خبرگزاری هرانا
[responsive-menu RM="logged-in-menu"]

    خانه  > slide, بهداشت و محیط زیست  >  هفته ای که گذشت؛ نگاهی به گزارشات محیط زیستی در ایران

هفته ای که گذشت؛ نگاهی به گزارشات محیط زیستی در ایران

خبرگزاری هرانا – حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه های اخیر به دلیل استفاده بی رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به شدت مورد صدمه واقع شده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۵۶ واقعه محیط زیستی ایران است که در روزهای اخیر منتشر و به هدف آگاهی سازی گردآوری شده اند. بر اساس این گزارش در یک هفته اخیر ۲۷ شکارچی و صیاد غیرقانونی بازداشت شدند، ۹ قاچاقچی چوب به مراجع قضائی معرفی شدند. در همین ایام دو متخلف محیط زیستی در نطنز هر یک به ۷ ماه حبس محکوم شدند. از سوی دیگر بیش از ۱۵۰۰ هکتار از جنگل‌ها و منابع طبیعی کشور در حاشیه‌های زاگرس و در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر، خوزستان، هرمزگان، فارس، کرمانشاه، تهران، کرمان، خراسان جنوبی، مرکزی، خراسان شمالی، مازندران، ایلام، لرستان، قزوین، چهارمحال و بختیاری، خراسان رضوی، یزد و آذربایجان غربی طعمه آتش شد و به دلیل بی تدبیری و فقدان تجهیزات اطفای حریق در این استان ها گسترش پیدا کرد. در حوزه تولید پسماند، مسئولان محیط زیست آمل، بندر بوشهر و چالوس، از دفن غیر اصولی زباله در این شهرها خبر دادند. در کرمانشاه و گلستان نیز آلودگی ناشی از ورود پساب صنعتی به مناطق طبیعی باعث نگرانی فعالان این عرصه شده است. از دیگر اخبار محیطی زیستی این هفته می‌توان به آلودگی ۷ رودخانه استان همدان به فاضلاب، معرفی ۵۹ واحد صنعتی آلاینده زیست محیطی به مراجع قضایی در قزوین و پلمپ یک واحد صنعتی متخلف محیط زیستی در سردشت، اشاره کرد.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از سویی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید حجم آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیست

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها، حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی، و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

طی هفته‌ای که گذشت، با تلاش محیط بانان و جنگل بانان، دستکم ۲۷ شکارچی و صیاد متخلف که حاصل جمع آوری ۱۳ گزارش منابع رسمی است، در استان‌های بوشهر، خراسان رضوی، لرستان، زنجان، گیلان، کردستان، آذربایجان غربی، اردبیل و فارس بازداشت و به مراجع قضایی ارجاع داده شدند. همچنین در همین مدت مسئولان محیط زیستی و انتظامی شهرستان‌های مریوان، سقز، کوهرنگ، رشت و اردل از بازداشت بیش از ۹ قاچاقچی چوب خبر دادند.

از سوی دیگر فرمانده یگان حفاظت محیط زیست استان سمنان اعلام کرد که ۲۳ متخلف شکار در اردیبهشت ماه  امسال بازداشت شده‌اند.

فرمانده یگان حفاظت اداره کل حفاظت محیط زیست استان سیستان و بلوچستان نیز گفت: “در سال گذشته، ۹۷ متخلف با قریب به ۴۰۰ نوع تخلف زیست محیطی از طریق فضای مجازی در این استان شناسایی و بازداشت شدند.

حبیب مسیحی مدیر کل حفاظت محیط زیست هرمزگان هم از بازداشت ۲۸ شکارچی متخلف در طی دو ماه گذشته در این استان خبر داد و گفت که از این متهمان ۱۴ قبضه اسلحه مجاز و ۱۰ اسلحه غیر مجاز جنگی کشف شد.

مهرداد فتحی بیرانوند مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۰۴ متخلف زیست محیطی در استان دستگیر شدند.

در همین مدت ۲ متخلف محیط زیست در شهرستان نطنز که اقدام به تصرف اراضی ملی منطقه حفاظت شده کرکس به مساحت ۲/۲ هکتار کرده بودند، توسط مراجع قضایی هر یک به ۷ ماه حبس تعزیری و رفع تصرف عدوانی اراضی ملی منطقه حفاظت شده کرکس محکوم شدند.

همچنین از گزارشات منتشر شده در این حوضه می‌توان به کمبود محیط بان در منطقه حفاظت شده دنا نیز اشاره کرد. ۲۸ محیط بان از دنا و در مجموع ۸۰ محیط بان از مناطق حفاظت شده کهگیلویه و بویراحمد حفاظت می کنند که این تعداد یک دهم استانداردهای جهانی است.

حق تنفس و هوای پاک

بر اساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پر شماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این  مشکل که علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت هوای شهرهای مشهد، اصفهان و شیراز برای گروه‌های حساس (بیماران قلبی و ریوی، زنان باردار و کودکان) ناسالم اعلام شد.

به طور کلی جنگل‌ها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست  وارد هوا می‌شود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس می‌دهد. از این رو می‌بایست مورد توجه ویژه ای قرار گیرند. در هفته ای که گذشت منابع رسمی اعلام کردند که بیش از ۱۵۰۰ هکتار از جنگل‌ها و منابع طبیعی کشور در حاشیه‌های زاگرس و در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر، خوزستان، هرمزگان، فارس، کرمانشاه، تهران، کرمان، خراسان جنوبی، مرکزی، خراسان شمالی، مازندران، ایلام، لرستان، قزوین، چهارمحال و بختیاری، خراسان رضوی، یزد و آذربایجان غربی طعمه آتش شد. آتشی که در فقدان تجهیزات اطفای حریق حتی به مناطق حفاظت ‌شده نیز گسترش پیدا کرده و فعالان زیست‌محیطی بارها از بی‌توجهی مقام‌های دولتی انتقاد کرده‌اند.

باشگاه خبرنگاران جوان در گزارشی تحت عنوان «نوش دارو بعد مرگ سهراب؛ علف زنی بعد آتش سوزی» نوشت: “در پی آتش سوزی‌های اخیر که پیشتر و قبل از انجام بررسی‌های کارشناسی علت آن از سوی شهرداری تهران عمدی اعلام می‌شد، حالا غلام محمدی رئیس مرکز ارتباطات شهرداری تهران گفته است که برای مقابله با آتش سوزی‌های احتمالی کار علف زنی بوستان‌های پایتخت آغاز شده است. عجیب‌تر اینکه تاکید شده از هفته‌های قبل این کار آغاز شده بود. ولی آتش سوزی‌ها حاکی از هرس نشدن به موقع است.”

رضا بیانی مدیرکل دفتر مهندسی و مطالعات سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری نیز در تشریح آخرین تغییرات وسعت جنگل‌ها در ایران نسبت به دهه‌های گذشته گفت: در طول سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ سالانه ۱۲ هزار هکتار جنگل در ایران تخریب شده است. وی با بیان اینکه تخریب جنگل‌ها به دلایل مختلفی از جمله سدسازی، ساخت راه، فعالیت‌های عمرانی، آتش‌سوزی و قاچاق چوب رخ می‌دهد، تصریح کرد: بر اساس اطلاعات دفتر جنگل‌کاری سازمان جنگل‌ها طی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ در ایران سالانه حدود ۱۱ هزار ۸۰۰ هکتار جنگل‌کاری صورت گرفته است که نسبت به تخریب‌ها ۲۰۰ هکتار کمتر است،

از سوی دیگر، فرمانده یگان حفاظت از منابع طبیعی شهرستان مریوان از بازداشت ۷ نفر از متخلفان تعرض به عرصه‌های منابع طبیعی خبر داد.

بحران پسماند

از گزارشاتی که در این راستا طی یک هفته گذشته منتشر شده می‌توان به دفن غیر اصولی زباله در سایت دفن زباله عمارت آمل اشاره کرد. این سایت در ۳۰ کیلومتری جنوب شهر آمل در مسیر جاده هراز است که حتی ۱۵ سال بیشتر از حدود استاندارد فعالیت کرده و هنوز نیز مقصد زباله است. رضا حاجی پور نماینده مردم آمل در مجلس شورای اسلامی، به فاصله اندک منطقه سایت دفن زباله آمل با رودخانه هراز اشاره کرد و گفت: “این منطقه در فاصله ۱۰۰ متری رودخانه هراز واقع شده است که با دپوی زباله شیرابه آن وارد این رودخانه خواهد شد و از نظر زیست محیطی مشکل ساز خواهد شد.”

از سوی دیگر عبدالله کردگار مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری بندر بوشهر سنتی بودن دفن زباله‌ها را یکی از مشکلات زیست محیطی این منطقه، عنوان کرد.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست چالوس نیز نسبت به عدم تفکیک و دفن غیر بهداشتی زباله بیمارستانی در این شهرستان هشدار داد و گفت: “زباله بیمارستانی، بدون رعایت پروتکل بهداشتی در محل دپوی زباله شهرستان دفن می‌شود”. مدیرکل حفاظت از محیط زیست استان‌های قزوین  و مرکزی نیز در خصوص دفن غیر اصولی زباله در این استانها، هشدار دادند.

همچنین منابع داخلی اعلام کردند که آلودگی صنعتی، پساب انسانی و یا ورود سم به داخل آب، دلیل مرگ و میر ماهی‌ها در رودخانه‌های قره سو است. به گفته منابع رسمی حجم پساب ورودی به رودخانه به حدی زیاد است که منجر به تغییر رنگ رودخانه شده است. قره‌سو رودخانه‌ای است که در دشت کرمانشاه جریان دارد و از درون شهر کرمانشاه می‌گذرد.

شکسته‌شدن دایک حفاظتی و ورود پساب به حدود ۳۰۰ هکتار از اراضی منطقه، بار دیگر آلایندگی کارخانه ید در گلستان را بر سر زبان‌ها انداخت. تخلیه پساب اسیدی و پرتوزا به تالاب اینچه در استان گلستان چند سالی است که به مناقشه‌ای بین دوستداران محیط زیست و دولتی‌ها تبدیل شده است. مسئولان در گلستان همواره بر عدم آلایندگی و پرتوزا نبودن پساب کارخانه ید در استان تأکید کرده‌‌اند. این در حالی است که طبق اسناد و مدارک موجود، این پساب به شدت اسیدی و حاوی عناصر پرتوزاست. موضوعی که تا پیش از این کسی آن را نمی‌پذیرفت و مسئولان دولتی از صدر تا ذیل، منتقدان را متهم به غرض‌ورزی و غیره می‌کردند.

پسماندهای بیمارستانی، از خطرناکترین نوع تولیدشده امروزی به حساب می‌آیند. این قبیل پسماندها بیشتر در بیمارستان‌ها و مراکز پزشکی و بهداشتی و درمانی تولید می‌شوند، و حاوی مواد عفونی و شیمیایی بسیار خطرناک هستند.

اگر این قبیل پس ماندها، درست و اصولی دفع نشوند، می توانند آب و خاک (که منابع اصلی تولید غذای انسانها و سایر موجودات زنده هستند) را آلوده کنند.

از دیگر اخبار محیطی زیستی این هفته می‌توان به آلودگی ۷ رودخانه استان همدان به فاضلاب، معرفی ۵۹ واحد صنعتی آلاینده زیست محیطی به مراجع قضایی در قزوین و پلمپ یک واحد صنعتی متخلف محیط زیستی در سردشت، اشاره کرد

مطالب مرتـبط

بدون نظر

نظر بگذارید