خبرگزاری هرانا – حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه‌های اخیر به دلیل استفاده بی‌رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به‌شدت آسیب دیده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۷۲ واقعه محیط زیستی ایران است که در هفته اخیر منتشر و به هدف آگاه‌سازی گردآوری شده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در هفته‌‌ای که گذشت، بیش از ۳۹ شکارچی غیرمجاز و قاچاقچی چوب بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. افزون بر این، بر اساس گزارشات منتشر شده، بیش از ۲۵ هکتار از منابع طبیعی دچار آتش سوزی شد. از سوی دیگر، شاخص کیفی هوا دستکم در ۳۷ شهر ناسالم و خطرناک اعلام شد. از دیگر اخبار مرتبط با محیط زیست میتوان به بحران خشکسالی، پسماندها و آلاینده‌ها در مناطق مختلف اشاره کرد؛ در گزارش پیش رو به برخی از آنها پرداخته شده است.

آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از طرفی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید میزان آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.

حیات وحش

حیات‌ وحش به کلیه جانداران از قبیل پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزیستان و تمام گیاهانی گفته می‌شود که به صورت وحشی و طبیعی بدون دخالت یا کمک انسان بر روی کره زمین زندگی کرده و آب و خوراک خود را خود تأمین می‌کند. اما دخالت و تصرف انسان در زیستگاه های طبیعی و مصرف بی‌رویه منابع طبیعی بسیاری از گونه های حیات وحش را در معرض انقراض قرار داده است.

در هفته‌ای که گذشت، به گزارش مهر، سرپرست اداره حفاظت محیط زیست ری از تحویل دو پرنده شکاری آسیب‌ دیده شامل یک سارگپه و یک دلیجه به این اداره خبر داد و گفت این دو پرنده در تیرماه سال جاری با همکاری شهروندان دوستدار محیط زیست تحویل داده شدند و پس از بررسی اولیه وضعیت جسمانی، برای انجام اقدامات درمانی و بازتوانی به کلینیک حیات وحش لویزان و اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران منتقل شدند.

همچنین به گزارش مهر، یک قلاده خرس قهوه‌ای که در محدوده روستای خاچک از توابع بخش کجور شهرستان نوشهر در دام گرفتار شده بود، با مشارکت مردم محلی، مأموران پاسگاه انتظامی کجور و نیروهای اداره حفاظت محیط‌ زیست، از دام رهایی یافت. در این عملیات، نیروهای امدادی پس از ایمن‌سازی محل و انجام اقدامات تخصصی برای حفظ سلامت حیوان، شرایط لازم را برای بازگشت خرس به طبیعت فراهم کردند.

از سوی دیگر یک بهله پرنده شکاری بالابان که پس از کشف توسط محیط‌بانان آران و بیدگل تحت درمان و تیمار تخصصی قرار گرفته بود، در پارک ملی و پناهگاه حیات وحش کلاه‌قاضی اصفهان رهاسازی شد.

به گزارش رکنا، سید حسن فراهانی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان پردیس، از تحویل پرندگان آسیب‌دیده توسط شهروندان دوستدار طبیعت به این اداره خبر داد و گفت این پرندگان پس از بررسی‌های تخصصی و در صورت برخورداری از شرایط مناسب در زیستگاه طبیعی خود رهاسازی خواهند شد.

همچنین لکوموتیوران یک قطار هنگام عبور از یکی از تونل‌های تاریک و پرتردد منطقه سوادکوه در استان مازندران، با مشاهده یک قلاده پلنگ ایرانی در مسیر ریل، بلافاصله با ترمزگیری و کاهش سرعت قطار، از برخورد با این گونه جانوری ارزشمند جلوگیری کرد. این اقدام به‌موقع، فرصت خروج پلنگ از تونل را فراهم کرد و از وقوع حادثه‌ای تلخ برای یکی از گونه‌های در معرض تهدید حیات‌وحش ایران جلوگیری شد.

به گزارش صدا و سیما، سرپرست اداره شیلات شهرستان تالش، از رهاسازی بیش از سه میلیون قطعه بچه‌ماهی سفید در رودخانه‌های بخش حویق خبر داد و گفت در این طرح، بیش از یک میلیون قطعه بچه‌ماهی سفید با میانگین وزن ۲ گرم برای نخستین‌بار در رودخانه شیرآباد و بیش از دو میلیون قطعه نیز در رودخانه حویق رهاسازی شد. وی افزود این اقدام در راستای سیاست‌های سازمان شیلات ایران و اداره‌کل شیلات گیلان، با هدف حفاظت، احیا و تقویت ذخایر آبزیان، بازسازی ذخایر ژنتیکی و حمایت از معیشت پایدار صیادان منطقه انجام شده است.

همچنین سعید یوسف‌پور، مدیرکل حفاظت محیط زیست سمنان، از ثبت تصویر تازه‌ای از «فراز»، یوزپلنگ نر پارک ملی توران شاهرود توسط دوربین‌های تله‌ای خبر داد و گفت ثبت مجدد تصویر این یوز ارزشمند، تأییدی بر سلامت و حضور مستمر وی در محدوده زیستگاه طبیعی‌اش و نشانه‌ای امیدبخش از اثربخشی برنامه‌های حفاظتی در مهم‌ترین زیستگاه یوز آسیایی در جهان است.

افزون بر این سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان طارم، گفت تا کنون در مناطق شکار ممنوع خرمنه‌سر و آزاد این شهرستان حدود ۲۵ قلاده پلنگ شناسایی شده است.

بر اساس گزارشی دیگر از صدا و سیما، دو پرنده شکاری نجات‌یافته از دام شکارچیان متخلف در تالاب الله‌آباد آبیک رهاسازی شد. این دو پرنده از گونه‌های نادر و خانواده عقاب با نام «سارگپه پای‌کوتاه» هستند. تالاب الله‌آباد یکی از مناطق مهم حفاظت‌شده آبیک برای پرندگان مهاجر و گونه‌های حمایت‌شده محسوب می‌شود.

به گزارش آفتاب نیوز، نقی میرزا کریمی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دماوند، گفت یک قلاده پلنگ اخیرا توسط محیط‌بانان در جریان گشت و کنترل منطقه شکارممنوع کوه سفید مشاهده شد.

به گزارش رکنا، حدود ۱۰ اصله درخت اُرس کهنسال در ارتفاعات منطقه شکار ممنوع کوه سفید شهرستان دماوند بر اثر خشکیدگی از بین رفته‌اند و در چند نقطه دیگر نیز موارد مشابهی مشاهده شده که در حال خشک شدن هستند. رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دماوند، گفته بود اُرس گونه‌ای جنگلی و بومی ایران با عمر بسیار طولانی است و در این شهرستان نمونه‌هایی با بیش از هزار سال سن نیز وجود دارد.

همچنین مسئولان پروژه ملی حفاظت از یوز آسیایی اعلام کردند حدود ۴۰ درصد تلفات یوزها به دلیل شکار مستقیم توسط انسان رخ می‌دهد و تازه‌ترین پایش‌ها نشان می‌دهد جمعیت یوزهای ایرانی به ۲۷ قلاده رسیده است؛ عددی که برای گونه‌ای که زمانی در بخش بزرگی از قاره آسیا پراکنده بود، زنگ خطر بزرگی محسوب می‌شود.

از سوی دیگر به گزارش بسیج، رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان پارس‌آباد گفت ۳ بهله گونه سنقر تالابی پس از تیمار، نگهداری و غذادهی توسط محیط‌بانان، در زیستگاه‌های پارس‌آباد رهاسازی شدند. وی افزود این پرندگان داخل مزارع، از لانه خارج شده بودند که توسط طبیعت دوستان پیدا و تحویل محیط‌زیست شهرستان داده شدند. این پرندگان پس از ۴۰ روز رسیدگی و درمان، قابلیت پروازکردن را پیدا کردند و در حاشیه منابع آبی به آغوش طبیعت بازگشتند.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیستی

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها، حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی‌رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

در گزارش‌های این هفته، با تلاش محیط بانان و جنگل بانان، بیش از ۲۹ شکارچی و صیاد غیرمجاز و متخلف محیط زیستی در شهرستان‌های سرخه، مروست، حاجی آباد ،لردگان، گرمی، سبزکوه، جلفا، قم، لار، ورجین، چگنی، شاهرود، مشهد، درمیان، دنا، سراب و فیروزکوه، بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. از سوی دیگر، دستکم ۵۰ تن چوب قاچاق در شهرهای زرقان، سرایان، مریوان، دلگان، ورزنه و دزفول ضبط و در این راستا ۱۰ قاچاقچی چوب بازداشت شدند.

خبرگزاری مهر در چند گزارش در خصوص شکار و صید غیرمجاز در کشور آورده است: علیرضا صادقی، فرمانده انتظامی شهرستان مروست، از دستگیری دو شکارچی کبک‌های وحشی در این شهرستان خبر داد و گفت مأموران با هماهنگی قضایی، دو متهم را دستگیر و پنج قطعه کبک وحشی زنده را کشف و تحویل عوامل محیط زیست دادند. وی افزود متهمان پس از تشکیل پرونده، برای سیر مراحل قانونی به مراجع قانونی معرفی شدند.

همچنین، مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد، از دستگیری شکارچیان متخلف در  منطقه دنای شرقی خبر داد و گفت محیط‌بانان پس از دریافت گزارش مردمی و پایش میدانی، با هماهنگی مأموران پلیس امنیت موفق شدند گروهی از متخلفان شکار و صید را شناسایی و دستگیر کنند. وی افزود در بازرسی از متخلفان، لاشه یک رأس بز وحشی و یک رأس کل وحشی شکارشده کشف و ضبط شد و پرونده این افراد برای طی مراحل قانونی به مراجع قضائی ارجاع شد.

 فرمانده یگان حفاظت محیط زیست حاجی‌آباد نیز از کشف و ضبط یک رأس قوچ وحشی در حاشیه منطقه حفاظت‌شده طارم این شهرستان خبر داد و گفت متخلفان با رها کردن لاشه متواری شدند و تلاش برای شناسایی و دستگیری آنان با دستور مراجع قضایی ادامه دارد. وی افزود بهای ضرر و زیان وارده به محیط زیست بابت هر رأس قوچ وحشی ۹۸۶ میلیون و ۷۸۶ هزار ریال تعیین شده است.

وی همچنین از دستگیری یک متخلف شکار و صید و کشف لاشه دو رأس گراز وحشی از وی خبر داد و گفت در این خصوص پرونده قضایی تشکیل شده و موضوع از طریق مراجع قضایی در حال پیگیری است. وی افزود میزان ضرر و زیان وارده برای هر قلاده گراز وحشی ۱۷ میلیون و ۷۶۵ هزار ریال تعیین شده است.

از سوی دیگر رئیس محیط زیست سرخه، از دستگیری یک متخلف شکار غیرمجاز در منطقه افتر خبر داد و گفت در بازرسی از متخلف، اجزای شکارشده یک رأس میش وحشی و یک رأس بره وحشی، سر تاکسیدرمی‌شده یک رأس کل وحشی، دو دستگاه بی‌سیم دستی و یک دستگاه دوربین چشمی کشف و ضبط شد و فرد متخلف برای طی مراحل قانونی به مراجع قضایی معرفی شده است.

افزون بر این، رئیس اداره محیط زیست شاهرود، از دستگیری یک گروه شکارچی غیرمجاز در ارتفاعات مجن خبر داد و گفت در بازرسی از متخلفان، لاشه یک رأس قوچ وحشی شکارشده به همراه یک قبضه سلاح گلوله‌زنی کالیبر ۸.۵۷ و مهمات مربوطه کشف و ضبط شد. وی افزود عملیات تعقیب و انتقال متخلفان به دلیل کوهستانی و صعب‌العبور بودن منطقه چندین ساعت به طول انجامید.

گزارشات خبرگزاری ایرنا نیز از موارد شکار و صید غیرمجاز حکایت دارد. فرشاد فیروزنیا، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان فیروزکوه، از دستگیری چند شکارچی غیرمجاز پیش از اقدام به شکار در منطقه آزاد ارجمند خبر داد و گفت از متخلفان یک قبضه سلاح کلاشینکف به همراه ۶۰ فشنگ و یک قبضه اسلحه پنج‌تیر قاچاق به همراه چهار فشنگ کشف و ضبط شد و متخلفان پس از تشکیل پرونده به مراجع قضایی معرفی شدند.

همچنین، رئیس اداره پارک ملی لار، از دستگیری یک صیاد غیرمجاز خبر داد که اقدام به صید ۸۵ قطعه ماهی قزل‌آلای خال‌قرمز از گونه‌های بومی و تحت حمایت این پارک کرده بود و گفت ماهیان صیدشده به همراه ادوات صید غیرمجاز کشف و ضبط شد و پرونده وی به مرجع قضایی ارجاع شد.

به گزارش این منبع سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان شمیرانات، از دستگیری سه شکارچی غیرمجاز در منطقه حفاظت‌شده ورجین خبر داد که با یک قبضه سلاح بادی در حیات‌ وحش منطقه تیراندازی می‌ کردند و گفت خودروی متخلفان توقیف و لاشه یک رأس میش وحشی از آن کشف و ضبط شد.

از سوی دیگر، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان سراب، از دستگیری یک گروه متخلف صید غیرمجاز ماهی در منطقه حفاظت‌شده یای‌قاری سد قره‌گل خبر داد و گفت مأموران یگان حفاظت محیط زیست این گروه را حین ارتکاب صید غیرمجاز شناسایی و دستگیر کردند و ادوات و تجهیزات مورد استفاده به همراه ماهیان صید شده کشف و ضبط شد. وی افزود پرونده این متخلفان پس از تشکیل، برای طی مراحل قانونی به مراجع قضایی شهرستان سراب تحویل خواهد شد.

همچنین مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری، از دستگیری سه شکارچی سابقه‌دار در شهرستان لردگان خبر داد و گفت تخلف این افراد در حوزه شکار و صید محرز و پرونده قانونی آنان تشکیل شد. این افراد اقدام به شکار غیرمجاز ۹ رأس کَل و بُز وحشی شامل ۶ رأس بُز و ۳ رأس کَل کرده‌اند و پرونده این متخلفان برای رسیدگی قانونی به مراجع ذی‌صلاح ارجاع شد.

بر اساس گزارشی دیگر از ایرنا، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان مشهد، از دستگیری شکارچیان و صیادان غیرمجاز پرندگان وحشی طی دو عملیات در منطقه حفاظت‌شده کشف‌رود خبر داد. وی گفت در عملیات نخست، از یک خودروی متوقف‌شده یک قبضه اسلحه شکاری تک‌لول کالیبر ۱۲، فشنگ، یک دستگاه دوربین چشمی و لاشه چهار قطعه کبک وحشی کشف و ضبط شد و در عملیات دوم نیز از خودرویی دیگر سه قطعه بلدرچین وحشی صید شده به همراه تور و توپچه صید کشف شد. وی افزود متخلفان هر دو پرونده برای سیر مراحل قانونی به مراجع قضایی معرفی شدند.

در گزارشی از صدا و سیما آمده است: مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان، از دستگیری یک گروه متخلف زیست محیطی در چگنی خبر داد و گفت نیرو‌های یگان اداره حفاظت محیط زیست چگنی هنگام گشت و کنترل حوزه استحفاظی این شهرستان موفق شدند این گروه را قبل از هر گونه اقدام به شکار دستگیر و از آنها چهار قبضه اسلحه شکاری و جنگی شامل یک قبضه اسلحه تک‌لول شکاری مجاز، یک قبضه اسلحه جنگی کلاشنیکف و دو قبضه اسلحه کلت کمری، به همراه یک دستگاه دوربین شکاری، خشاب و تعدادی فشنگ کشف و ضبط کنند. وی افزود پرونده این متخلفان برای سیر مراحل قانونی به مراجع قضایی ارجاع شده است.

همچنین، حسن تیموری، سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان مروست، از کشف پنج قطعه کبک از یک متخلف شکار و صید خبر داد و گفت مأموران منزل این فرد را بازرسی کردند که در جریان آن پنج قطعه کبک و آثار و مستندات مربوط به شکار گراز و تشی نیز کشف و ضبط شد. وی افزود تمامی مستندات و ادله مکشوفه برای رسیدگی قانونی به مراجع قضایی ارسال شده است.

از سوی دیگر سرپرست یگان حفاظت محیط‌زیست استان، از شناسایی متخلفانی خبر داد که در شهرستان درمیان با استفاده از موتورسیکلت و نورافکن اقدام به شکار غیرمجاز ۱۲ سر خرگوش وحشی در تاریکی شب کرده بودند.

به گزارش دانشجو، محمد مجرد، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان گرمی، از دستگیری صیادان متخلف زنده‌  گیری پرندگان شکاری در این شهرستان خبر داد و گفت مأمورین یگان حفاظت محیط زیست به محل اعزام شدند. وی به کشف ادوات زنده‌گیری پرندگان از جمله هفت عدد قفس، یک ست تور و قلاب زنده‌گیری و همچنین دو بهله دلیجه و یک قطعه سهره طلایی از این متخلف اشاره کرد و گفت متخلف جهت رسیدگی تحویل مقام قضایی شد.

همچنین به گزارش ایلنا، احمد محمودیان، رئیس منطقه حفاظت‌شده سبزکوه چهارمحال و بختیاری، از دستگیری چهار شکارچی متخلف سابقه‌دار در این منطقه خبر داد و گفت این چهار نفر که قصد ورود غیرمجاز به زیستگاه‌های حیات‌وحش و اقدام به شکار داشتند پیش از آنکه فرصت هرگونه تعرض به حیات‌وحش پیدا کنند، دستگیر و از آنان دو قبضه سلاح غیرمجاز کشف و ضبط شد. وی افزود متهمان پس از بازداشت جهت طی مراحل قانونی به مراجع قضایی معرفی شدند و تا تکمیل تحقیقات و صدور حکم نهایی در بازداشت به سر می‌برند.

از سوی دیگر به گزارش رکنا، مرتضی نعمت‌پور، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان جلفا، از دستگیری دو شکارچی متخلف در پارک ملی کنتال خبر داد که یک رأس کَل وحشی را از پای درآورده بودند و از آنان لاشه حیوان، یک قبضه سلاح گلوله‌زنی کالیبر ۲۷۰، فشنگ و سایر ادوات شکار کشف و ضبط شد. وی افزود خودروی متخلفان توقیف شده و برای نامبردگان پرونده قضایی تشکیل شده و آنان جهت سیر مراحل قانونی به مراجع ذی‌صلاح تحویل یافتند.

به گزارش ایسنا، علی احمدی، رئیس اداره حقوقی محیط زیست استان قم، از شناسایی یک شکارچی غیرمجاز در شهرستان جعفرآباد قم خبر داد و گفت این فرد بر اساس رأی دادگاه، به پرداخت ۳۰۰ میلیون ریال جریمه محکوم شده و مجوز اسلحه او نیز به مدت یکسال باطل شده است.

گزارشات خبرگزاری صدا و سیما، مواردی از تخلفات مربوط به برداشت و تهیه یا حمل چوب غیرمجاز را گزارش کرده است. فرمانده انتظامی زرقان، گفت مأموران کلانتری ۱۱ بوستان و کلانتری لپویی این شهرستان هنگام کنترل خودرو‌های عبوری در جاده‌های اصلی به دو دستگاه کامیون حامل بار چوب مشکوک شدند و برای بازرسی آنها را متوقف کردند. وی افزود در همین راستا ۲۵ تن چوب فاقد مجوز به ارزش ۲ میلیارد ریال در شهرستان زرقان کشف شد و رانندگان برای سیر مراحل قانونی روانه دادسرا شدند.

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سرایان، از کشف و توقیف یک تُن تاغ جنگلی انباشت‌شده به‌صورت غیرقانونی در این شهرستان خبر داد و گفت مأموران با انجام گشت‌های شبانه موفق به شناسایی یک محل انباشت غیرقانونی تاغ جنگلی شدند و این محموله  به محل دپوی اداره منابع طبیعی منتقل شد.

فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی دزفول، از شناسایی و توقیف سه محموله قاچاق چوب جنگلی از گونه‌های ارزشمند کنار و بید در بخش مرکزی این شهرستان خبر داد و گفت این اقدام با همکاری نیرو‌های فراجا انجام گرفته و ارزش محموله‌های مکشوفه بیش از ۱.۱ میلیارد ریال است.

فریدون بامری، سرپرست منابع طبیعی و آبخیزداری دلگان نیز از توقیف یک خودروی کشنده حامل پنج تن چوب گز و ۱۷ تن چوب اکالیپتوس در محور مواصلاتی دلگان-زهکلوت با همکاری نیرو‌های یگان تکاوری خبر داد.

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ورزنه، از کشف و توقیف یک تن چوب قاچاق از گونه ارزشمند تاغ در تاغزارهای حاشیه زاینده‌رود خبر داد و گفت در این مأموریت یک متهم دستگیر و یک دستگاه خودروی پراید حامل ۴۰۰ کیلوگرم چوب تاغ توقیف شد، در حالی که دو متهم دیگر متواری شدند و شناسایی آنان در دستور کار قرار دارد.

همچنین به گزارش مهر،  رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری مریوان، از دستگیری عاملان قطع غیرمجاز درختان جنگلی بلوط در محدوده صفر مرزی این شهرستان خبر داد و گفت متخلفان با هدف برداشت عسل اقدام به قطع درختان بلوط کرده بودند که در جریان عملیات مشترک نیروهای منابع طبیعی و هنگ مرزی مریوان شناسایی و دستگیر شدند. وی افزود پس از تشکیل پرونده قضایی، آنان جهت طی مراحل قانونی به دادسرای شهرستان مریوان معرفی شدند و در این عملیات دو دستگاه موتورسیکلت و یک دستگاه اره موتوری نیز کشف و توقیف شد.

گزارشی دیگر از مهر آورده است، در پی دریافت گزارشی مبنی بر حمل و جابه‌جایی چوب‌آلات غیرمجاز در روستای اسلامدشت شهرستان مریوان، نیروهای یگان حفاظت منابع طبیعی با همکاری پاسگاه انتظامی اسلامدشت یک دستگاه کامیون ۱۰ چرخ حامل مقطوعات چوبی بدون مجوز را شناسایی و متوقف کردند. در بازرسی از این کامیون، یک هزار و ۷۰۰ کیلوگرم چوب بید غیرمجاز کشف و ضبط شد و خودرو توقیف و پرونده متخلف برای رسیدگی به تعزیرات حکومتی ارجاع شد.

حق تنفس و هوای پاک

براساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پرشماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای اهواز ۵۰۰، زهک ۵۰۰، گچساران ۵۰۰، تهران ۲۰۵،اصفهان ۱۷۹، عسلویه ۱۷۷، شوش ۱۷۱، فردیس ۱۷۰، مشهد ۱۶۱، اندیمشک ۱۵۹، قم ۱۵۱، اراک ۱۵۱، فهرج ۴۸۷، زابل ۲۵۲، ایلام ۲۵۱، یاسوج ۲۴۵، منطقه پارس یک ۲۴۲، شازند ۲۲۳، ماهشهر ۲۰۸، ساوه ۱۵۱، یزد ۱۵۱، ایرانشهر ۱۵۲،پردیس۱۵۱، شاهین‌شهر ۱۵۰، خمینی‌شهر ۱۵۰، منطقه پارس دو ۱۵۰، بندرعباس ۱۵۰، سراوان ۱۵۰، بافق ۱۵۱، جعفرآباد ۱۵۰، هندیجان ۱۳۱، شوشتر ۱۲۱، بهبهان ۱۱۳، گتوند ۱۱۲، خرمشهر ۱۰۳، دماوند ۱۰۱، قهجاورستان  ۱۰۱، ناسالم برای گروه‌های حساس، ناسالم برای تمام گروه‌ها، بسیار ناسالم و یا خطرناک اعلام شد.

به گزارش ایرنا، رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوای دانشگاه علوم پزشکی تهران، آلودگی هوا را دومین عامل خطر مرگ در ایران دانست. محمدصادق حسنوند، رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوای دانشگاه علوم پزشکی تهران، با هشدار نسبت به پیامدهای گسترده آلودگی هوا بر سلامت، گفت: آلودگی هوا پس از فشارخون بالا، دومین عامل خطر تهدیدکننده سلامت در ایران است. وی افزود: سالانه حدود ۵۸ هزار مرگ منتسب به آلودگی هوا در کشور ثبت می‌شود.

شاخص کیفی هوا از صفر تا ۵۰ هوای پاک، ۵۱ تا ۱۰۰ هوای سالم، ۱۰۱ تا ۱۵۰ ناسالم برای گروه‌های حساس، ۱۵۱ تا ۲۰۰ ناسالم برای عموم، ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و ۳۰۱ تا ۵۰۰ خطرناک است.

شاخص کیفی هوا ( Air Quality Index ) معیاری است که غلظت ترکیبات مختلف آلاینده موجود در هوا نظیر مونوکسید کربن، دی اکسید گوگرد، ترکیبات نیتروژن دار، اوزون و ذرات معلق ( ذرات کوچک‌تر از ۱۰ میکرومتر و ذرات کوچک‌تر از ۲.۵ میکرومتر) را که دارای حدود مجاز متفاوت با واحدهای مختلف است به یک عدد بدون واحد تبدیل می‌کند و وضعیت آلودگی هوا را نمایش می‌دهد.

فقدان مدیریت بارش های حداقلی؛ خشکسالی و از بین رفتن منابع آبی

خشک‌سالی می‌تواند باعث عدم توازن در میزان آب و در نتیجه آن کمبود آب، نابودی گیاهان، کاهش عمق آب‌های سطحی و خاک مرطوب شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که تبخیر سطحی و تبخیر آب از گیاهان از حد معمول در مدت معین بیشتر شود. عدم مدیریت صحیح منابع آبی در کشور، اثرات جبران ناپذیر این مهم را عمیقتر میکند.

در هفته ای که گذشت، به گزارش ایرنا، عضو شورا و رییس کمیسیون سلامت، خدمات شهری و محیط‌زیست شورای اسلامی شهر یزد گفت: با توجه به اجرای طرح جداسازی آب شرب از آب خام و فضای سبز، تعداد ۱۰۴ انشعاب آب شرب از فضای سبز حذف و افزون بر ۶۵۰ کیلومتر لوله‌ گذاری فضای سبز و پارک‌ها نیز انجام شد.

همچنین به گزارش صدا و سیما، شرکت آب منطقه‌ای اصفهان اعلام کرد یک دستگاه موتور پمپاژ شش سیلندر که به‌صورت غیرقانونی اقدام به برداشت آب از «چشمه سرگز بلبلاب» در شهرستان سمیرم می‌کرد، شناسایی و جمع‌آوری شد و ادوات توقیفی برای سیر مراحل قانونی به انبار منتقل شد.

از سوی دیگر به گزارش رکنا، سخنگوی شرکت آب و فاضلاب کشور گفت میانگین بارندگی کشور تا دوم مردادماه به حدود ۲۳۱ میلی‌متر رسیده که نسبت به ۱۳۲ میلی‌متر مدت مشابه سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته، اما این افزایش در همه استان‌ها یکنواخت نبوده و همچنان در برخی کلان‌شهرها از جمله تهران، مشهد و اراک با کمبود منابع آبی مواجه هستیم. وی افزود در حال حاضر حدود ۶۳ درصد حجم مخازن سدهای کشور پُر است.

همچنین، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گیلان، از اجرای طرح اضطراری مدیریت آب در بخش غربی تالاب بین‌المللی انزلی خبر داد و گفت ناترازی آب میان دریای خزر و تالاب انزلی، موجب خروج ثقلی آب تالاب به سمت دریا و کاهش ماندگاری آب در بخش‌های مختلف این پهنه آبی شده است.

به گزارش مهر، معاون محیط زیست دریایی و تالاب‌های کشور، گفت طرح جامع احیای زاینده‌رود تنها با همکاری مشترک استان‌های اصفهان و چهارمحال و بختیاری و تصویب در ستاد ملی تالاب‌ها می‌تواند به تکالیف ملی و اعتبارات پایدار منجر شود، چراکه تصمیمات یک استان به‌تنهایی قادر به حل مشکل تالاب گاوخونی نیست.

به گزارش صدا و سیما، شرکت آب منطقه‌ای اصفهان اعلام کرد در راستای اجرای طرح احیاء و تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی، یک حلقه چاه غیرمجاز با عمق ۱۲۰ متر در منطقه دارالسلام کاشان شناسایی و مسدود شد. وضعیت این چاه به‌صورت «دهانه گشاد» و بدون هرگونه منصوبات گزارش شده و برای انسداد آن اقدام قانونی انجام شد.

همچنین این شرکت اعلام کرد در پی گزارش‌های متعدد مردمی مبنی بر برداشت غیرمجاز آب از بستر رودخانه حسین‌آباد بخش وردشت شهرستان سمیرم، عملیات گروه گشت و بازرسی منابع آب با موفقیت اجرا و از این برداشت غیرمجاز جلوگیری شد. متخلفان پیش از رسیدن مأموران متواری شدند، اما ادوات تخلف شناسایی و به کلانتری وردشت منتقل شد؛ در جریان این عملیات، متخلفان با حمله به کارشناس این اداره موجب ایراد ضرب و شتم و وارد آمدن خسارت به خودروی وی شدند.

به گزارش ایرنا، معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای خراسان شمالی، از انسداد ۱۱۹ حلقه چاه غیرمجاز آب زیرزمینی در این استان از ابتدای سال جاری خبر داد و گفت با اجرای این طرح، از برداشت غیرمجاز سالانه ۶۵۶ هزار مترمکعب آب زیرزمینی جلوگیری شده است. وی افزود عملیات شناسایی و انسداد چاه‌های غیرمجاز انجام شده و در همین راستا چهار دستگاه حفاری غیرمجاز نیز توقیف شده است؛ همچنین در سال جاری ۵۷ دستگاه موتورپمپ برداشت غیرمجاز آب سطحی نیز توقیف شده است. واسطه با اشاره به کاهش شدید سطح آب مخازن زیرزمینی استان بر اثر برداشت‌های بی‌رویه، گفت توسعه برداشت آب زیرزمینی در هشت دشت از مجموع ۱۱ دشت استان هر ساله از سوی وزارت نیرو ممنوع اعلام می‌شود.

افزون بر آن، معاون مجامع، توسعه مدیریت و پشتیبانی شرکت تخصصی مدیریت منابع آب ایران، اعلام کرد با وجود بهبود وضعیت بارندگی‌ها و آبگیری ۶۰ درصد ظرفیت مخازن سدهای کشور که نسبت به متوسط ۱۰ ساله ۱۱ درصد افزایش نشان می‌دهد، منابع آبی ۱۲ استان از جمله خراسان شمالی همچنان در شرایط نگران‌کننده قرار دارد. وی افزود استان‌های تهران، قم، خراسان رضوی، زنجان، مرکزی و خراسان شمالی از جمله مناطقی هستند که وضعیت منابع آبی آنها مطلوب نیست و با وجود افزایش بارندگی در خراسان شمالی، وضعیت سدهای شیرین‌دره، بیدواز و بارزو همچنان رضایت‌بخش نیست.

همچنین به گزارش بسیج، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شوشتر از معرفی متخلفان برداشت غیرمجاز شن و ماسه از بستر رودخانه در این شهرستان به مراجع قضایی خبر داد و گفت مأموران یگان حفاظت محیط زیست یک دستگاه بیل مکانیکی و یک دستگاه کامیون را که به‌صورت غیرمجاز در حال برداشت شن و ماسه از بستر رودخانه بودند، شناسایی و توقیف کردند.

به گزارش تسنیم، شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، کمبود منابع مالی را مهم‌ترین مانع مهار گردوغبار در کشور دانست و افزود افزایش دما، محدودیت منابع آب و کاهش ورودی آب به تالاب‌ها موجب خشک شدن بخشی از تالاب‌ها و تبدیل آنها به کانون‌های تولید گرد و غبار می‌شود و به همین دلیل استان‌های تهران، البرز، قزوین، مرکزی و فارس که با کمبود بارش مواجه بوده‌اند، بیشتر در معرض این پدیده قرار دارند؛ در مقابل، استان‌هایی مانند آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، کرمان و هرمزگان بارش‌های مطلوب‌تری را تجربه کرده‌اند.

یکی از مسائلی که در اثر برداشت بی‌رویهٔ آب زیرزمینی رخ می‌دهد، فرونشست زمین است. امری که به گفته برخی از کارشناسان، عدم مدیریت آب های سطحی موجود توسط مسئولان متولی و نهایتا اقدام به برداشت بیش از حد از آب‌های زیرزمینی، رشد به سزایی به آن می بخشد. نشست زمین باعث ایجاد شکاف‌های عمیق در سطح زمین، کج شدن لوله‌های چاه، خرابی ساختمان‌ها و نهایتا ایجاد تلفات جبران ناپذیر برای انسان ها و دیگر موجودات زنده می شود.

در هفته ای که گذشت، به گزارش ایرنا، رئیس اداره تونل و سازه‌های ژئوتکنیکی سازمان مشاور فنی و مهندسی شهرداری تهران، اعلام کرد زنگ خطر فرونشست هم‌اکنون برای ۲۵۴ پهنه کشور از جمله تهران، اصفهان، مشهد و قزوین به صدا درآمده و دشت بهرمان کرمان نیز با نرخ نشست ۳۱ سانتی‌متر در سال، از حادترین نقاط جهان به شمار می‌رود. وی جلوگیری از برداشت‌های بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی، بازچرخانی و استفاده از پساب‌های تصفیه‌شده و کاهش هدررفت آب را از مهم‌ترین اقدامات برای مهار این بحران عنوان کرد.

به گزارش صدا و سیما، رئیس گروه مطالعات آب‌ های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای یزد، گفت در حال حاضر ۹ دشت استان با پدیده فرونشست زمین مواجه هستند و بیشترین نرخ فرونشست مربوط به دشت یزد-اردکان با بیشینه حدود ۱۴ سانتی‌متر در سال است. وی افزود استان یزد حدود ۳۰ سفره آب زیرزمینی دارد که در بیشتر آنها به دلیل برداشت بیش از ظرفیت، شاهد افت مستمر سطح آب هستیم.

به گزارش مهر، مدیر امور منابع آب شاهرود، از مشاهده شکاف‌های فرونشست در بالادست روستای قلعه‌نو خرقان خبر داد و گفت افت سطح آب‌های زیرزمینی یکی از مهم‌ترین عوامل بروز فرونشست زمین و ایجاد شکاف در سطح اراضی است. وی افزود طرح احیا و تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی با هدف جلوگیری از افت بیشتر سطح سفره‌های زیرزمینی در حال اجراست.

آتش سوزی منابع طبیعی

به طور کلی جنگل‌ها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست وارد هوا می‌شود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس می‌دهد. از این رو باید مورد توجه ویژه ای قرار گیرند.

در هفته‌ای که گذشت، به گزارش ایرنا، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان یزد، از مهار سریع یک مورد آتش‌سوزی در محدوده حساس منطقه حفاظت‌شده جنگل باغ شادی خبر داد و گفت این حادثه در یکی از زون‌های حساس منطقه رخ داد و بر اثر بی‌احتیاطی یک خانواده که برای گذراندن روز تعطیل به این منطقه مراجعه کرده بودند، ایجاد شده بود.

از سوی دیگر، مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شاهرود،گفت که طی سه مورد حریق به دلیل سهل‌ انگاری عامل انسانی، بیش از ۲ هکتار از عرصه‌های مرتعی و جنگلی این شهرستان از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون در آتش سوخته است؛ شامل یک مورد در منطقه کوچک میدان به وسعت ۵۰۰ متر مربع، یک مورد در منطقه اولنگ به وسعت یک‌هزار متر مربع و یک مورد در منطقه دهانه مرغزار تاش به وسعت ۲ هکتار که در آن حدود ۴۰ اصله درخت ارزشمند اورس نیز سوخت.

همچنین مدیر منطقه ۶ عملیاتی سازمان آتش‌نشانی شهرداری مشهد از وقوع حریق در اراضی طرق این شهرستان خبر داد که در آن ۶۰ اصله درخت و حدود یک هکتار از پوشش گیاهی در آتش سوخت و با حضور ۲۰ آتش‌نشان پس از ۲ ساعت تلاش به‌طور کامل مهار شد.

به گزارش آفتاب نیوز، رییس اداره محیط زیست انزلی، از حریق یک‌هکتار از اراضی تالاب انزلی در محدوده روستای سنگاچین خبر داد که پس از چند ساعت تلاش با کمک مأموران یگان حفاظت اداره منابع طبیعی، محیط زیست و آتش‌نشانی شهرستان انزلی مهار شد.

به گزارش مهر، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری سردشت از حریق ۱۷ هکتار از مراتع و جنگل‌های بخش مرکزی این شهرستان در منطقه بالادست روستای «کاوله‌که‌ون» خبر داد که با تلاش مأموران یگان حفاظت منابع طبیعی و افراد محلی و ۱۰ نفر از همیاران طبیعت خاموش شد. وی افزود از ابتدای سال جاری تاکنون ۶ مورد آتش‌سوزی در مراتع و مناطق جنگلی این شهرستان ثبت شده و در مجموع ۶۵ هکتار مرتع و جنگل در سردشت دچار آتش‌سوزی شده است؛ در حالی که سال گذشته ۴۷ فقره آتش‌سوزی با مساحت بیش از ۴۵۰ هکتار در مراتع و جنگل‌های سردشت و میرآباد به ثبت رسیده بود.

به گزارش این منبع، مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان از مهار بخش عمده آتش‌سوزی در بخش شمالی تالاب هورالعظیم خبر داد و گفت از نخستین ساعات وقوع حادثه، عملیات مهار آتش با استفاده از ۶ دستگاه خودروی آتش‌نشانی آغاز شد و نیروهای عملیاتی موفق شدند آتش را در تمامی بخش‌هایی که امکان دسترسی زمینی وجود داشت کنترل و مهار کنند.

به گزارش تابناک، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان کرج از مهار کامل آتش‌سوزی در اراضی ملی پلاک شهرستانک خبر داد که با همکاری نیروهای یگان حفاظت این اداره و مشارکت همیاران طبیعت و جوامع محلی در کوتاه‌ترین زمان ممکن مهار شد. وی افزود طبق برآورد اولیه، این آتش‌سوزی حدود ۶۰۰۰ مترمربع از اراضی ملی را درگیر کرده بود.

به گزارش صدا و سیما، بخشدار سراجو، از وقوع آتش‌سوزی در مزرعه گندم روستای شیخ‌جان بخش سراجوی مراغه خبر داد که به دلیل شرایط محیطی به سرعت گسترش یافت، اما با اعزام آتش‌نشانی از شهر خداجو و حضور مردم به‌موقع مهار شد و در این حادثه به نیمی از یک مزرعه دو نیم هکتاری گندم خسارت وارد شد.

از سوی دیگر رئیس اداره حفاظت محیط زیست اندیکا، از وقوع حریق در بخش‌هایی از منطقه حفاظت‌شده شیمبار خبر داد و گفت نیرو‌های یگان حفاظت محیط زیست و جوامع محلی در محل مستقر و مشغول اطفای حریق بوده اند.

به گزارش رکنا، آتش‌سوزی گسترده در جنگل‌های منطقه پاطاق سرپل‌ ذهاب با تلاش نیروهای مردمی، انجمن‌های محیط‌زیستی، منابع طبیعی، محیط‌زیست، دهیاران و مسئولان محلی به‌طور کامل مهار شد. در جریان عملیات اطفای حریق، یکی از اعضای انجمن حافظان دالاهو (ریجاب) مصدوم شد و برای دریافت خدمات درمانی به بیمارستان منتقل شد.

به گزارش دانشجو، مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان، از وقوع آتش‌سوزی در منطقه چهچکور در شرق بندرعباس خبر داد که ابتدا چند اصله نخل را درگیر کرد و سپس به یک انبار ضایعات در همان منطقه سرایت کرد. وی افزود که پس از اعلام حادثه، شش دستگاه خودروی آتش‌نشانی به همراه ماشین‌آلات و نیرو‌های عملیاتی به محل اعزام شدند.

بحران آلاینده های محیط زیستی

در هفته‌ای که گذشت، به گزارش ایرنا، معاون محیط زیست انسانی اداره‌کل حفاظت محیط زیست مازندران، از انجام ۳۳۵ مورد پایش محیط زیستی از واحدهای تولیدی، خدماتی و درمانی استان در یک هفته اخیر خبر داد که طی آن ۳۰ واحد متخلف اخطاریه زیست‌محیطی دریافت کردند و فعالیت ۲ واحد متخلف نیز متوقف شد.

گزارشی دیگر از ایرنا حاکی از آن است که سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان ری، از صدور اخطاریه زیست‌محیطی برای تعدادی از واحدهای آلاینده بخش قلعه‌نو و نمونه‌برداری از پساب این واحدها خبر داد و گفت  کارشناسان نواقص و تخلفات زیست‌محیطی این واحدها را شناسایی کردند و اخطاریه‌های لازم ابلاغ شد و نتایج آزمایش نمونه‌های پساب مبنای اقدامات قانونی بعدی خواهد بود.

همچنین، معاون خدمات شهری شهرداری دوگنبدان، گفت شهر دوگنبدان روزانه حدود ۱۴۰ تن زباله تولید می‌کند که در فصل تابستان به ۱۶۰ تن نیز می‌رسد و همچنان به شیوه سنتی دفن می‌شود؛ روشی که دیگر با استانداردهای زیست‌محیطی همخوانی ندارد. وی افزود مطالعات جامع طرح «محل دفن بهداشتی پسماند» انجام شده است.

افزون بر این، مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران، مدیریت پسماند و ساماندهی فاضلاب را از مهم‌ترین اولویت‌های زیست‌محیطی استان برشمرد و گفت پیگیری اجرای پروژه‌های ساماندهی سایت‌های پسماند و توسعه شبکه‌ها و تأسیسات تصفیه فاضلاب می‌تواند در کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی و حفاظت از منابع آبی استان نقش مؤثری ایفا کند.

به گزارش میزان،  دادستان عمومی و انقلاب اشکذر، از پلمب سه واحد صنعتی آلاینده در شهرک صنعتی نیکو به دلیل فعالیت بدون مجوز‌های قانونی و ایجاد آلودگی زیست‌محیطی خبر داد و گفت این واحدها در بازدید‌های مشترک کارشناسان اداره حفاظت محیط زیست، اداره صنعت، معدن و تجارت و سایر دستگاه‌های نظارتی شناسایی و با دستور مستقیم دادستانی پلمب شدند.