ادامه داد: “اینکه سیستمی مثل دانشگاه، باغ‌وحش چاه‌نیمه را زیر نظر دارد، باعث شده اوضاعش از دیگر باغ‌وحش‌ها بهتر باشد، رئیس باغ‌وحش هم دامپزشکی از مجموعه دانشگاه است و این‌طور نیست که دنبال درآمد باشند یا فقط علاقه‌مند باشند. این مجموعه به واسطه مدیریت دانشگاه حالت تحقیقاتی دارد”.

وی همچنین در بررسی باغ‌وحش چاه‌نیمه گفت: “ما در استان تلفات خرس بلوچی نداریم، اما مشکلاتی درباره حیات‌وحش در اسارت وجود دارد. به‌طور مثال در همین باغ‌وحش ۶ فرد شیر نگهداری می‌شود که ۵ فرد آن ماده است. جای آنها نرمال نیست و هزینه‌ها نگهداری‌شان بالاست. اینها معضل است، اما باغ‌وحش ما را به‌عنوان محیط ‌زیست نگران نمی‌کند. خصوصی نیست و خیلی راحت مسئول آن جابه‌جا می‌شود. بازدید عمومی دارد، اما بعید می‌دانم بلیت‌فروشی داشته باشد. همه هزینه‌ها را هم خود دانشگاه زابل پشتیبانی می‌کند. این اتفاق خوبی برای باغ‌وحش است که دغدغه درآمدی ندارد که مثل باغ‌وحش‌های دیگر حیوانات را برای درآمد دست‌آموز کنند و مردم را به قفس راه بدهند”.

معدن موقتا تعطیل شده اما مجوز صمت دارد

در سیستان و بلوچستان اگرچه زیستگاه‌ها اغلب بکرند و از چشم معدن‌کاوان دور مانده‌اند، اما به تازگی معدنی در حوالی نیک‌شهر به راه افتاده است. این درحالی است که به گفته مدیرکل محیط ‌زیست استان سیستان و بلوچستان پراکنش “مم” (خرس سیاه بلوچی) در استان مطلوب نیست.

وحید پورمردان در این خصوص عنوان کرد: “مشاهده این گونه در دو‌ سال اخیر با دوربین‌های تله‌ای به انگشتان یک دست هم نمی‌رسد. البته علاوه بر حفاظت از زیستگاه، به دلیل باهوش بودن این حیوان و پنهان ‌شدنش از چشم همه به افزایش جمعیت آن امیدواریم. هرچند تخریب زیستگاه در سیستان و بلوچستان هم تهدید تازه خرس سیاه است”.

وی با اشاره به تخریبی که توسعه شهری و بهره‌برداری از معادن در آن دخیل‌ هستند افزود: “در هفته‌های گذشته در منطقه داروکان معدنی فعالیت خود را آغاز کرد، همیاران محیط ‌زیست پا پیش گذاشتند و اداره محیط ‌زیست هم بلافاصله به میدان آمد. بررسی‌های ما نشان داد که سازمان صمت به این معدن مجوز بهره‌برداری داده است و با توجه به اینکه خارج از محدوده محیط ‌زیست بوده، از ما هم استعلام نگرفته‌اند. ما نامه‌ای نوشتیم و درخواست توقف دادیم. مردم خیلی کمک کردند و توانستیم جلوی آنها را بگیریم. با اینکه کار متوقف شده بود، اما از سه، چهار هفته‌ پیش بهره‌برداری را از سر گرفته‌اند و درحال ساخت جاده‌اند”.

به گفته وحید پورمردان؛ محیط‌ زیست در جایگاه ضابط قضائی بار دیگر به ماجرا وارد شده و همین هفته گذشته با مقام قضائی شهرستان نیک‌شهر هماهنگ کرده و قرار شده تمام مصالح و کار معدن منوط شود به استعلام از محیط ‌زیست. معدن‌کاوان هم عقب ننشسته‌اند و از محیط‌ زیست استعلام گرفته‌اند. مدیرکل محیط‌ زیست سیستان و بلوچستان می‌گوید که به شدت دربرابر این معدن خواهد ایستاد تا متوقف شود و یا بدون استفاده از مواد انفجاری و با احداث آبشخور برای حیات‌وحش و حفظ ضوابط محیط‌ زیستی به کارش ادامه دهد.

خرس سیاه بلوچی که محلی‌ها به آن “مم” یا “هرس” می‌گویند، از آسیب ‌پذیرترین گونه‌های خرس در ایران و حتی جهان است که تخریب زیستگاه، انقراضشان را نزدیک‌تر کرده است.

مطالب مرتـبط

بدون نظر

نظر بگذارید