خانه  > slide, بهداشت و محیط زیست  >  ایران در محاصره بحران‌های محیط‌ زیستی؛ مروری بر رویدادهای یک هفته گذشته

ایران در محاصره بحران‌های محیط‌ زیستی؛ مروری بر رویدادهای یک هفته گذشته

خبرگزاری هرانا – حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه‌های اخیر به دلیل استفاده بی‌رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به‌شدت آسیب دیده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۷۵ واقعه محیط زیستی ایران است که در هفته اخیر منتشر و به هدف آگاه‌سازی گردآوری شده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در هفته‌‌ای که گذشت یک قلاده خرس قهوه‌ای در آمل تلف شد. همچنین، بیش از ۳۵ شکارچی غیرمجاز و قاچاقچی چوب بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. افزون بر این، بر اساس گزارشات منتشر شده، بیش از ۴۱۸ هکتار از منابع طبیعی دچار آتش سوزی شد. از سوی دیگر، شاخص کیفی هوا دستکم در ۳۲ شهر ناسالم و خطرناک اعلام شد. از دیگر اخبار مرتبط با محیط زیست میتوان به بحران خشکسالی، پسماندها و آلاینده‌ها در مناطق مختلف اشاره کرد؛ در گزارش پیش رو به برخی از آنها پرداخته شده است.

آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از طرفی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید میزان آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.

حیات وحش

حیات‌ وحش به کلیه جانداران از قبیل پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزیستان و تمام گیاهانی گفته می‌شود که به صورت وحشی و طبیعی بدون دخالت یا کمک انسان بر روی کره زمین زندگی کرده و آب و خوراک خود را خود تأمین می‌کند. اما دخالت و تصرف انسان در زیستگاه های طبیعی و مصرف بی‌رویه منابع طبیعی بسیاری از گونه های حیات وحش را در معرض انقراض قرار داده است.

در هفته‌ای که گذشت، خبرگزاری دانشجو اعلام کرد که یوزپلنگ نه‌تنها یک گونه جانوری بلکه نبض تپنده امنیت زیست‌بوم ایران است؛ گونه‌ای که امروز بر لبه پرتگاه انقراض ایستاده است.

واقعیت تلخ این است که با گذشت بیش از ۵۰ سال، این گونه از تمامی کشورهای همسایه و سراسر قاره آسیا رخت بربسته و تنها در خاک عزیزمان، ایران، هنوز فرصتی برای بقا، احیا و بازگشت به حیات دارد. این موقعیتی استثنایی و در عین حال بسیار حساس است؛ زیرا سرنوشت این گونه ارزشمند اکنون بیش از هر زمان دیگری به اراده، آگاهی و مدیریت ما در این مرز و بوم وابسته است.

در خبری دیگر، رئیس اداره حفاظت و مدیریت حیات‌وحش اداره‌کل حفاظت محیط زیست مازندران از تلف شدن یک قلاده خرس قهوه‌ای آسیب‌دیده بر اثر شدت جراحات ناشی از اصابت گلوله و عوارض گسترده آسیب نخاعی در آمل خبر داد.

علیرضا ابراهیمی افزود: خرس قهوه‌ای آسیب‌دیده‌ای که پس از زنده‌گیری و انتقال به مرکز درمان، تیمار و بازتوانی حیات‌وحش سمسکنده، تحت مراقبت‌های شبانه‌روزی و درمان‌های تخصصی قرار داشت تلف شد.

همچنین، معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد گفت:گونه‌های پرندگان شکاری عقاب طلایی، بهله و شاهین استان در معرض خطر انقراض هستند. محسن پاکباز در ادامه تصریح کرد: شرایط اقلیمی مانند خشکسالی‌های سال‌های اخیر و تغییرات آب و هوایی از جمله عوامل مهم کاهش شمار این گونه‌های ارزشمند است.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیستی

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها، حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی‌رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

در گزارش‌های این هفته، با تلاش محیط بانان و جنگل بانان، بیش از ۲۰ شکارچی و صیاد غیرمجاز و متخلف محیط زیستی در شهرستان‌های بوانات، بوشهر، سمنان، آمل، نطنز، کرمانشاه، سملقان، بندرعباس، ثلاث باباجانی، بختگان، قزوین، اقلید، درمیان، بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. از سوی دیگر، دستکم ۴۰ تن چوب قاچاق در شهرهای ساوه، دشت آزادگان، نمین، اوز، آمل، نور و حاجی آباد ضبط و در این راستا ۱۵ قاچاقچی چوب بازداشت شدند.

در هفته گذشته، فرمانده انتظامی شهرستان اوز گفت: در راستای اجرای طرح ارتقاء امنیت اجتماعی و مبارزه با قاچاق کالا و فرآورده‌های طبیعی، ماموران انتظامی این شهرستان هنگام گشت زنی به یک دستگاه نیسان مشکوک شدند و آن را برای بررسی متوقف کردند. سرهنگ حسین محمدی با بیان اینکه ماموران پس از بازرسی از آن خودرو ۲ تن زغال فاقد مجوز را کشف و راننده به مرجع قضایی معرفی کردند.

به گزارش ایرنا، ماموران یگان حفاظت محیط زیست سه متخلف شکار و صید را در شهرستان بندرعباس دستگیر کردند. فرمانده یگان حفاظت محیط زیست هرمزگان گفت: از متخلفان سه قبضه سلاح غیر مجاز کشف، ۲۶۰ فشنگ ساچمه، ۱۵۰فشنگ خفیف، ۳۴فشنگ گلوله زنی و سلاح سرد کشف شد.

از سوی دیگر، علی باقری جامخانه، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران از شناسایی، دستگیری دو نفر از خریداران چوب‌های قاچاق در ادامه رسیدگی به پرونده قاچاق سازمان‌یافته چوب در آمل خبر داد.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان بختگان گفت: ماموران یگان حفاظت پارک ملی بختگان هنگام پایش، کنترل و ایست و بازرسی در محدوده پارک ملی به ۲ نفر مشکوک شدند. رامین پریسایی افزود: پس از بررسی مشخص شد این افراد برخلاف قوانین و مقررات، اقدام به شکار و زنده‌گیری ۲ قطعه کبک کرده‌اند و ماموران ضمن دستگیری متخلفان، برای مراحل قانونی به مرجع قضایی معرفی کردند.

به گزارش ایرنا، دادستان عمومی و انقلاب شهرستان درمیان از دستگیری شکارچی متخلف پنج رأس کل وحشی و دو رأس قوچ وحشی در درمیان خبر داد. حسینی افزود: پس از تشکیل پرونده قضایی، روند رسیدگی به اتهامات وی مطابق مقررات قانونی در دستور‌ کار قرار گرفته است.

علاوه بر این، رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان نطنز از شناسایی و دستگیری دو گروه متخلف حرفه‌ای شکار و صید در منطقه حفاظت‌شده کرکس خبر داد. به گفته علی سالاری در این راستا هشت شکارچی غیر مجاز بازداشت و جهت سیر مراحل قانونی به مرجع قضایی مربوطه تحویل داده شدند.

همچنین از متخلفان، مقادیر قابل توجهی ادوات شکار شامل یک قبضه سلاح جنگی برنو، یک دستگاه دوربین چشمی پیشرفته، ۷۶ تیر فشنگ جنگی و لاشه یک قوچ وحشی کشف و ضبط شد.

به گزارش مهر، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اردبیل از شناسایی دو نفر و دستگیری یکی از آنان در حین قطع درختان جنگلی منطقه سوها خبر داد. شهامت هدایت اظهار کرد: متهم با تکمیل پرونده به محاکم قضایی معرفی شد و فرد متواری شده شناسایی شده است.

به گزارش صداوسیما، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان نور از کشف و ضبط مقادیری چوب‌آلات قاچاق از گونه توسکا در جنگل زاغ‌کتی عباسکلا خبر داد. کمیل قلی‌نژاد در ادامه افزود: در جریان این عملیات، متخلف پس از تنظیم صورتجلسه و تشکیل پرونده قضایی، جهت سیر مراحل قانونی به اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان نور منتقل گردید.

افزون بر این، ارسلان باغانی رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان سملقان گفت: تعداد ۳ نفر ماهیگیر که بدون مجوز در سد شیرین دره در حال صید ماهی بودند در همان ابتدای صبح به همراه ۱۵دستگاه قلاب ماهیگیری، ۲ قطعه ماهی زرده پر دستگیر شدند.
صیادان غیر مجاز پس از تشکیل صورتجلسه و پرونده تخلف تحویل مراجع قضایی شدند.

در خبری دیگر، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان گفت: مأموران یگان حفاظت با همکاری همیاران محیط‌زیست، حین گشت و کنترل در مسیر تنگه پرور، موفق شدند دو نفر شکارچی غیرمجاز را که اقدام به شکار یک رأس بز وحشی با سلاح خفیف کرده بودند، شناسایی و دستگیر کنند.

سعید یوسف پور افزود: در بازرسی از متخلفان، لاشه یک رأس بز وحشی تازه شکار شده، دو تیر فشنگ خفیف غیرمجاز و سایر ادوات شکار و صید کشف و ضبط شد. متهمان به دستور مقام قضایی بازداشت و برای سیر مراحل قانونی به مراجع قضایی معرفی شدند.

علاوه بر این، رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دشت‌آزادگان از شناسایی و دستگیری صیادان غیر مجاز ماهی در این شهرستان و کشف و ضبط ادوات صید ممنوعه آنها خبر داد. به گفته علی‌سجاد جلالی، در این عملیات، یک دستگاه مولد برق بنزینی، ۲ دستگاه الکتروشوکر، یک دستگاه موتور قایق به همراه ۱۰۲ قطعه ماهی صیدشده از نوع شیربت، شلج و شوچی کشف و ضبط شد.

در خبری دیگر، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان بوانات گفت: در پی دریافت گزارشی مبنی بر ورود یک خودروی مشکوک به محدوده پناهگاه حیات وحش دره‌باغ این شهرستان، ماموران یگان حفاظت پس از برنامه‌ریزی و استقرار در مسیر‌های خروجی منطقه، خودروی مورد نظر را هنگام خروج از پناهگاه متوقف کردند.

علی آسا افزود: در بازرسی از خودرو، لاشه یک راس بز وحشی، ۲ قبضه سلاح شکاری و ادوات مرتبط با شکار غیرمجاز ، کشف و سه متهم پس از تشکیل پرونده به مرجع قضایی ارجاع داده شدند.

حق تنفس و هوای پاک

براساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پرشماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای، گتوند ۱۵۰، اندیمشک ۱۱۷، مسجدسلیمان ۱۳۳، خرمشهر ۱۶۷، بوشهر ۲۳۸، کرمان ۱۳۳، یزد ۱۲۴، بهبهان ۱۵۵، شوش ۱۶۰، اهواز ۱۶۶، حاجی‌آباد ۱۲۱، بیرجند ۱۰۱، شازند ۱۴۲، ساوه ۱۷۰، اراک ۲۲۰، قم ۱۸۰، قنوات ۱۳۳، سپاهان‌شهر ۱۲۶، اصفهان ۴۰۰، شهرکرد ۱۰۵، مشهد ۱۶۰، هیرمند ۳۸۰، بروجن ۱۴۷، لردگان ۱۳۸، تهران ۱۷۷، کهک ۱۲۸، ساوجبلاغ ۵۰۰، زهک ۱۶۰، زابل ۱۵۸، زاهدان ۱۷۷، نیمروز ۱۸۸ و کرج ۵۰۰ ناسالم برای گروه‌های حساس، ناسالم برای تمام گروه‌ها، بسیار ناسالم و یا خطرناک اعلام شد.

به گزارش ایرنا، تهران از ابتدای سال جاری تاکنون، ۱۰۰ روز هوای قابل قبول، ۱۲ روز هوای پاک، ۹ روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس و یک روز هوای ناسالم برای همه گروه‌ها را تجربه کرده است.

شاخص کیفی هوا از صفر تا ۵۰ هوای پاک، ۵۱ تا ۱۰۰ هوای سالم، ۱۰۱ تا ۱۵۰ ناسالم برای گروه‌های حساس، ۱۵۱ تا ۲۰۰ ناسالم برای عموم، ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و ۳۰۱ تا ۵۰۰ خطرناک است.

شاخص کیفی هوا ( Air Quality Index ) معیاری است که غلظت ترکیبات مختلف آلاینده موجود در هوا نظیر مونوکسید کربن، دی اکسید گوگرد، ترکیبات نیتروژن دار، اوزون و ذرات معلق ( ذرات کوچک‌تر از ۱۰ میکرومتر و ذرات کوچک‌تر از ۲.۵ میکرومتر) را که دارای حدود مجاز متفاوت با واحدهای مختلف است به یک عدد بدون واحد تبدیل می‌کند و وضعیت آلودگی هوا را نمایش می‌دهد.

فقدان مدیریت بارش های حداقلی؛ خشکسالی و از بین رفتن منابع آبی

خشک‌سالی می‌تواند باعث عدم توازن در میزان آب و در نتیجه آن کمبود آب، نابودی گیاهان، کاهش عمق آب‌های سطحی و خاک مرطوب شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که تبخیر سطحی و تبخیر آب از گیاهان از حد معمول در مدت معین بیشتر شود. عدم مدیریت صحیح منابع آبی در کشور، اثرات جبران ناپذیر این مهم را عمیقتر میکند.

در هفته ای که گذشت، مدیر حفاظت و بهره‌برداری از منابع شرکت آب منطقه‌ای اردبیل گفت: سطح آبخوان دشت اردبیل بعنوان دشت پرمصرف آب زیرزمینی، سالانه با ۳۰ سانتی‌متر افت مواجه است.

به گفته وی، به دلیل اضافه برداشت از چاه‌ها در دهه‌های اخیر، سطح آب زیرزمینی آبخوان دشت اردبیل بیش از ۱۳ متر افت داشته است و در صورت ادامه روند موجود در آینده شاهد مخاطرات زیست محیطی از جمله فرونشست زمین خواهیم بود.

همچنین به گزارش ایلنا، بررسی سدهای پنجگانه تامین کننده آب شرب و کشاورزی تهران تا ۲۹ تیر ماه سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ نشان می دهد که موجودی سدها تا تاریخ فوق ۵۶۷ میلیون متر مکعب بوده است که در مقایسه با رقم ۸۱۰ میلیون متر مکعبی میانگین بلندمدت در همین زمان ۲۴۳ میلیون متر مکعب کاهش یافته است.

تداوم خشکسالی و کاهش ۳۶ درصدی بارش‌ها نسبت به متوسط بلندمدت، سبب شده تا تنها ۳۰ درصد از ظرفیت مخازن سدها آب داشته باشد و ۷۰ درصد این ظرفیت حیاتی خالی بماند. سیاست‌‌های فعلی نیز تنها صورت‌ مسئله را پاک کرده و با تحمیل بارگذاری جمعیتی جدید، درواقع حوضه‌ های مبدأ را خشک می‌ کند.

از سوی دیگر ایرنا گزارش داد، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان یزد با اشاره به تداوم تنش آبی در استان گفت: هم‌اکنون بیش از ۲۵۰ روستا با جمعیتی بالغ بر ۷۵ هزار نفر از طریق آبرسانی سیار تأمین می‌شوند. علمدار در ادامه افزود: استان یزد به دلیل موقعیت جغرافیایی، کاهش بارندگی‌ها، افت منابع آب زیرزمینی و وابستگی به منابع آب خارج از حوزه، همچنان با محدودیت‌های جدی در تأمین آب شرب مواجه است.

در خبری دیگر، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مرکزی گفت: شهرهای اراک و ساوه به دلیل کاهش شدید ذخایر سدها و افت محسوس بارندگی، در فهرست شهرهای دارای تنش آبی قرار گرفتند. حسین اسدی افزود: از ابتدای سال آبی جاری تاکنون تنها ۲۰۳.۷ میلی‌متر بارندگی در استان ثبت شده است که این رقم نسبت به میانگین بلندمدت، ۲۵ درصد کاهش نشان می‌دهد.

در گزارشی رکنا اعلام کرد که شهروندان منطقه قلعه‌حسن‌خان یک هفته است از داشتن آب شرب محروم هستند.

بر اساس این گزارش و به گفته یکی از شهروندان: «حدود یک هفته است آب نداریم و هر روز برای تهیه چند دبه آب باید به شهر بیایم.» این روایت یکی از ساکنان قلعه‌حسن‌خان است که در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی رکنا از دشواری‌های قطعی طولانی‌مدت آب سخن می‌گوید. او که دو فرزند مبتلا به سندرم داون و همسری مبتلا به ام‌اس دارد، می‌گوید تأمین آب در روزهای گرم تابستان به چالشی طاقت‌فرسا برای خانواده‌اش تبدیل شده و ناچار است هر روز آب مورد نیاز خانه را از داخل شهر تهیه کند.

یکی از مسائلی که در اثر برداشت بی‌رویهٔ آب زیرزمینی رخ می‌دهد، فرونشست زمین است. امری که به گفته برخی از کارشناسان، عدم مدیریت آب های سطحی موجود توسط مسئولان متولی و نهایتا اقدام به برداشت بیش از حد از آب‌های زیرزمینی، رشد به سزایی به آن می بخشد. نشست زمین باعث ایجاد شکاف‌های عمیق در سطح زمین، کج شدن لوله‌های چاه، خرابی ساختمان‌ها و نهایتا ایجاد تلفات جبران ناپذیر برای انسان ها و دیگر موجودات زنده می شود.

در هفته ای که گذشت، عباس کشاورز، کارشناس حوزه آب، با اشاره به پیشینه تاریخی مواجهه کشور با مسئله فرونشست زمین اظهار کرد: یکی از سیستم‌هایی که از دهه ۴۰ وارد کشور شد، تکنولوژی برداشت مکانیکی آب از منابع زیرزمینی با انواع و اقسام روش‌ها بود. تا دهه ۶۰، تعداد چاه‌های کشور کمتر از ۵۰ هزار حلقه بود و برداشت آب تقریباً در حد تعادل قرار داشت؛ یعنی برداشت‌ها با تغذیه‌ای که در سفره‌های زیرزمینی انجام می‌شد برابر بود. در آن دوره، به همین دلیل کشاورزی کشور نیز چندان پیشرفته نبود و توسعه پیدا نکرده بود.

این کارشناس حوزه آب با انتقاد از رویکرد‌های مدیریتی حاکم گفت: این وضعیت محصول زیاده‌خواهی سیاسیون، بی‌توجهی مدیران، عدم اجرای قانون و مماشات با متخلفین با این تصور غلط است که هر مشکلی را می‌توان با پول حل کرد. در قوانین وزارت نیرو نیز دیده می‌شود که در صورت اضافه‌برداشت، جریمه نقدی دریافت می‌شود؛ در حالی که برخی خسارت‌ها با پول قابل جبران نیستند.

به گزارش ایرنا، برایندها و شواهد امر نشان می دهد محیط زیست کشورمان به دلایل گوناگون در حال نابود شدن است و راه نجات فلات ایران از این درد و چالش فراگیر، رنسانس فرهنگی است تا مطالبه گری همگانی در همه سطوح جامعه به ویژه در این بخش مهم نهادینه شود. تعرض منابع محیط زیست با منافع اقتصادی و صنعتی واقعی آشکار می‌گردد که مجری و ناظر در حال حاضر توسط مجری انجام می گیرد و نقش ناظر در اندیشه های و خواسته های مجری ادغام و گم شده است و موجب ابر چالش های محیط زیست گردیده است.

همچنین فرسایش خاک در ایران بیداد می‌کند این در حالی است که در جهان، کشورمان بالاترین رقم آن را به خود اختصاص داده است. بحران آب و خاک و مدیریت غیر علمی آب و سدسازی های بی رویه و برداشت های بیش از حد از سفره های زیر زمینی و تغییر الگوی کشت و زرع مناطق خشک و فرسایش خاک و بیابانی زایی و تبدیل کاربری اراضی و خشک سالی های پیاپی عوامل موثر این ابر چالش امروزی است.

در خبری دیگر، مریم کرمانی، سرپرست اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان با تاکید بر ضرورت احیای تالاب بین‌المللی گاوخونی، گفت: تداوم خشکی زاینده‌رود و این تالاب، پیامدهای گسترده‌ای از جمله تشدید فرونشست زمین، گسترش کانون‌های گرد و غبار و تهدید سلامت عمومی را به دنبال داشته و تحقق حقابه محیط‌زیستی، نیازمند مدیریت یکپارچه حوضه آبریز زاینده‌رود است.

افزون بر این، بیت الهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به تشدید پدیده فرونشست زمین در کلان‌شهرهای کشور، اظهار کرد: متأسفانه روند فرونشست زمین در دو سال اخیر در جنوب تهران، به‌ویژه در منطقه ۱۸، سه برابر شده است.

به گزارش ایرنا، کارشناسان حوزه زمین‌شناسی و مدیریت بحران در نشست تخصصی «فرونشست زمین؛ از شناسایی تا ساخت‌وساز پایدار» با هشدار نسبت به گسترش فرونشست در کشور، تأکید کردند که مهار این بحران نیازمند کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی، اصلاح قوانین و بازنگری در شیوه‌های ساخت‌وساز است.

احمدرضا حیدری رئیس اداره تونل و سازه‌های ژئوتکنیکی سازمان مشاور فنی و مهندسی شهرداری تهران با اشاره به تدوین گزارش جامع پیرامون بحران فرونشست زمین در ایران و تأکید کرد: زنگ خطر هم‌اکنون برای ۲۵۴ پهنه کشور از جمله تهران، اصفهان، مشهد و قزوین به صدا درآمده و دشت بهرمان کرمان نیز با نرخ نشست ۳۱ سانتی‌متر در سال، از حادترین نقاط جهان به شمار می‌رود.

آتش سوزی

به طور کلی جنگل‌ها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست وارد هوا می‌شود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس می‌دهد. از این رو باید مورد توجه ویژه ای قرار گیرند.

در هفته‌ای که گذشت، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل محیط زیست ایلام از مهار حریق در منطقه مانشت و قلارنگ خبر داد. به گفته وی، برآوردهای اولیه نشان می‌دهد در این حادثه نزدیک به سه هکتار از عرصه‌های نیز در آتش سوخته است.

همچنین به گزارش ایرنا، آتش‌سوزی گسترده در مراتع بخش کوهساران از توابع شهرستان راور، خسارت قابل‌توجهی به منابع طبیعی این منطقه وارد و بر اساس اعلام مدیرکل دفتر مدیریت بحران استان کرمان، این حریق حدود ۱۲ از پوشش گیاهی منطقه را خاکستر کرده است.

به گزارش رکنا، آتش‌سوزی رخ‌داده در حاشیه جاده میان‌گذر پارک ملی گلستان با حضور به موقع تیم‌های عملیاتی و همکاری اهالی منطقه در کوتاه‌ترین زمان ممکن مهار شد. در این حادثه دو هکتار از عرصه های طبیعی این پارک دچار آتشسوزی شد.

در خبری دیگر، مدیر اداره منابع طبیعی و آبخیزداری گچساران گفت: در دو فقره آتش سوزی ۳۰۰ هکتار از عرصه‌های جنگلی این شهرستان درگیر آتش شد، اما به دلیل وزش شدید باد و عبور سریع شعله‌ها، آسیب جدی به درختان بلوط و سایر گونه‌های درختی وارد نشد و بخش عمده خسارت‌ها متوجه پوشش علفی بود.

به گزارش ایرنا، آتش‌سوزی در عرصه‌های جنگلی ارمَند شهرستان خانمیرزا در چهارمحال و بختیاری پس از حدود ۷۲ ساعت تلاش نیروهای منابع طبیعی، محیط‌زیست، مردم محلی و دوستداران طبیعت مهار شد. در این آتش سوزی حدود ۶۵ هکتار از عرصه‌های جنگلی و مرتعی در آتش سوخت.

افزون بر این، مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران از وقوع سه فقره حریق جدید در ذخیره‌گاه زیست‌کره و پناهگاه حیات وحش میانکاله خبر داد. به گفته محمدرضا کنعانی، حدود ۱۵ هکتار از منابع طبیعی این منطقه ارزشمند زیست‌محیطی در آتش سوخت.

به گزارش ایلنا، آتش‌سوزی در منطقه قالاجیخ روستای آلقوی بناب که بیش از ۱۰ هکتار از مراتع را دربر گرفت، با تلاش نیروهای امدادی و اهالی مهار شد و دو نفر نیز در این حادثه مصدوم شدند. در این گزارش بدون اشاره به آخرین وضعیت سلامت مصدومان آمده است که این مصدومین پس از دریافت خدمات اولیه توسط نیروهای هلال‌احمر جهت سیر مراحل درمان به بیمارستانی در بناب منتقل شدند.

در خبری دیگر صداوسیما اعلام کرد که ۲۰ هکتار از مراتع و جنگل‌های منطقه هلو سعد شهرستان اردل استان چهارمحال و بختیاری در آتش سوخت. به گفته فرماندار شهرستان اردل با کمک نیرو‌های منابع طبیعی و جوامع محلی این آتش پس از سه روز در این منطقه مهار شده است.

همچنین مدیرجهاد کشاورزی ازنا گفت: آتش‌سوزی بخشی از مزارع گندم روستای قاسم‌آباد این شهرستان با اقدام سریع نیروهای آتش‌نشانی، کشاورزان و ساکنان منطقه مهار و از گسترش آتش به سایر مزارع جلوگیری شد.

صادق رحمتی افزود: بر اساس بررسی‌های اولیه، یک هکتار از مزارع گندم آبی در این حادثه دچار خسارت شد.

بحران آلاینده های محیط زیستی

در هفته‌ای که گذشت، معاون پایش اداره کل محیط‌زیست کهگیلویه و بویراحمد گفت: نبود تفکیک زباله از مبدأ در منازل، زنجیره مدیریت پسماند را در این استان با اختلال جدی مواجه کرده است.

به گفته رحمت‌الله جهانشاهی، نزدیکی سکونتگاه‌ها به جایگاه‌های دفن زباله در یاسوج و دهدشت به یک معضل بهداشتی جدی و نارضایتی مردمی تبدیل شده است. در یاسوج نیز وضعیت مشابهی حاکم است و نزدیکی جایگاه دفن به مناطق مسکونی، گلایه‌های مردمی را به‌همراه داشته است.

همچنین، رئیس اداره حفاظت محیط زیست ارومیه با بیان اینکه روزانه حدود ۶۵۰ تن زباله در این کلان‌شهر تولید می‌شود، گفت: سرانه تولید زباله هر شهروند ارومیه‌ای با ۷۳۰ گرم در روز، حدود سه برابر میانگین جهانی است.

مختار خانی با بیان اینکه مدیریت پسماند به یکی از چالش‌های جدی زیست‌محیطی در سطح ملی و بین‌المللی تبدیل شده است گفت: ارومیه نیز از این قاعده مستثنی نیست و روند افزایشی تولید زباله، این موضوع را به یکی از دغدغه‌های اصلی حوزه محیط زیست تبدیل کرده است.

در خبری دیگر، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی گیلان اعلام کرد که وسعت قابل توجهی از جنگل‌های استان طی سال‌های گذشته به محل دفن زباله تبدیل شده است. ادامه این روند، علاوه بر نابودی پوشش جنگلی، موجب تولید حجم بالایی از شیرابه‌های سمی شده که منابع آب، رودخانه‌ها و اراضی کشاورزی را نیز آلوده می‌کند.

در همین رابطه مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گیلان نیز با ارائه تصویری کم‌سابقه از وضعیت مدیریت پسماند استان، اعلام کرد که در هیچ‌یک از ۵۲ شهر گیلان حتی یک تصفیه‌خانه فعال شیرابه وجود ندارد.

 فرهاد حسینی طایفه در ادامه گفت: شیرابه‌های محل دفن زباله سراوان همچنان وارد رودخانه‌ها شده و در نهایت به تالاب انزلی می‌رسند. به گفته او، مدیریت پسماند روستایی عملاً با شکست روبه‌رو شده، نیروگاه زباله‌سوز رشت همچنان به دلیل مشکلات حقوقی به بهره‌برداری نرسیده و سه کارخانه کمپوست استان نیز فرآیند استاندارد تولید کمپوست را انجام نمی‌دهند.

افزون بر این، معاون محیط زیست انسانی اداره‌کل حفاظت محیط زیست مازندران از تشدید بازرسی‌ها از واحدهای تولیدی، خدماتی و درمانی استان خبر داد و گفت: فعالیت چهار واحد آلاینده متوقف شد.

به گفته حسین حیدرپور، در تازه‌ترین برنامه‌های نظارتی، ۳۱۲ مورد بازدید از واحدهای مختلف انجام شد که نتیجه آن صدور ۱۶ اخطاریه برای واحدهای دارای تخلف زیست‌محیطی و توقف فعالیت چهار واحد آلاینده به دلیل رعایت نکردن ضوابط قانونی بود.

به گزارش رکنا، با افزایش جمعیت و توسعه شهری، تصفیه‌خانه فاضلاب اردبیل دیگر پاسخگوی حجم پساب‌های تولیدی نیست؛ ورود فاضلاب تصفیه‌نشده به رودخانه‌های قره‌سو و بالیقلوچای، سلامت اکوسیستم و اراضی کشاورزی استان را با تهدیدی جدی روبرو کرده است.

شهر اردبیل نیز به دلیل قرار گرفتن در حوضه رودخانه‌های بالیقلوچای و قره‌سو و برخورداری از اراضی ارزشمند کشاورزی، بیش از هر زمان دیگری به توسعه زیرساخت‌های تصفیه فاضلاب نیاز دارد. ورود فاضلاب تصفیه‌نشده به این رودخانه‌ها، علاوه بر کاهش کیفیت منابع آب، می‌تواند اکوسیستم‌های طبیعی، حیات‌وحش، اراضی کشاورزی و سلامت جوامع محلی را تحت تأثیر قرار دهد.

به گزارش ایرنا، مدیرکل حفاظت محیط زیست قزوین از پایش شبانه‌روزی و مستمر ۱۰۰ واحد تولیدی و صنعتی در شهرستان تاکستان از ابتدای سال جاری تاکنون خبر داد و گفت: ۳۱ واحد آلاینده در جریان بازرسی‌های میدانی، به دلیل رعایت نکردن استانداردهای زیست‌محیطی اخطار قانونی دریافت کردند.

به گزارش ایرنا، آلودگی آب و خاک، ورود پساب‌های صنعتی و فاضلاب خانگی به ابراه ها و رودخانه‌ها و دریا، نفوذ شیرابه‌ها به منابع آبی، برداشت بی‌رویه آب از سفره‌های زیرزمینی، تخریب وحشتناک زیستگاه های جانوری؛ احداث واحدهای صنعتی در مناطق جنگلی و آسیب فعالیت معادن مجموعه‌ای از رنج‌های محیط زیستی فلات ایران است.

مطالب مرتـبط

بدون نظر

نظر بگذارید