خبرگزاری هرانا – ماهها پس از اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، دستکم ۱۵۹ تن از بازداشتشدگان این اعتراضات همچنان در زندان یزد نگهداری میشوند. بررسیهای هرانا نشان میدهد شماری از این افراد با احکام هفت تا ۱۵ سال حبس مواجهاند و دهها تن دیگر همچنان بدون حکم قطعی در انتظار تعیین تکلیف پروندههای خود هستند. این افراد در بخشهای مختلف زندان یزد نگهداری میشوند و برخی از آنان، از جمله شماری از بازداشتشدگان جوان، با محدودیتهایی در تماس و ملاقات با خانوادههای خود مواجهاند.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، ۱۵۹ تن از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ کماکان در زندان یزد به سر میبرند. بخش قابل توجهی از این افراد در جریان اعتراضات روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه و روزهای پس از آن در شهر یزد بازداشت و به زندان منتقل شدهاند.
بر اساس اطلاعاتی که از منابع مختلف به دست هرانا رسیده است، این ۱۵۹ شهروند در بخشهای مختلف زندان یزد نگهداری میشوند. حدود ۹۴ تن از آنان در دو بند «موقت» و «ایزوله» بخش مردان محبوس هستند و سایر افراد در بندهای ۷، ۱۵، بند قضایی، بند زنان و دیگر بخشهای این زندان نگهداری میشوند. با توجه به جابهجایی مستمر زندانیان میان بندها و بخشهای مختلف، محل نگهداری برخی از آنان ممکن است در مقاطع مختلف تغییر کرده باشد.
وضعیت قضایی این افراد نیز یکسان نیست. شماری از بازداشتشدگان با احکام سنگین هفت تا ۱۵ سال حبس مواجه شدهاند و پرونده گروهی دیگر همچنان در مراحل مختلف رسیدگی قرار دارد. بر اساس اطلاعات دریافتی هرانا، حدود ۵۰ تن از زندانیان محبوس در بند «موقت» تاکنون حکم قطعی دریافت نکردهاند و در انتظار تعیین تکلیف پرونده، تعیین زمان رسیدگی یا ادامه روند دادرسی خود هستند.
بررسیهای هرانا و گفتوگو با شماری از نزدیکان این بازداشتشدگان نشان میدهد که علیاکبر واعظ دهنوی و محمد بمانی از جمله قضاتی هستند که به پرونده شماری از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ رسیدگی کردهاند. به گفته منابع مطلع، این دو قاضی در روند رسیدگی به پروندهها رویکردی سختگیرانه داشته و برای شماری از متهمان احکامی بین هفت تا ۱۵ سال حبس صادر کردهاند.
در میان افرادی که با احکام سنگین مواجه شدهاند، شهروندان جوان نیز حضور دارند و دستکم شماری از محکومان در زمان بازداشت ۱۸ یا ۱۹ ساله بودهاند.
تداوم حبس در شرایط نامشخص قضایی
با گذشت ماهها از بازداشتهای گسترده در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، وضعیت قضایی شماری از بازداشتشدگان همچنان نامشخص است. بخشی از آنان در حالی در زندان به سر میبرند که هنوز حکم قطعی برایشان صادر نشده و گروهی دیگر پس از صدور احکام سنگین، دوران محکومیت خود را سپری میکنند.
هرانا به دلیل محدودیت در دسترسی به تمامی دادنامهها و اسناد قضایی، در حال حاضر امکان بررسی و انتشار جزئیات حکم و روند رسیدگی پرونده هر یک از ۱۵۹ زندانی را ندارد. با این حال، اطلاعات مربوط به وضعیت این افراد از منابع مختلف دریافت و بهصورت مستمر در حال تطبیق، بررسی و راستیآزمایی است.
هویت شماری از بازداشتشدگان
هرانا تاکنون هویت ۱۵ تن از بازداشتشدگان محبوس در زندان یزد را احراز کرده است. این افراد عبارتند از: موسی سالارزهی، محمدعلی قاضیان، سجاد صادقیان، محمد موسوی، آرمین داوریراد، محمد سربی، محمد کارگر بیده، سهیل ستودهنیا کرانی، ستار خانی، محمد شهریان، کاظم رستگار، امیرحسین محمدی، مسعود شاهولیزاده، رضا یزدی و امیر حبیبیان.
همچنین اطلاعات مربوط به پنج زندانی دیگر، شامل فردی با نام خانوادگی طباطبایی، پدر و برادر آرمین داوریراد و دو برادر با نام خانوادگی سلطانبی، در اختیار هرانا قرار گرفته است.
با توجه به ملاحظات امنیتی و خطرات متوجه منابع و خانوادههای زندانیان، هرانا از انتشار برخی جزئیات هویتی و قضایی این افراد تا زمان احراز و تکمیل اطلاعات خودداری میکند.
محدودیت تماس و ملاقات با خانوادهها
شماری از زندانیان محبوس در زندان یزد با محدودیتهایی در برقراری تماس تلفنی و ملاقات با خانوادههای خود مواجه هستند. این محدودیتها، دسترسی خانواده برخی از بازداشتشدگان به اطلاعات دقیق و بهروز درباره وضعیت قضایی بستگانشان را دشوار کرده است.
یک وکیل مطلع از وضعیت قضایی این زندانیان که به دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود، به هرانا گفت: «محدودیتهای اعمالشده بر تماس تلفنی و ملاقات شماری از زندانیان، دسترسی خانوادهها و وکلا به اطلاعات بهروز درباره وضعیت پروندهها را با دشواری مواجه کرده است.»
به گفته این وکیل، نگرانی از پیامدهای امنیتی انتقال اطلاعات مربوط به وضعیت زندانیان به خارج از زندان نیز بر دشواری اطلاعرسانی درباره پروندههای این افراد افزوده است.
همچنین نگرانی از تشکیل پروندههای جدید برای افرادی که اطلاعات مربوط به وضعیت زندانیان را در اختیار منابع خارج از زندان قرار میدهند، موجب شده است که طی ماههای گذشته اطلاعات محدودی از وضعیت این گروه از بازداشتشدگان به بیرون از زندان راه یابد.
گستردگی بازداشتها در یزد
بازداشت شهروندان در یزد در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ محدود به روزهای نخست اعتراضات نبود و در روزهای پس از آن نیز ادامه یافت.
هرانا پیشتر در تاریخ ۱۴ دیماه ۱۴۰۴ گزارش داده بود که پنج زن به همراه حدود ۷۰ شهروند دیگر در جریان اعتراضات در یزد بازداشت و به زندان این شهر منتقل شدهاند. در آن زمان، هویت مریم زارع، سارا نصرتی، ریحانه زارع و فرزانه گلستانی از جمله بازداشتشدگان یزد توسط هرانا احراز شده بود.
در ادامه این بازداشتها، اداره کل اطلاعات استان یزد در اطلاعیهای که در تاریخ ۱۳ بهمنماه منتشر شد، از بازداشت ۱۸۸ شهروند در این استان خبر داد. رسانههای رسمی نیز پیشتر از بازداشت ۴۳ شهروند در ارتباط با اعتراضات خبر داده بودند.
مجموع این اطلاعات، در کنار دادههای بهدستآمده از وضعیت زندان یزد، نشاندهنده گستردگی بازداشتها در این استان و تداوم نگهداری شمار قابل توجهی از بازداشتشدگان در زندان یزد است.
با وجود گذشت ماهها از آغاز اعتراضات، روند رسیدگی به پرونده بخشی از بازداشتشدگان همچنان ادامه دارد. شماری از آنان بدون حکم قطعی در زندان به سر میبرند و برای گروهی دیگر نیز احکام حبس سنگین صادر شده است.
هرانا روند بررسی وضعیت ۱۵۹ زندانی محبوس در زندان یزد را ادامه میدهد. اطلاعات مربوط به وضعیت قضایی، روند دادرسی، احکام صادرشده و شرایط نگهداری این افراد، پس از تکمیل بررسیها و احراز اطلاعات، منتشر خواهد شد.
پیشینه اعتراضات دیماه ۱۴۰۴
تجمعات و اعتصابات کسبه و بازاریان از روز یکشنبه ۷ دیماه ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد و پس از دو روز، دامنه آن از بازارها و مراکز تجاری فراتر رفت. با پیوستن دانشجویان، شهروندان و اقشار مختلف اجتماعی، این تجمعات به یکی از گستردهترین اعتراضات سالهای اخیر در ایران تبدیل شد. در جریان سرکوب این اعتراضات توسط نیروهای انتظامی و امنیتی، هزاران نفر کشته یا مجروح شدند و دهها هزار تن نیز توسط نهادهای امنیتی بازداشت یا احضار شدند.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ابعاد این اعتراضات و پیامدهای انسانی و حقوق بشری آن، میتوان به گزارش جامع هرانا با عنوان «زمستان سرخ» مراجعه کرد. این گزارش، پنجاه روز نخست اعتراضات سراسری ایران، از ۷ دیماه تا ۲۶ بهمنماه ۱۴۰۴، را مستند کرده است.
بدون نظر
نظر بگذارید