خبرگزاری هرانا – شکار و زنده‌گیری غیرمجاز حیات وحش، قاچاق چوب، آلودگی هوا در خوزستان، اصفهان، مشهد و تهران، کم‌آبی و خشکی تالاب‌ها، خشکیدگی درختان بوستان‌های تهران و برخورد با واحدهای آلاینده از مهم‌ترین موضوعات گزارش‌های محیط زیستی این هفته بوده‌اند. برخورداری از محیط زیست سالم با حق حیات و سلامت شهروندان پیوند مستقیم دارد. در این گزارش، ۹۰ مورد مستقل از خبرهای محیط زیستی گردآوری‌شده در این هفته مرور می‌شود.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، این مرور بر پایه گزارش رسانه‌ها و نهادهای نام‌برده در متن تنظیم شده است. بیشترین خبرها به دستگیری شکارچیان و زنده‌گیری پرندگان و کشف چوب قاچاق، از جمله بیش از ۱۶۰ تن چوب در تالش و لاهیجان، مربوط بود. هوای ناسالم در زمان‌های گزارش‌شده در ایستگاه‌هایی از خوزستان، اصفهان، مشهد، تهران، تبریز، اراک و شازند ثبت شد. پلمب ۱۰ واحد آلاینده در رباط‌کریم و نسیم‌شهر و تخریب نه کوره زغال در رباط‌کریم از دیگر اقدامات اعلام‌شده بود. خشکی ۶۰٪ تالاب هورالعظیم، خالی بودن ۸۶٪ ظرفیت سدهای خراسان جنوبی و خشکیدگی درختان بوستان‌های چیتگر و سرخه‌حصار نیز از دیگر موضوعات این دوره بود.

حیات وحش

تصاویر تازه از «تلما»، یوزپلنگ ماده هفت‌ساله، و سه توله‌اش در یکی از مناطق حفاظت‌شده شاهرود از سلامت این خانواده حکایت دارد، اما چهارمین توله در آخرین مشاهده دیده نشد. خبرگزاری مهر این خبر را روز ۱۷ آبان منتشر کرد و نوشت محیط زیست باید درباره سرنوشت توله چهارم شفاف‌سازی کند. به گزارش فارس، باقر نظامی، مدیر ملی پروژه یوزپلنگ آسیایی، روز سه‌شنبه ۱۹ آبان گفت احتمال مرگ این توله بالاست. سعید یوسف‌پور، مدیرکل حفاظت محیط زیست سمنان، روز پیش از آن گفته بود این توله وضعیت جسمانی مناسبی نداشت و هنگام حرکت از سایر توله‌ها عقب می‌ماند. چهارقلوزایی تلما پیش‌تر در منطقه یوزکنام، میان استان‌های سمنان، خراسان شمالی و خراسان رضوی، تأیید شده بود و توله‌ها حدود سه تا چهار ماه سن دارند.

در فیروزکوه، همزمان با آغاز فصل مهاجرت، محدوده سد نمرود میزبان شماری از پرندگان مهاجر شده است. ایرنا این خبر را به نقل از فرشاد فیروزنیا، رئیس اداره حفاظت محیط زیست فیروزکوه، منتشر کرد. او از شهروندان و گردشگران خواست از نزدیک شدن به محل تجمع پرندگان و ایجاد سروصدا خودداری کنند.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیستی

شامگاه جمعه ۱۵ آبان، یک گروه شکارچی در ارتفاعات جبالبارز جیرفت هنگام سلاخی دومین رأس از دو کل وحشی شکارشده دستگیر و به بازداشتگاه منتقل شد. صداوسیمای کرمان این خبر را به نقل از عیسی عارف‌کیا، رئیس اداره محیط زیست جیرفت، منتشر کرد. عارف‌کیا این افراد را شکارچیان حرفه‌ای و باسابقه خواند. به موجب قانون، متخلفان باید علاوه بر مجازات مربوط، ۱۹۴ میلیون تومان جریمه به سازمان حفاظت محیط زیست بپردازند.

در بستک هرمزگان، یک متخلف در مأموریت مشترک یگان حفاظت محیط زیست و پلیس اطلاعات و امنیت دستگیر شد. صداوسیما و مهر به نقل از محمدرضا دهقانی، رئیس اداره و فرمانده یگان حفاظت محیط زیست بستک، گزارش دادند لاشه دو رأس کل، یک رأس قوچ و یک رأس میش از گونه‌های مینیاتوری لارستان از او کشف شد. بهای ضرر و زیان هر رأس کل و قوچ ۹۸۶ میلیون و ۷۸۶ هزار ریال و هر رأس میش ۲ میلیارد و ۹۶۰ میلیون و ۳۵۸ هزار ریال تعیین شده و پرونده به مراجع قضایی ارجاع شده است.

روز یکشنبه ۱۷ آبان، محیط‌بانان در منطقه حفاظت‌شده کمرسرخ سرایان پس از شنیدن صدای شلیک، دو شکارچی اهل یکی از استان‌های همجوار را با همکاری نیروی انتظامی دستگیر کردند. به گزارش صداوسیمای خراسان جنوبی به نقل از اصغرزاده، رئیس اداره حفاظت محیط زیست سرایان، لاشه یک رأس قوچ وحشی و یک قبضه سلاح شکاری از آنان کشف شد. کانال سرایان۲۰ سلاح را برنو و همراه با فشنگ جنگی توصیف کرد. با دستور دادستان، یکی از متهمان بازداشت و دیگری به دلیل مشکل جسمی به اورژانس اعزام شد.

در فیروزکوه نیز یک متخلف با لاشه یک رأس قوچ وحشی دستگیر و به مراجع قضایی معرفی شد؛ صداوسیما این خبر را به نقل از فرشاد فیروزنیا منتشر کرد. در منطقه شکار ممنوع دارآباد در محدوده ایگل شمیرانات، محیط‌بانان یک شکارچی را با لاشه یک رأس کل وحشی و یک قبضه سلاح گلوله‌زنی دستگیر کردند. مهر به نقل از رضا کرمی، سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شمیرانات، گزارش داد پرونده او به مراجع قضایی ارجاع خواهد شد.

در منطقه حفاظت‌شده پرور و پارک ملی صیدوا در استان سمنان، گروهی از شکارچیان دستگیر شدند و یک قبضه سلاح کالیبر ۲۷۰، مقادیری فشنگ و ادوات شکار از آنان کشف شد. مهدی لهردی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست سمنان، در گفت‌وگو با مهر گفت متهمان به مراجع قضایی معرفی شده‌اند. به گزارش فارس، در منطقه حفاظت‌شده کرکس نطنز نیز سه متخلف با همکاری نیروی انتظامی دستگیر و دو قبضه سلاح غیرمجاز و ادوات شکار از آنان ضبط شد.

مأموران کلانتری ۱۴ اسفدن با همکاری محیط‌بانان دو متهم به شکار در منطقه حفاظت‌شده شاسکوه را دستگیر کردند و به گزارش زیرکوه نیوز، یک سلاح شکاری دست‌ساز، دوربین، چاقو و یک موتورسیکلت توقیف شد. در منطقه حفاظت‌شده پترگان زیرکوه نیز بیش از ۴۰۰ تله زنده‌گیری هوبره کشف و جمع‌آوری شد. محمدرضا جوان، رئیس نمایندگی حفاظت محیط زیست زیرکوه، هوبره را گونه‌ای در معرض خطر انقراض خواند و گفت سودجویان برای زنده‌گیری و قاچاق آن به خارج از کشور تله‌گذاری می‌کنند.

در شهرستان درمیان خراسان جنوبی، یک متخلف که شش قطعه کبک وحشی و یک سر خرگوش وحشی شکار کرده بود، با یک قبضه سلاح ساچمه‌زنی تک‌لول دستگیر شد؛ صداوسیما این خبر را به نقل از علی رجبی، رئیس نمایندگی محیط زیست شهرستان، منتشر کرد. در سملقان خراسان شمالی، صداوسیمای استان از دستگیری تعدادی شکارچی و کشف دو قبضه سلاح دولول دارای مجوز، ۵۵ فشنگ ساچمه‌زنی، شش فشنگ دست‌ساز چهارپاره و لاشه یک کبک خبر داد. در جاجرم نیز پلیس یک شکارچی را با یک قبضه سلاح تک‌لول شکاری دستگیر و به مرجع قضایی معرفی کرد.

ایرنا در گزارشی درباره زنده‌گیری پرندگان شکاری در خراسان شمالی، از دستگیری دو صیاد در حاشیه پارک ملی سالوک اسفراین خبر داد که دو بهله دلیجه، سه قمری، سه کبوتر چاهی، یک قفس و ادوات پرنده‌گیری از آنان کشف شد. در حاشیه منطقه حفاظت‌شده قرخود سملقان نیز تعدادی صیاد با سه قمری و ادوات زنده‌گیری دستگیر شدند. مجید دریکوند، مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی، گفت صیادان عمدتاً از استان‌های جنوبی می‌آیند و گشت‌های سیار در همه شهرستان‌ها تشدید شده است.

در منطقه میان‌جنگل فسا، یک شکارچی با سلاح شکاری و لاشه یک کبک وحشی دستگیر شد؛ یک کانال خبری استان فارس این خبر را به نقل از رئیس اداره حفاظت محیط زیست فسا منتشر کرد. در بازرسی از منزل یک شکارچی قدیمی در پاوه نیز دو فرد کبک وحشی و ادوات شکار کشف شد؛ کانال زه‌هاو آنلاین این خبر را به نقل از رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان منتشر کرد.

در اردستان، به گزارش صداوسیمای اصفهان، سه گروه شکارچی در منطقه حفاظت‌شده کهیاز، زیستگاه آزاد اردستان و روستاهای گلشکنان، همت‌آباد و علی‌آباد زواره دستگیر شدند. سه قبضه سلاح ساچمه‌زنی، چاقو، دوربین و یک کبک از آنان کشف شد. به گزارش پیام ما، سه متخلف پیش از شکار در زیستگاه‌های قزوین با سه قبضه سلاح شکاری و فشنگ دستگیر و پرونده آنان به مراجع قضایی ارجاع شد. در بهاباد یزد نیز پلیس یک شکارچی را دستگیر کرد و یک قبضه سلاح غیرمجاز و مقداری گوشت شکار از مخفیگاه او کشف شد؛ صداوسیمای یزد این خبر را به نقل از سرهنگ غنی‌پور، فرمانده انتظامی بهاباد، منتشر کرد.

در منطقه شیرنگ علی‌آباد کتول، دو نفر پس از تعقیب و گریز در اراضی کشاورزی دستگیر شدند و یک قبضه سلاح گلوله‌زنی قاچاق و یک قبضه دارای مجوز از آنان ضبط شد؛ کانال اخبار گلستان این خبر را منتشر کرد. در گرگان نیز با همکاری پاسگاه انتظامی شهر قرق یک قبضه سلاح شکاری گلوله‌زنی ۸/۵۷ همراه هفت فشنگ کشف و ضبط شد.

مهر روز دوشنبه ۱۸ آبان به نقل از کامران فرمان‌پور، مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان، از چند عملیات در این استان خبر داد. در پناهگاه حیات وحش سفیدکوه ازنا دو اره برقی، چهار قبضه سلاح، ۱۰ تخته تور و ۱۵۰ قطعه ماهی کشف شد. در معمولان یک متخلف پیش از شکار با یک سلاح ساچمه‌زنی دستگیر شد. در تالاب بیشه‌دالان بروجرد نیز دو شکارچی با دو سلاح ساچمه‌زنی و لاشه چهار اردک سرسبز دستگیر شدند. در دلفان، به گزارش ایرنا، ۲۰۰ قطعه سهره پیشانی‌قرمز (گل‌به‌سر) در عملیات مشترک یگان حفاظت محیط زیست استان و شهرستان کشف و ضبط شد. فرمان‌پور گفت این عملیات در پی گزارش‌های خرید و فروش غیرمجاز پرندگان وحشی در فضای مجازی انجام شد.

در تالاب انزلی، دو شکارچی پس از کمین و تعقیب محیط‌بانان پاسگاه‌های قلم‌گوده، سرخانکل و سیاه‌درویشان دستگیر شدند. ایرنا به نقل از سیدحسن جعفری، رئیس اداره حفاظت محیط زیست بندرانزلی، گزارش داد لاشه ۵۰ پرنده مهاجر آبزی شامل ۳۶ مرغابی و ۱۴ خوتکا، یک قبضه سلاح، ۳۰ پوکه فشنگ و تعدادی دام هوایی کشف شد. در خوزستان، محمد الوندی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست استان، در گفت‌وگو با ایرنا از تخریب یک محمیه غیرمجاز زنده‌گیری پرندگان مهاجر آبزی و کنارآبزی در گشت مشترک با یگان حفاظت هورالعظیم خبر داد. در این گشت‌ها یک موتورسوار که پرندگان شکاری صید می‌کرد و دو شکارچی موتورسوار با دو سلاح مجاز و یک خوتکا دستگیر شدند.

عباس زارع، رئیس اداره حفاظت محیط زیست مازندران، در گفت‌وگو با مهر از کشف ۱۶ قبضه سلاح و هفت قطعه پرنده شکارشده، از جمله کبوتر، در عملیات‌های جداگانه در میانکاله، نور، بابل و ساری خبر داد. در پناهگاه حیات وحش میانکاله دو بهله پرنده شکاری سنقر و لیل کشف، دو رشته دام صید باز جمع‌آوری و یک کومه بازگیری منهدم شد. به گفته او، یک عقاب طلایی نجات‌یافته بدون آسیب جسمی به اداره محیط زیست تنکابن منتقل شده و پس از بازیابی توان پرواز رها می‌شود. به گزارش روابط عمومی شیلات مازندران، در عملیات پاکسازی مناطق استحفاظی غرب بابلسر با دستور دادستانی، مقادیری دام غضروفی، دام فلس‌دار و کرف کشف و ضبط شد.

در شهرستان ری، در پی گزارش کلانتری قلعه‌نو درباره نگهداری غیرمجاز حیات وحش، سه بهله شاه‌بوف و یک رأس گراز وحشی کشف و ضبط شد. رضا شایسته، رئیس اداره حفاظت محیط زیست ری، به گزارش مهر گفت شاه‌بوف‌ها برای تیمار به باغ پرندگان لویزان منتقل و گراز در پارک‌های ملی خجیر و سرخه‌حصار رها شد. در منطقه پوده دهاقان، دو نفر روز ۱۶ آبان با همکاری کلانتری دهستان قمبوان دستگیر شدند و ۱۲ کبوتر چاهی وحشی از آنان کشف شد. به نوشته کانال دهاقانی‌ها، شاه‌پرهای این پرندگان جدا شده بود و آنها برای تیمار به قرنطینه پارک ملی کلاه‌قاضی منتقل شدند.

در هندیجان، بامداد ۱۸ آبان یک متخلف که بیش از ۱۰۰ بلبل خرما را زنده‌گیری کرده بود، با همکاری پاسگاه شاه‌عبدالله دستگیر شد و ۱۰۰ بلبل در زیستگاه رها شدند؛ صداوسیمای خوزستان این خبر را به نقل از محسن شعبانی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست هندیجان، منتشر کرد. در روستای باغچه‌سرای آستارا، چهار نفر هنگام آماده‌سازی ادوات صید پرندگان زینتی متوقف شدند. مهر به نقل از محمدرضا سلامی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست آستارا، گزارش داد سه رشته تور، یک اسپیکر و ۱۰ قطعه سهره طلایی کشف شد که به‌عنوان طعمه به کار می‌رفتند و بلافاصله در زیستگاه رها شدند. به گزارش صداوسیمای گیلان، این چهار نفر به مراجع قضایی معرفی شدند.

در پارس‌آباد، به گزارش خبرگزاری دانشجو به نقل از هاشم میرزانژاد، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست اردبیل، دو مورد زنده‌گیری غیرمجاز سهره طلایی شناسایی شد. در این عملیات یک شکارچی دستگیر شد و یک متهم دیگر گریخت. ادوات زنده‌گیری ۱۰ قطعه سهره طلایی، تورهای هوایی، قفس، فشنگ و لاشه یک پرنده ضبط شد.

همشهری‌آنلاین درباره صفحه‌ای اینستاگرامی که فروش پرندگان وحشی در گیلان را تبلیغ می‌کرد، گزارش داد یگان حفاظت در بازرسی اخیر از محل فعالیت گرداننده آن در تولم‌شهر صومعه‌سرا پرنده وحشی پیدا نکرده است. رامین زراعتی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست گیلان، گفت این فرد سال گذشته حدود ۲۴ ساعت بازداشت شد و پرونده‌اش به حکم برائت انجامید. به گفته او، به این فرد تذکر داده شده و فعالیت صفحه رصد می‌شود.

به گزارش صداوسیمای قم، علی احمدی، رئیس اداره حقوقی محیط زیست استان قم، از محکومیت یک متخلف شکار در شهرستان کهک به پرداخت یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون ریال جزای نقدی و جریمه ضرر و زیان وارده به حیات وحش خبر داد.

در زنجان، عملیات برداشت غیرمجاز مس متوقف شد. صداوسیمای زنجان به نقل از غلامرضا عباسی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست استان، گزارش داد این برداشت به تخریب پوشش گیاهی، خاک و زیستگاه‌ها انجامیده بود. تجهیزات توقیف و پرونده متخلفان به مراجع قضایی ارسال شد. در خوزستان نیز محمدجواد اشرفی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان، به گزارش صداوسیمای خوزستان گفت از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون ۲۲۰ پرونده قضایی درباره آتش‌سوزی مزارع تشکیل شده است. این رقم آمار از ابتدای سال است، نه اقدامات یک هفته.

در حوزه قاچاق چوب، در تالش، به گزارش صداوسیمای گیلان به نقل از سرهنگ عباس حقیقی‌نیا، فرمانده انتظامی شهرستان، ۱۳۲ تن چوب جنگلی قاچاق از سه واحد صنفی و ۷۰۰ کیلوگرم از یک وانت نیسان کشف شد. پنج متهم ۲۸ تا ۶۲ ساله دستگیر شدند و ارزش چوب‌ها ۵۵ میلیارد و ۸۶۶ میلیون ریال اعلام شد. در لاهیجان، در طرحی چهارروزه ۳۰ تن چوب قاچاق به ارزش ۶ میلیارد ریال در بازرسی از سه واحد صنفی و چهار خودروی باری کشف و هشت متهم دستگیر شدند؛ سرهنگ سید جلال‌الدین جوانمردی، فرمانده انتظامی لاهیجان، این خبر را اعلام کرد. در اراضی ملی روستای عزیزکیان رشت نیز یک نفر هنگام قطع غیرمجاز درختان جنگلی دستگیر شد؛ مهر به نقل از علی شفیعی، رئیس منابع طبیعی رشت، گزارش داد ابزار قطع توقیف و متخلف به مراجع قضایی معرفی شد.

در مازندران، علی باقری، مدیرکل منابع طبیعی مازندران-ساری، در گفت‌وگو با مهر از توقیف نیسان فردی خبر داد که به گفته او به‌طور مکرر چوب جنگلی قاچاق را در حوزه سرجنگلبانی شیرگاه سوادکوه شمالی جمع‌آوری و دپو می‌کرد. یک تن چوب توسکا نیز در روستای آغوزکتی چمستان کشف و ضبط شد. در بابلسر، پلیس امنیت اقتصادی در گشت مشترک با یگان حفاظت منابع طبیعی یک نیسان حامل دو تن چوب جنگلی از نوع «کلهر» به ارزش تقریبی ۶ میلیارد ریال را توقیف کرد؛ سرهنگ علی‌اکبر درویشی، فرمانده انتظامی بابلسر، از تحویل متهم به مراجع ذی‌صلاح خبر داد.

در آزادشهر گلستان، مأموران ایست و بازرسی تیل‌آباد ۲۰ تن چوب باغی فاقد مجوز را از یک کامیون کشف و یک نفر را دستگیر کردند؛ مهر این خبر را به نقل از سرهنگ حسن شیخی منتشر کرد. در ایستگاه بازرسی دوراهی بیجار–دیواندره، دو تن چوب «بید خودرو» که بدون مجوز به مقصد قیدار زنجان حمل می‌شد توقیف شد؛ مهر این خبر را به نقل از مسلم مرادی، رئیس منابع طبیعی دیواندره، منتشر کرد. در تویسرکان، کانال اجتماع تویسرکانیا به نقل از فرمانده انتظامی شهرستان از کشف یک‌هزار و ۷۰۰ کیلوگرم چوب فاقد مجوز به ارزش ۳۴ میلیون ریال از یک نیسان خبر داد. در شوش نیز، به گزارش صداوسیمای خوزستان، بیش از سه تن چوب قاچاق به ارزش ۷ میلیارد ریال از یک کامیونت کشف و متهم تحویل مرجع قضایی شد.

چوب تاغ نیز در سه مورد جداگانه کشف شد. در خمینی‌شهر، مأموران کلانتری ۱۵ شهر کوشک ۲ تن و ۷۰۰ کیلوگرم چوب تاغ به ارزش ۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال را از یک وانت نیسان کشف کردند؛ مهر به نقل از سرهنگ علی سبحانی گزارش داد راننده و سرنشین به مرجع قضایی معرفی شدند. در سمنان، به گزارش خبرآنلاین سمنان، یک نیسان حامل حدود ۳۵۰ کیلوگرم چوب تاغ هنگام فرار در ماسه‌های تاغزارهای جنوب شهرستان گرفتار و متخلف تحویل مراجع ذی‌صلاح شد. در موردی دیگر در سمنان، صداوسیما به نقل از سرهنگ عباس عرب از کشف ۴۸۰ کیلوگرم چوب تاغ از یک نیسان توسط کلانتری ۱۱ شهدا و معرفی راننده و سرنشین به مراجع قضایی خبر داد.

در منطقه جنگلی دینارکوه آبدانان، در محدوده خرسمیه و گاوکشته، به گزارش آبدانان خبر، محموله‌ای از زغال قاچاق در پی گزارش‌های مردمی کشف و توقیف شد. میسایی، دادستان آبدانان، از ارجاع پرونده متخلفان به مراجع مربوط خبر داد.

حق تنفس و هوای پاک

روز یکشنبه ۱۷ آبان، ساعت ۹ صبح، شاخص کیفیت هوا در گتوند ۱۴۵، شوشتر ۱۱۳ و شوش ۱۰۳ ثبت شد که ناسالم برای گروه‌های حساس است؛ صداوسیمای خوزستان و مهر این داده‌ها را از مرکز پایش کیفی هوای کشور نقل کردند. تسنیم برای همان ساعت ایستگاه جندی‌شاپور اهواز را ۱۱۴، شوشتر را ۱۲۵ و شوش را ۱۰۹ گزارش کرد. روز دوشنبه ۱۸ آبان، به گزارش خبرگزاری دانشجو، ایستگاه دانشگاه علوم پزشکی آبادان با ۱۵۱ ناسالم برای همه گروه‌ها و خرمشهر با ۱۳۵ ناسالم برای گروه‌های حساس بود. روز سه‌شنبه ۱۹ آبان نیز ایستگاه منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر با ۱۴۰ ناسالم برای گروه‌های حساس ثبت شد.

روز چهارشنبه ۲۰ آبان، ایلنا بر پایه داده‌های ساعت ۸ صبح، ایستگاه استانداری اهواز را ۱۰۱، ایستگاه‌های شرکت ملی حفاری و نیوساید اهواز را ۱۰۷، خرمشهر را ۱۰۴ و هندیجان را ۱۰۶ اعلام کرد که ناسالم برای گروه‌های حساس است. خبرگزاری دانشجو در همان روز هندیجان را با ۱۰۷ ناسالم برای گروه‌های حساس و شاخص کلی اهواز را ۹۴ و قابل قبول گزارش کرد. کانال کارون نیوز عصر پنجشنبه ۲۱ آبان هوای اهواز را ناسالم برای گروه‌های حساس اعلام کرد. روز جمعه ۲۲ آبان، به گزارش خبرگزاری دانشجو، ایستگاه بهبهان با ۱۵۲ و شوشتر با ۱۵۵ ناسالم برای همه گروه‌ها بودند و اهواز، باغملک، خرمشهر و ایستگاه دانشگاه علوم پزشکی شوشتر ناسالم برای گروه‌های حساس گزارش شدند.

خبرگزاری مهر بر پایه سامانه برخط کیفیت هوای اصفهان گزارش داد میانگین شاخص این کلان‌شهر صبح شنبه ۱۶ آبان در ۱۸ ایستگاه ۷۸ و قابل قبول بود. با این حال ایستگاه‌های ملک‌شهر (۱۳۷)، دانشگاه صنعتی (۱۳۲)، سپاهان‌شهر (۱۰۲) و ولدان (۱۰۸) ناسالم برای گروه‌های حساس و هوای خمینی‌شهر و شاهین‌شهر ناسالم برای عموم بود. صبح یکشنبه ۱۷ آبان، با وجود بارش باران، میانگین ۷۹ بود، اما ایستگاه محور شرق در دهستان قهاب با ۴۶۱ در وضعیت خطرناک و قهجاورستان با ۲۲۵ بسیار ناسالم قرار گرفت. حجت‌الله علی‌عسکریان، کارشناس پیش‌بینی هواشناسی اصفهان، روز ۲۱ آبان در گفت‌وگو با مهر از سکون هوا و افزایش پتانسیل آلاینده‌ها در مناطق مرکزی استان طی روزهای پیش رو خبر داد.

در مشهد، به گزارش مهر، صبح یکشنبه ۱۷ آبان شاخص لحظه‌ای ۱۱۲ و شاخص ۲۴ ساعته ۱۰۴ بود و بیشتر ایستگاه‌ها، از جمله رسالت (۱۴۸) و سجاد (۱۳۰)، ناسالم برای گروه‌های حساس بودند. صداوسیمای خراسان رضوی شاخص لحظه‌ای را ۱۱۶ و منطقه رسالت را ناسالم برای همه اعلام کرد. داوود نورمحمدی، سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی، در گفت‌وگو با ایرنا میانگین ۲۴ ساعته را ۱۰۹ و رو به افزایش تا ۱۱۶ خواند و گفت هوای همه ۲۳ منطقه مشهد برای افراد حساس ناسالم است.

همشهری‌آنلاین بر پایه سامانه پایش کیفیت هوای کشور روز ۱۷ آبان گزارش داد در شبانه‌روز گذشته منطقه قهاب اصفهان با ۲۲۵ بسیار ناسالم بود و منطقه ویژه پارس یک در بیدخون با ۱۶۳ و ایستگاه ساختمان مشهد با ۱۷۳ ناسالم برای همه بودند. در همین گزارش، هشت شهر خوزستان ناسالم برای گروه‌های حساس ثبت شدند. در گزارش روز بعد، منجیل با ۱۹۳ بر پایه ذرات معلق ۲.۵ میکرون، شازند با ۱۵۴ و پارس یک با ۱۷۸ بر پایه دی‌اکسید گوگرد و ایستگاه‌های آوینی و رسالت مشهد با ۱۵۶ و ۱۵۴ ناسالم برای همه بودند. هندیجان، آبادان، خرمشهر، ایستگاه مهران ۳ ایلام و ایستگاه کارخانه سیمان شیراز نیز ناسالم برای گروه‌های حساس گزارش شدند.

در استان مرکزی، کانال عصرمرکزی شاخص دی‌اکسید گوگرد ایستگاه پالایشگاه شازند را ساعت ۱۰ صبح دوشنبه ۱۸ آبان ۱۳۲ و ناسالم برای گروه‌های حساس اعلام کرد. همین کانال ساعت ۱۳ جمعه ۲۲ آبان دو ایستگاه پارک جنت و میرزای شیرازی اراک را در همین وضعیت گزارش کرد. در تبریز، بر اساس اعلام مرکز پایش کیفی هوای محیط زیست آذربایجان شرقی که روزنامه شرق منتشر کرد، شاخص صبح پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۱۰ و میانگین ۲۴ ساعته ۱۰۴ بود که ناسالم برای گروه‌های حساس است.

در تهران، به گزارش فارس، شاخص هوا روز جمعه ۲۲ آبان به ۱۲۷ و میانگین ۲۴ ساعته به ۱۱۳ رسید که ناسالم برای گروه‌های حساس است. تهرانی‌ها از ابتدای سال تاکنون ۱۳ روز هوای پاک، ۱۹۱ روز قابل قبول، ۳۱ روز ناسالم برای گروه‌های حساس و دو روز ناسالم داشته‌اند؛ این آمار مربوط به کل سال جاری است، نه این هفته. سازمان هواشناسی نیز با صدور هشدار سطح زرد، افزایش غلظت آلاینده‌ها و کاهش کیفیت هوا در تهران، کرج و ایستگاه ازن‌سنجی اصفهان را از جمعه ۲۲ تا دوشنبه ۲۵ آبان پیش‌بینی کرد؛ نورنیوز این هشدار را منتشر کرد. به گفته این سازمان، شاخص ممکن است به حد ناسالم برای گروه‌های حساس و در مناطق پرتردد و صنعتی به ناسالم برای همه برسد.

فقدان مدیریت بارش‌های حداقلی؛ خشکسالی و از بین رفتن منابع آبی

تالاب هورالعظیم همچنان در شرایط بحرانی است. ایسنا به نقل از محمد ساکی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست هویزه، گزارش داد در حال حاضر ۶۰٪ تالاب خشک است و ۴۰٪ آن آب دارد و ورودی آب تغییر چشمگیری نداشته است. به گفته او، تنها مخزن چهار پس از پایان کشت برنج و هدایت آب کانال‌ها کمی بیشتر آب گرفته و وضعیت از تابستان بهتر است. ساکی گفت امسال گزارشی از تلفات ماهی‌ها نبوده، آتش‌سوزی گسترده رخ نداده و یک آتش‌سوزی بزرگ‌تر به سرعت خاموش شده است. به گفته او، بخش عراقی تالاب بیش از ۷۰٪ آبگیری شد.

در گزارشی از خبرگزاری دانشجو، محمدرضا حیدری، خبرنگار SNNTV، در برنامه «رأس یک» زهکشی غیراصولی که به گفته او جهاد کشاورزی انجام داده و چرای غیرقانونی شترها را عوامل خشکی تالاب الله‌آباد دانست. به گفته او، از ۱۸ کیلومتر زهکش تنها چهار کیلومتر پر شده است.

در خراسان جنوبی، عباس سارانی، مدیرعامل آب منطقه‌ای استان، در گفت‌وگو با مهر گفت هشت سد مخزنی استان با ظرفیت ۷۵ میلیون مترمکعب حدود ۱۰ میلیون مترمکعب آب دارند و ۸۶٪ ظرفیت سدهای استان خالی است. به گفته او، بیش از ۹۵٪ مصارف آب استان از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود. مهدی کرباسچی، مدیرکل منابع طبیعی استان، نیز ۵۴ هزار و ۳۳۸ کیلومتر مربع از ۱۵۰ هزار و ۷۹۷ کیلومتر مربع مساحت استان، معادل ۳۶٪، را مناطق بیابانی و مراتع کم‌تراکم اعلام کرد.

ایرنا در گزارشی از کم‌آبی غرب مازندران نوشت طرح ملی آبرسانی چهار شهر نوشهر، چالوس، مرزن‌آباد و هچیرود و حدود ۱۳۰ روستا که از آبان ۱۳۹۶ آغاز شده، پس از نه سال حدود ۲۰٪ پیشرفت فیزیکی دارد. حیدر داوودیان، مدیرعامل آب منطقه‌ای مازندران، گفت از ۲۸ کیلومتر خط اصلی انتقال، حدود ۱۱ تا ۱۳ کیلومتر اجرا شده است. تکمیل طرح به حدود ۳۰ هزار میلیارد ریال اعتبار دیگر نیاز دارد. به گفته مسئولان، ۱۵۱ روستا و ۴۴ شهر مازندران با تنش آبی روبه‌رو هستند.

در مشهد، داوری، استاد مهندسی آب دانشگاه فردوسی، در گفت‌وگو با خراسان آنلاین گفت سفره آب زیرزمینی از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ در حدفاصل دانشگاه فردوسی تا وکیل‌آباد بیش از ۱۷ متر افت کرده است. کانال آخرین خبر اردبیل نیز از انسداد ۵۰ حلقه چاه غیرمجاز در پایین‌دست مشگین‌شهر خبر داد؛ دادستان عمومی و انقلاب مشگین‌شهر در یک نشست مردمی از مسدودسازی ده‌ها چاه غیرمجاز سخن گفت. ایلنا نیز بر پایه داده‌های ایستگاه‌های بارشی گزارش داد نه استان یزد، خراسان رضوی، بوشهر، گیلان، فارس، خراسان جنوبی، مازندران، سیستان و بلوچستان و سمنان همچنان در وضعیت بارش زیر نرمال قرار دارند.

آتش‌سوزی منابع طبیعی

حجت جباری، مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی، به گزارش صداوسیمای استان اعلام کرد در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ دو مورد آتش‌سوزی به مساحت ۱۰.۴ هکتار در مناطق چهارگانه تحت مدیریت این اداره کل ثبت شده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته پنج مورد و ۱۵۷ هکتار بود که به گفته او کاهش ۹۳.۳٪ سطح حریق را نشان می‌دهد. این ارقام مربوط به شش ماه‌اند، نه رویدادهای این هفته.

 

 

 

بحران پسماند و آلاینده‌های محیط زیستی

به گزارش مهر، مریم مفتاحی، رئیس اداره مدیریت زیست‌محیطی آب، خاک و پسماند محیط زیست استان تهران، در بازدید از مرکز دفن پسماند رودشور در مجاورت ری گفت این مرکز روزانه حدود ۸۵۰ تا هزار تن پسماند از اسلامشهر، رباط‌کریم و بهارستان دریافت می‌کند. او فقدان زیرساخت دفن مهندسی، نبود سامانه مؤثر تصفیه شیرابه، پراکنش زباله در اراضی پیرامون، تفکیک غیرمجاز و آثار پسماندسوزی را از ایرادات این مرکز برشمرد. مفتاحی ابهام در مقصد نهایی پسماندهای پزشکی بی‌خطرسازی‌شده شهرستان‌های همجوار را نیز از دغدغه‌ها دانست.

در نسیم‌شهر بهارستان، هشت واحد جمع‌آوری و تفکیک ضایعات در اراضی شمالی حاشیه شهر روز ۱۹ آبان با دستور مقام قضایی مهر و موم شدند. صداوسیما به نقل از محمدعلی جودکی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست بهارستان، گزارش داد این اقدام در پی شکایات مردمی درباره پسماندسوزی و آلودگی هوا و پس از پایان مهلت اخطاریه‌ها انجام شد.

در رباط‌کریم، معصومه عسگری، سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان، روز یکشنبه ۱۷ آبان به گزارش مهر از پلمب دو واحد آلاینده و فاقد مجوز در رباط‌کریم با دستور دادستان خبر داد. او روز سه‌شنبه ۱۹ آبان نیز از تخریب نه کوره نیمه‌صنعتی غیرمجاز تولید زغال با دستور مقام قضایی و همکاری نیروی انتظامی خبر داد؛ ایرنا نیز این خبر را منتشر کرد.

در پاکدشت، سید حسن طباطبایی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان، به گزارش مهر گفت در پی شکایت این اداره درباره تخلیه پساب خام یک کشتارگاه طیور در پاکدشت، بازدید مشترکی با حضور بازپرس شعبه ۱۰۱ انجام و دستور قضایی رفع آلودگی صادر شد. رضا شایسته، رئیس اداره حفاظت محیط زیست ری، نیز از صدور اخطاریه برای یک واحد ریخته‌گری برنج در روستای چهل‌قز بخش خاوران خبر داد.

درگی، کارشناس محیط زیست، در گفت‌وگوی تلفنی با برنامه «نگاه مردم» صداوسیمای البرز گفت روزانه حدود چهار هزار مترمکعب پساب صنعتی آلاینده از شهرک صنعتی اشتهارد وارد رودخانه شور می‌شود. به گفته او، این آلودگی بر مناطق پایین‌دست از جمله ماهدشت، جنوب تهران و تالاب مره اثر گذاشته است.

فرارو در گزارشی تصویری از رهاسازی فاضلاب و انباشت زباله در حاشیه زاینده‌رود در شهرستان سامان در چهارمحال و بختیاری خبر داد و به گلایه ساکنان از بوی نامطبوع اشاره کرد. به گزارش صداوسیمای مازندران، شهروندخبرنگاران این استان در هفته دوم آبان از آلایندگی زباله‌سوز نوشهر و رهاسازی زباله در حاشیه جاده هادی‌شهر و جوی آب امیرکلا گلایه کردند. کانال باشهرستان نیز پیامی از اهالی منتشر کرد که از ریختن زباله در رودخانه آسیابرک، منبع آب شرب روستای گوفل، گلایه داشتند.

در قاین، به گزارش صداوسیمای خراسان جنوبی، حدود ۷۰ نفر با همکاری شهرداری، دبیرستان قهستان و سمن‌های محیط زیستی یک هکتار از طبیعت ورودی شهر قاین را پاکسازی کردند و ۳۰۰ کیلوگرم زباله جمع‌آوری شد.

دیگر اخبار مرتبط با محیط زیست

در تهران، ناصر امانی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر، در گفت‌وگو با میزان از خشکیدگی بیش از ۲۷ هزار اصله درخت در بوستان چیتگر و سرایت آن به سرخه‌حصار و لویزان خبر داد. به گفته او، پس از بازدید دادستان تهران، شهرداری، منابع طبیعی و مجموعه‌های آب مکلف به بازگرداندن حقابه، جمع‌آوری درختان آفت‌زده و کاشت جایگزین شدند. کاظمی، سخنگوی قوه قضاییه، در نشست خبری ۱۲ آبان از گزارش‌های خشک شدن ۲۵ هزار اصله درخت این بوستان سخن گفت و تنش آبی، غیربومی بودن بخش عمده درختان و گسترش آفت را از عوامل آن دانست. به گفته او، تاکنون تخلف یا قصور شخص مشخصی احراز نشده و طرح کاشت درختان مثمر و ترجیحاً بومی تدوین شده است.

معاون سازمان بوستان‌های تهران نیز روز ۲۲ آبان در گفت‌وگو با ایسنا گفت حدود ۴۰ تا ۴۵٪ درختان بوستان سرخه‌حصار خشک شده‌اند، اما وضعیت غیرقابل بازگشت نیست و برنامه‌ای ۱۰ ساله برای این پارک جنگلی در دست تدوین است.

در دهستان علیشروان شهرستان بدره در ایلام، به گزارش تیتر ایلام، اهالی و فعالان محیط زیست خواستار اجرای حکم خلع ید و جمع‌آوری ادوات یک واحد سنگ‌شکن در روستای پاکل گراب شدند. به گفته آنان، با وجود صدور حکم، اقدام مؤثری انجام نشده و نگران‌اند به جای اجرای حکم، انتقال سند یک هکتار از اراضی به این واحد دنبال شود. کانال خبری نطنز نیز به نقل از یک مخاطب از قطع درختانی در حوالی وشوشاد خبر داد که به گفته او اهالی مدت‌ها آنها را آبیاری کرده بودند.