خبرگزاری هرانا – در فاصله شهریور ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵، دستکم ۱۳۵ وکیل دادگستری در ایران با اشکال مختلف برخوردهای قضایی و امنیتی مواجه شدهاند؛ از بازداشت و احضار تا صدور حکم حبس، محرومیت از وکالت و ممنوعیت خروج از کشور. هویت ۶۰ وکیل در ۱۴ استان احراز شده و اطلاعات مربوط به دستکم ۷۵ وکیل دیگر بدون انتشار نام ثبت شده است؛ دادهها از تشدید و گسترش برخورد با وکلا، بهویژه از دیماه ۱۴۰۴ به بعد، حکایت دارد. در این گزارش، جزئیات مربوط به بازداشتها، احکام صادرشده، وکلای محبوس، برخوردهای جمعی و دیگر محدودیتهای اعمالشده علیه وکلا به تفکیک بررسی شده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، بررسی موارد ثبتشده از شهریورماه ۱۴۰۴ تا شهریورماه ۱۴۰۵ نشان میدهد که برخورد با وکلای دادگستری در این دوره، از احضار و تشکیل پرونده تا بازداشت، صدور حکم حبس، محرومیت از وکالت، ممنوعیت خروج از کشور و اعمال دیگر محدودیتهای قضایی را دربر گرفته است.
در میان موارد گردآوریشده، هویت ۶۰ وکیل در ۱۴ استان توسط هرانا احراز شده است. در کنار این افراد، اطلاعات مربوط به دستکم ۷۵ وکیل دیگر نیز ثبت شده که اسامی آنان منتشر نشده است. بخش عمده این موارد به برخوردهای جمعی در استانهای آذربایجان شرقی، فارس و گیلان مربوط میشود.
بر اساس آخرین اطلاعات موجود، دستکم پنج وکیل در حال تحمل حبس هستند، دستکم ۱۱ وکیل دیگر با حکم حبس مواجه شدهاند و بازداشت دستکم ۳۴ وکیل دارای هویت مشخص نیز در دوره مورد بررسی ثبت شده است. شماری دیگر نیز با احضار، تشکیل پرونده، تعلیق یا لغو پروانه وکالت، ممنوعیت خروج از کشور و دیگر محدودیتها مواجه شدهاند.
گزارش در یک نگاه
| شاخص | تعداد / وضعیت |
| مجموع وکلای ثبتشده در گزارش | دستکم ۱۳۵ نفر |
| وکلای دارای هویت مشخص | ۶۰ نفر |
| وکلای بدون انتشار هویت | دستکم ۷۵ نفر |
| گستره جغرافیایی وکلای دارای هویت | ۱۴ استان |
| وکلای در حال تحمل حبس | دستکم ۵ نفر |
| وکلای مواجهشده با حکم حبس | دستکم ۱۱ نفر |
| وکلای دارای هویت که بازداشت آنان ثبت شده است | دستکم ۳۴ نفر |
دیماه ۱۴۰۴؛ نقطه اوج بازداشتها
بررسی توالی زمانی موارد ثبتشده نشان میدهد که پس از افزایش برخورد با وکلای استان گیلان در شهریورماه ۱۴۰۴، دیماه همان سال یکی از مهمترین مقاطع این دوره بوده است.
تنها در این ماه، دستکم ۱۶ وکیل دارای هویت مشخص بازداشت شدند یا با اقدامات قضایی و امنیتی مواجه شدند. بخش قابل توجهی از این بازداشتها همزمان با اعتراضات سراسری دیماه صورت گرفت.
شیما قوشه، محمدهادی جعفرپور، جعفر زارعی، جعفر کشاورز، نازنین برادران، عنایتالله کراماتی، امید دارابی، حسین شکری، زهره جوانی، سپیده طاهری، تیمور سالاری، علیرضا فرزانه جاجرومی، فاطمه روهنده، محسن درگینژاد، امیر بهادریفر و مسعود شیرمردی شاهقاسمی از جمله وکلایی هستند که بازداشت آنان در ارتباط با این دوره گزارش شده است.
شماری از این افراد پس از مدتی با تأمین قرار کیفری آزاد شدند. با این حال، روند برخورد با وکلا در ماههای بعد نیز ادامه یافت و در بهمن و اسفندماه موارد تازهای از بازداشت، احضار و تشکیل پرونده ثبت شد.
دستکم پنج وکیل در حال تحمل حبس هستند
بر اساس آخرین اطلاعات موجود، محمد نجفی، جواد علیکردی، طاهر نقوی، سید مهدی کریمی فارسی و گلاله وطندوست در حال تحمل احکام حبس هستند.
محمد نجفی، وکیل دادگستری محبوس در زندان اوین، در پروندهای که در دوران حبس علیه او تشکیل شد، توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به سه سال حبس، جزای نقدی و دو سال منع خروج از کشور و عضویت در گروههای سیاسی و اجتماعی محکوم شد. این پرونده جدا از محکومیتهایی است که وی پیشتر در حال تحمل آنها بوده است. او در فروردینماه ۱۴۰۴ نیز از سوی دادگاه عالی انتظامی قضات با محرومیت دائم از وکالت مواجه شد.
جواد علیکردی، وکیل دادگستری در مشهد، در تاریخ ۲۱ آذرماه ۱۴۰۴ بازداشت شد. وی توسط شعبه اول دادگاه انقلاب مشهد مجموعا به ۱۸ سال حبس، انفصال دائم از حرفه وکالت، تبعید و مجازاتهای تکمیلی محکوم شده است. بر اساس آخرین اطلاعات منتشرشده، او پس از حدود چهار ماه نگهداری در سلول انفرادی به بند ۶.۱ زندان وکیلآباد مشهد منتقل شد.
طاهر نقوی از بهمنماه ۱۴۰۲ در زندان اوین محبوس است. حکم چهار سال حبس، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و دو سال محرومیت از حقوق اجتماعی وی در دادگاه تجدیدنظر تأیید شده است. پروانه وکالت او نیز در مهرماه ۱۴۰۴ توسط شعبه ششم دادگاه انتظامی مرکز وکلا به حالت تعلیق درآمد. در اسفندماه همان سال نیز پرونده دیگری در دوران حبس علیه او گشوده شد.
سید مهدی کریمی فارسی، در تاریخ ۱۴ دیماه ۱۴۰۴ برای اجرای حکم یک سال حبس راهی زندان اوین شد. این حکم پیشتر توسط شعبه ۲۹ دادگاه انقلاب تهران صادر و در شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران عینا تأیید شده بود.
گلاله وطندوست، وکیل دادگستری اهل مریوان، در تاریخ ۱۲ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ برای اجرای محکومیت خود بازداشت و به زندان سنندج منتقل شد. وی پیشتر به شش سال و هفت ماه و ۲۰ روز حبس محکوم شده بود.
صدور حکم حبس برای دستکم ۱۱ وکیل دیگر
در دوره مورد بررسی، دستکم ۱۱ وکیل دادگستری به نام های نازنین سالاری، محمود طراوتروی، مسعود احمدیان، الهام زراعتپیشه، مهدی انصاری، مهران انصاری، بابک اسلامی فارسانی، محمدرضا فقیهی، سعید شیخ، سیدمحمدرضا رضویفرد و محمد طریقت اسفنجانی با صدور احکام حبس و در برخی موارد مجازاتهای تکمیلی مواجه شدهاند. جزئیات مربوط به احکام و آخرین وضعیت هر یک از این وکلا در ادامه آمده است.
در استان فارس، نازنین سالاری، محمود طراوتروی و مسعود احمدیان، هر یک توسط شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز به سه سال حبس و دو سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شدند. پرونده این سه وکیل از سال ۱۳۹۹ در جریان بوده و در خردادماه ۱۴۰۵ به صدور حکم منتهی شده است.
الهام زراعتپیشه نیز پس از بازداشت در اردیبهشتماه ۱۴۰۵، در تیرماه همان سال توسط شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز از بابت اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» به پنج سال حبس و از بابت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال حبس محکوم شد. ممنوعیت خروج از کشور و ابطال گذرنامه به مدت دو سال نیز از دیگر مجازاتهای صادرشده علیه او است. وی اوایل مردادماه با تودیع وثیقه از زندان عادلآباد شیراز آزاد شد.
مهدی انصاری، نیز در ادامه رسیدگی به پرونده خود به حبس و ممنوعیت خروج از کشور محکوم شده است. مهران انصاری، دیگر وکیل بازداشتشده در جریان اعتراضات دیماه، اوایل خردادماه ۱۴۰۵ توسط دادگاه انقلاب شیراز از بابت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال حبس محکوم شد.
بابک اسلامی فارسانی در مردادماه ۱۴۰۵ توسط شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران از بابت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۹ ماه حبس محکوم شد.
محمدرضا فقیهی نیز پیشتر با حکم حبس و مجازاتهای تکمیلی مواجه شده بود. وی در خردادماه ۱۴۰۵ پس از پذیرش اعاده دادرسی از زندان اوین آزاد شد.
سعید شیخ، در تهران به یک سال و شش ماه حبس، جزای نقدی و یک سال محرومیت از اشتغال به وکالت محکوم شده است. وی آبانماه ۱۴۰۴ اعلام کرد که ۱۲ ماه از محکومیت حبس او به حالت تعلیق درآمده است.
سیدمحمدرضا رضویفرد، نیز اواخر خردادماه ۱۴۰۵ توسط شعبه اول دادگاه انقلاب قم از بابت اتهام «فعالیت تبلیغی علیه امنیت ملی کشور» به ۱۰ سال حبس محکوم شد.
محمد طریقت اسفنجانی، عضو کانون وکلای آذربایجان شرقی، نیز در خردادماه ۱۴۰۵ توسط دادگاه انقلاب اسکو از بابت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال حبس و از بابت اتهام «توهین به رهبری و بنیانگذار جمهوری اسلامی» به دو سال حبس تعزیری محکوم شد.
بازداشت وکلا در چند استان
در دوره مورد بررسی، زهرا نقشینه، ابوالفضل رنجبری، ییلماز مهرعلیبیگلو، شهرزاد شربیانی، شادی فلاحتی، حسام پوراحمدی، طاهره پوراسماعیلی، محمدرضا تاک، معصومه پورشهرانی، حمید نوروزی، هادی شریفزاده، داریوش گنجهپور قشقایی، آستاره (مریم) انصاری، بهار صحرائیان، ابراهیم پارسامهر، نسرین ستوده، شهاب سلیمانی و بهاره آقایی در استانهای مختلف بازداشت شدهاند. شماری از این وکلا پس از مدتی با تأمین قرار کیفری آزاد شدند و در برخی موارد نیز روند رسیدگی به پرونده آنان ادامه دارد. جزئیات مربوط به بازداشت و آخرین وضعیت هر یک از این افراد به شرح ادامه است.
در استان آذربایجان شرقی، زهرا نقشینه، روز ۱۸ شهریورماه پس از حضور در شعبه ۱۵ بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب تبریز بازداشت شد. پرونده وی در پی گزارش اداره اطلاعات تبریز درباره فعالیتها و یادداشتهای حقوقی و انتقادی او تشکیل شده بود.
ابوالفضل رنجبری، نیز در اردیبهشتماه ۱۴۰۴ بازداشت شد و پس از حدود یک سال، در اردیبهشتماه ۱۴۰۵ با تودیع وثیقه ۵۰ میلیارد تومانی از زندان تبریز آزاد شد.
ییلماز مهرعلیبیگلو، در تیرماه ۱۴۰۴ در جلفا بازداشت شد. وی ابتدا به بازداشتگاه اداره اطلاعات تبریز و سپس به زندان جلفا منتقل شد و پس از مدتی با تودیع وثیقه آزاد شد. در آذرماه همان سال نیز جلسه بازپرسی او در شعبه اول بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب جلفا از بابت اتهام «تشویش اذهان عمومی» برگزار شد.
در استان گیلان، شهرزاد شربیانی، شادی فلاحتی و حسام پوراحمدی در شهریورماه ۱۴۰۴ بازداشت شدند. در همان ماه، طاهره پوراسماعیلی، محمدرضا تاک و معصومه پورشهرانی نیز در رشت بازداشت شدند. این سه وکیل پس از مدتی با تأمین قرار کیفری آزاد شدند.
در استان فارس، حمید نوروزی روز ۲۵ بهمنماه ۱۴۰۴ در شیراز بازداشت شد و پنجم اسفندماه همان سال با تودیع وثیقه از زندان عادلآباد آزاد شد.
هادی شریفزاده و داریوش گنجهپور قشقایی نیز در زمستان ۱۴۰۴ در شیراز بازداشت و پس از مدتی آزاد شدند.
آستاره (مریم) انصاری و بهار صحرائیان نیز به صورت جداگانه در اردیبهشتماه ۱۴۰۵ بازداشت و به زندان عادلآباد شیراز منتقل شدند. این دو وکیل اواخر تیرماه همان سال با تودیع وثیقه از زندان آزاد شدند.
در استان خوزستان، ابراهیم پارسامهر در خردادماه ۱۴۰۴ بازداشت و به زندان شیبان اهواز منتقل شد.. پرونده وی در ادامه با صدور کیفرخواست به دادگاه انقلاب اهواز ارسال شد. بررسیهای هرانا درباره آخرین وضعیت او ادامه دارد.
نسرین ستوده نیز در فروردینماه ۱۴۰۵ در تهران بازداشت شد و پس از مدتی با قرار کفالت از زندان تهران بزرگ آزاد شد.
در استان کرمانشاه، شهاب سلیمانی روز ۲۶ تیرماه توسط ماموران اطلاعات سپاه در شهرستان روانسر بازداشت شد. بر اساس اطلاعات دریافتی، وی پس از مدتی با تأمین قرار کیفری آزاد شد.
بهاره آقایی نیز در دیماه ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به زندان قرچک ورامین منتقل شد. بر اساس آخرین اطلاعات موجود، وی بیش از هفت ماه است که همچنان در بازداشت و بلاتکلیفی قضایی به سر میبرد.
برخوردهای جمعی در آذربایجان شرقی، فارس و گیلان
بخش قابل توجهی از آمار ۱۳۵ نفری این گزارش به برخوردهایی مربوط است که به صورت گروهی با وکلا صورت گرفته که الزاما هویت همه افراد درگیر در آنها منتشر نشده است.
بیشترین شمار احضار جمعی در دوره مورد بررسی در استان آذربایجان شرقی ثبت شده است. بر اساس گزارشهای موجود، بیش از ۴۰ وکیل عضو کانون وکلای این استان به حفاظت اطلاعات دادگستری احضار شدند و برای شماری از آنان نیز پرونده تشکیل شد. اتهامات مطرحشده در بخشی از این پروندهها «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و «نشر اکاذیب» عنوان شده است.
در استان فارس نیز مصطفی انصاری، رئیس کمیسیون حمایت از وکلای کانون وکلای دادگستری منطقه فارس و کهگیلویهوبویراحمد، اعلام کرده است که پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ برای حدود ۲۰ وکیل پرونده قضایی تشکیل شده و ۱۲ تن از آنان بازداشت شدهاند.
در استان گیلان نیز دستکم ۱۰ وکیل به مراجع قضایی و امنیتی احضار شدند، بدون آنکه اسامی آنان منتشر شود.
یک وکیل دادگستری که به دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود، به هرانا گفت که حدود آبانماه ۱۴۰۴، نیروهای اطلاعات سپاه به دفتر کار یا منازل شماری از وکلای استان گیلان، از جمله رئیس و برخی مسئولان کانون وکلای این استان مراجعه کرده و تلفنهای همراه و برخی وسایل آنان را ضبط کردهاند.
به گفته این منبع، برای دو وکیل دیگر نیز پرونده تشکیل شده است، با این حال اطلاعاتی درباره هویت این افراد و جزئیات پروندههای آنان در دست نیست.
به دلیل مشخص نبودن شمار دقیق افرادی که در جریان مراجعه نیروهای امنیتی در گیلان مورد برخورد قرار گرفتهاند، این موارد در آمار نهایی ۱۳۵ نفر محاسبه نشده است.
احضار، تشکیل پرونده و محدودیت در فعالیت وکلا
در کنار بازداشت و صدور احکام حبس، شماری از وکلا نیز در این بازه با احضار، تشکیل پرونده، رسیدگیهای قضایی و انتظامی و محدودیتهایی در ادامه فعالیت حرفهای خود روبهرو شدهاند. رضا طیبنیا، امیر رئیسیان، میلاد پناهیپور، رضا شفاخواه، رضا قارلقی، ایمان سلیمانی، حسن یونسی، خسرو علیکردی، ناصر رضائی آهنگرانی و بهنام نزادی از جمله این افراد هستند. جزئیات موارد ثبتشده درباره هر یک از این وکلا در ادامه آمده است.
رضا طیبنیا در مردادماه ۱۴۰۵ به شعبه ششم دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان کهگیلویه احضار شد.
امیر رئیسیان و میلاد پناهیپور در اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در شعبه سوم دادسرای امنیت تهران با تشکیل پرونده مواجه شدند. اتهامات مطرحشده علیه آنان «نشر اکاذیب» و «تبلیغ علیه نظام» عنوان شده است.
رضا شفاخواه در آذرماه ۱۴۰۴ با دریافت ابلاغیه به دادسرای ناحیه ۱۶ تهران احضار شد تا از بابت اتهام «نشر اکاذیب» دفاع کند.
رضا قارلقی، وکیل دادگستری ساکن کرج، در مهرماه ۱۴۰۴ و در پی اظهارنظر در فضای مجازی با تشکیل پرونده انتظامی مواجه شد و کیفرخواست پرونده وی به شعبه اول دادگاه انتظامی کانون وکلای دادگستری ارجاع شد.
ایمان سلیمانی، وکیل دادگستری در خوزستان، نیز در شهریورماه ۱۴۰۴ با درخواست لغو پروانه وکالت و رسیدگی مجدد انتظامی مواجه شد. وی پیشتر با اتهاماتی از جمله «تبلیغ علیه نظام»، «توهین به مقدسات» و «توهین به رهبری» مواجه شده بود، اما پرونده مختومه اعلام شد. با این حال همان مستندات بار دیگر با درخواست لغو پروانه وکالت به دادگاه انتظامی وکلا ارجاع شد. این دادگاه حکم برائت صادر کرد، اما دادستان انتظامی به رأی اعتراض کرده و پرونده به دادگاه عالی انتظامی قضات ارسال شده است.
حسن یونسی نیز در مردادماه ۱۴۰۴ در دادسرای فرهنگ و رسانه مورد بازپرسی قرار گرفت و با دستور قضایی برای مدت سه ماه از فعالیت در فضای مجازی منع شد.
خسرو علیکردی، وکیل دادگستری در خراسان رضوی، در شهریورماه ۱۴۰۴ با حکم محرومیت از تحصیل مواجه شد. وی در تاریخ ۱۴ آذرماه ۱۴۰۴ درگذشت. با توجه به اینکه برخورد مورد اشاره در بازه زمانی مورد بررسی این گزارش صورت گرفته است، نام او در میان وکلای دارای هویت مشخص این گزارش لحاظ شده است.
ناصر رضائی آهنگرانی نیز شامگاه ۱۳ دیماه ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات خرمآباد توسط نیروهای امنیتی مورد ضرب و جرح قرار گرفت.
بهنام نزادی نیز در ارتباط با فعالیت خود به عنوان وکیل تحت رسیدگی قضایی قرار گرفت، اما در نهایت با حکم شعبه ۳۱ دادگاه تجدیدنظر استان تهران تبرئه شد.
همچنین بر اساس اطلاعات رسیده به هرانا، از دیماه ۱۴۰۴ تاکنون دستکم سه وکیل دیگر در ارتباط با مطالب منتشرشده در صفحات شخصی خود در شبکههای اجتماعی با تذکر مواجه شدهاند و صفحات آنان دستکم به مدت دو ماه از دسترس خارج شده است. هویت این افراد تاکنون برای هرانا احراز نشده بنابراین این سه مورد نیز در آمار نهایی گزارش محاسبه نشده است.
بدون نظر
نظر بگذارید