خبرگزاری هرانا – بررسیهای هرانا درباره وضعیت بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در زندان یزد، از صدور احکام سنگین حبس، تداوم بلاتکلیفی قضایی و محدودیتهای گسترده در شرایط نگهداری زندانیان حکایت دارد. در این گزارش، وضعیت ۲۸ زندانی شامل ۱۵ محکوم به حبس و ۱۳ زندانی بلاتکلیف بررسی شده است. محرومیت طولانیمدت از ملاقات، فشار بر خانوادهها و ازدحام جمعیت در بند ایزوله از دیگر موارد مطرحشده در این بررسی است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در ادامه پیگیری و مستندسازی وضعیت بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، وضعیت قضایی و شرایط نگهداری شماری از زندانیان محبوس در زندان یزد مورد بررسی قرار گرفته است. این گزارش ضمن پرداختن به هویت و محکومیت ۲۸ زندانی، جزئیاتی از روند پیگرد قضایی، محدودیتهای اعمالشده بر زندانیان و خانوادههای آنان و شرایط نگهداری در بخشهایی از این زندان را ارائه میکند.
بررسیهای هرانا نشان میدهد از میان ۲۸ زندانی مورد بررسی، ۱۵ نفر به احکام حبس از سه تا ۲۱ سال محکوم شدهاند و ۱۳ تن دیگر با گذشت ماهها از زمان بازداشت، همچنان در بلاتکلیفی قضایی به سر میبرند. در پرونده شماری از این افراد، فعالیت در شبکههای اجتماعی، انتشار مطالب، تماس با رسانههای خارج از کشور و استفاده از تجهیزات ارتباطی از جمله موارد مطرحشده در پیگرد قضایی بوده است.
همزمان، بررسی شرایط نگهداری این زندانیان از محرومیت چندماهه برخی از آنان از ملاقات با خانواده، گزارشهایی از فشار و تهدید علیه نزدیکان زندانیان و مشکلاتی نظیر تراکم جمعیت، کمبود تخت و محدودیت امکانات رفاهی در بند ایزوله حکایت دارد.
هرانا پیشتر نیز در گزارشهای متعددی به ابعاد بازداشت شهروندان و وضعیت زندانیان مرتبط با اعتراضات دیماه در استان یزد پرداخته بود. گزارش حاضر در ادامه این روند، با تمرکز بر وضعیت فردی زندانیان، محکومیتها و شرایط نگهداری آنان تنظیم شده است. بررسی وضعیت این ۲۸ نفر، تنها بخشی از موضوع گستردهتر بازداشتشدگان اعتراضات در زندان یزد را پوشش میدهد و نباید بهعنوان آمار کل زندانیان مرتبط با اعتراضات تلقی شود.
هویت و میزان محکومیت ۱۵ زندانی
۱۵ تن از این بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در زندان یزد با احکام حبس از سه تا ۲۱ سال مواجه شدهاند. هویت و میزان محکومیت این افراد به شرح زیر است:
۱. ایوبی (نام کوچک نامشخص): ۲۱ سال حبس.
۲. موسی سالارزهی: ۲۰ سال حبس و تبعید.
۳. سهیل ستودهنیا کرانی: ۱۵ سال حبس.
۴. سجاد صادقیان: ۱۵ سال حبس.
۵. کاظم رستگار: ۱۲ سال حبس.
۶. رضا یزدی: ۱۲ سال حبس.
۷. محمد کارگر بیده: ۱۱ سال حبس.
۸. اسماعیل حسنزاده: ۱۰ سال حبس.
۹. میلاد سلیمی: هفت سال حبس.
۱۰. محمد موسوی: پنج سال حبس.
۱۱. ستار خانی: پنج سال حبس.
۱۲. کریم سعید: پنج سال حبس.
۱۳. محمدعلی قاضیان: پنج سال حبس.
۱۴. ایوب عیدانی: چهار سال حبس.
۱۵. امیر حبیبیان: سه سال حبس.
بررسی جزئیات برخی پروندهها نشان میدهد که در شماری از آنها، فعالیتهای ارتباطی و انتشار مطالب در فضای مجازی از جمله موارد مطرحشده در پیگرد قضایی بوده است.
فردی با نام خانوادگی ایوبی که نام کوچک وی تاکنون مشخص نشده، به دلیل تماس تلفنی با یکی از شبکههای تلویزیونی مستقر در خارج از کشور با پیگرد قضایی مواجه و به ۲۱ سال حبس محکوم شده است.
کریم سعید، شهروند اهل کرمان، نیز در ارتباط با تماس با یک شبکه تلویزیونی به پنج سال حبس محکوم شده است. اسماعیل حسنزاده، دیگر شهروند اهل کرمان، به دلیل انتشار مطالب و ارسال پیام در یک گروه خانوادگی با پیگرد قضایی مواجه شده و حکم ۱۰ سال حبس دریافت کرده است.
در پرونده امیر حبیبیان، در اختیار داشتن تجهیزات اینترنت ماهوارهای استارلینک از دلایل گزارششده برای پیگرد قضایی بوده است. وی علاوه بر محکومیت سه سال حبس، با پرونده قضایی دیگری نیز مواجه است که همچنان تعیین تکلیف نشده است.
محمدعلی قاضیان نیز پس از حدود شش ماه بلاتکلیفی قضایی، ابتدا به ۱۲ سال حبس محکوم شد، اما این محکومیت در مرحله بعدی رسیدگی به پنج سال حبس کاهش یافت.
با این حال، اطلاعات دقیقی درباره عناوین اتهامی، شعب صادرکننده احکام و قطعی یا غیرقطعی بودن محکومیتها در تمامی پروندههای مورد بررسی در دست نیست.
تداوم بلاتکلیفی قضایی ۱۳ زندانی
بخش دیگری از بررسیهای هرانا به وضعیت ۱۳ زندانی اختصاص دارد که با گذشت ماهها از زمان بازداشت، همچنان بدون تعیین تکلیف نهایی پروندههای قضایی خود در زندان یزد نگهداری میشوند.
هویت این افراد عبارت است از: احمد شهریان، مسعود شاهولیبیگ، محمدحسین کمزبان، محمدرضا رضایی، محسن زارعیان، شهاب وزیری، امیر علیاکبری، (نام کوچک نامشخص) سالاریان، سیدجواد طباطبایی، ابوالفضل ترشیزی، علی قاسمی، مجتبی مکی و سیدرضا طباطبایی.
بررسی اطلاعات مربوط به این زندانیان نشان میدهد که محسن زارعیان در ارتباط با لایک مطالب و ارسال پیام در شبکههای اجتماعی با پیگرد قضایی مواجه شده است. سیدرضا طباطبایی نیز به دلیل انتشار استوری و پسندیدن مطالب در فضای مجازی بازداشت شده است.
امیر علیاکبری، معروف به «جاوید»، روز ۱۳ دیماه ۱۴۰۴ بازداشت شده است. بر اساس اطلاعات بررسیشده، بازداشت وی در ارتباط با صحبتهای او در همان روز مقابل مسجد جامع یزد صورت گرفته است. پدر وی تبعه افغانستان است و مادرش به بیماری سرطان مبتلاست.
محمدحسین کمزبان، دیگر زندانی بلاتکلیف، سابقه حبس در سالهای ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ را دارد. بررسی وضعیت وی نشان میدهد که در مقطعی به بیمارستان روانپزشکی منتقل شده است. با این حال، جزئیات مربوط به دلایل انتقال و وضعیت سلامت فعلی او روشن نیست.
همچنین فردی با نام خانوادگی سالاریان، اهل شهرستان نور در استان مازندران، از دیگر زندانیانی است که همچنان در انتظار تعیین تکلیف پرونده قضایی خود به سر میبرد.
در میان زندانیان بلاتکلیف، وضعیت محمدرضا رضایی، شهروند اهل شیراز، از جنبه تأثیر بازداشت بر خانواده نیز قابل توجه است. وی به همراه همسر خود در زندان به سر میبرد. این زوج دارای دو فرزند هستند که به دنبال بازداشت همزمان والدین، از سرپرستی مستقیم آنان محروم شدهاند. با این حال، اطلاعات دقیقی درباره سن فرزندان، وضعیت فعلی نگهداری آنان و محل حبس همسر آقای رضایی در دست نیست.
احمد شهریان، مسعود شاهولیبیگ، محمدرضا رضایی، شهاب وزیری، سیدجواد طباطبایی، ابوالفضل ترشیزی، علی قاسمی و مجتبی مکی نیز از دیگر زندانیانی هستند که تاکنون تعیین تکلیف نهایی پروندههای آنان روشن نشده است.
بررسیهای هرانا درباره عناوین اتهامی، مراحل رسیدگی قضایی و دلایل تداوم بازداشت این افراد ادامه دارد.
محرومیت طولانیمدت از ملاقات و فشار بر خانوادهها
در کنار وضعیت قضایی بازداشتشدگان، بررسی شرایط ارتباط آنان با خانوادههایشان نیز مواردی از محرومیت طولانیمدت از ملاقات و اعمال فشار بر نزدیکان زندانیان را نشان میدهد.
یکی از زندانیان که بهتازگی از زندان یزد آزاد شده است، در گفتگو با هرانا اعلام کرد که مسعود شاهولیبیگ و سیدجواد طباطبایی هر یک به مدت شش ماه و اسماعیل حسنزاده به مدت پنج ماه از ملاقات با خانوادههایشان محروم بودهاند.
به گفته وی، ایوب عیدانی و زندانی دیگری با نام خانوادگی سالاریان نیز از زمان بازداشت تا مقطع ارائه این اطلاعات، ملاقاتی با خانوادههای خود نداشتهاند.
در بررسی وضعیت مسعود شاهولیبیگ، یکی از نزدیکان خانواده وی به هرانا گفت که این زندانی در دوران بازداشت تحت فشار و بازجویی قرار داشته و خانواده او نیز با تهدید مواجه شدهاند. محرومیت طولانیمدت از ملاقات، نگرانی خانواده درباره وضعیت وی را افزایش داده است.
در پرونده کریم سعید نیز گزارشهایی از اعمال فشار بر اعضای خانواده وی مطرح شده است. یک منبع مطلع در گفتگو با هرانا اعلام کرد که همسر آقای سعید در دوره اعمال این فشارها دچار سقط جنین شده است. با این حال، جزئیات پزشکی این موضوع و ارتباط احتمالی آن با فشارهای گزارششده بهطور مستقل احراز نشده است.
این موارد، در کنار تداوم بلاتکلیفی قضایی شماری از بازداشتشدگان، از جمله موضوعات مورد بررسی هرانا در زمینه وضعیت زندانیان و خانوادههای آنان است.
وضعیت بند ایزوله زندان یزد؛ تراکم جمعیت، کفخوابی و محدودیت امکانات
بخش دیگری از بررسیهای هرانا به شرایط نگهداری زندانیان در بند موسوم به «ایزوله» زندان یزد اختصاص دارد؛ بندی که شماری از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در آن نگهداری میشوند.
بر اساس اطلاعات بررسیشده، این بند دارای ۴۲ تخت است، در حالی که جمعیت زندانیان آن معمولاً بین ۴۵ تا ۵۵ نفر متغیر است. به این ترتیب، در زمان افزایش جمعیت به ۵۵ نفر، دستکم ۱۳ زندانی به دلیل کمبود تخت ناچار به کفخوابی میشوند.
بررسی وضعیت امکانات این بند همچنین نشان میدهد که فضای هواخوری آن حدود ۱۶ مترمربع، با ابعاد دو متر عرض و هشت متر طول است؛ فضایی که با توجه به تعداد زندانیان، بسیار محدود ارزیابی میشود.
یکی از منابع مطلع از شرایط بند ایزوله در گفتگو با هرانا گفت که زندانیان معمولاً هفتهای یک بار امکان استفاده از سالن ورزشی را دارند، اما همین نوبت محدود نیز در موارد متعددی لغو میشود.
بر اساس اظهارات منابع مطلع، بیشتر افراد نگهداریشده در این بند را جوانانی در محدوده سنی ۱۸ تا ۲۵ سال تشکیل میدهند.
تراکم جمعیت، کمبود تخت، کفخوابی شماری از زندانیان، محدودیت فضای هواخوری و دسترسی نامنظم به امکانات ورزشی از جمله مشکلاتی است که در بررسی شرایط نگهداری در این بند شناسایی شده است.
اعطای مرخصی و تغییر وضعیت اجرای محکومیت برخی زندانیان
همزمان با بررسی وضعیت قضایی و شرایط نگهداری بازداشتشدگان، اطلاعاتی درباره اعطای مرخصی و تغییر نحوه اجرای محکومیت شماری از زندانیان یزد نیز ثبت شده است.
یکی از زندانیان تازهآزادشده در گفتگو با هرانا اعلام کرد که طی هفتههای اخیر، اعطای مرخصی به شماری از زندانیان این زندان آغاز شده است.
به گفته وی، وضعیت اجرای محکومیت برخی از زندانیان نیز به «رأی باز» تغییر یافته و این افراد امکان گذراندن بخشی از دوران محکومیت خود را خارج از محیط زندان پیدا کردهاند.
با این حال، اطلاعات دقیقی درباره شمار زندانیان مشمول مرخصی یا رأی باز، مدت زمان اجرای این تسهیلات و شرایط اعمال آن در دست نیست.
بازداشت شهروندان در استان یزد در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ به روزهای نخست اعتراضات محدود نماند و در هفتههای پس از آن نیز ادامه یافت.
هرانا پیشتر در تاریخ ۱۴ دیماه ۱۴۰۴ از بازداشت پنج زن به همراه حدود ۷۰ شهروند دیگر در جریان اعتراضات در یزد خبر داده بود. همچنین رسانههای رسمی از بازداشت ۴۳ شهروند خبر دادند و اداره کل اطلاعات استان یزد نیز در تاریخ ۱۳ بهمنماه، بازداشت ۱۸۸ شهروند در ارتباط با اعتراضات را اعلام کرد.
همچنین در تاریخ ۱۷ مردادماه ۱۴۰۵ هرانا طی گزارشی از نگهداری دستکم ۱۵۹ تن از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در زندان یزد خبر داد. بر اساس آن گزارش، حدود ۹۴ نفر در بندهای موقت و ایزوله نگهداری میشدند و حدود ۵۰ تن از زندانیان بند موقت هنوز حکم قطعی دریافت نکرده بودند.
با گذشت ماهها از این اعتراضات، شماری از بازداشتشدگان همچنان در بلاتکلیفی قضایی به سر میبرند و تعدادی دیگر با احکام سنگین حبس مواجه شدهاند. بررسیهای هرانا برای شناسایی سایر زندانیان و مستندسازی وضعیت قضایی و شرایط نگهداری آنان ادامه دارد.
پیشینه اعتراضات دیماه ۱۴۰۴
تجمعات و اعتصابات کسبه و بازاریان از روز یکشنبه ۷ دیماه ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد و پس از دو روز، دامنه آن از بازارها و مراکز تجاری فراتر رفت. با پیوستن دانشجویان، شهروندان و اقشار مختلف اجتماعی، این تجمعات به یکی از گستردهترین اعتراضات سالهای اخیر در ایران تبدیل شد. در جریان سرکوب این اعتراضات توسط نیروهای انتظامی و امنیتی، هزاران نفر کشته یا مجروح شدند و دهها هزار تن نیز توسط نهادهای امنیتی بازداشت یا احضار شدند.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ابعاد این اعتراضات و پیامدهای انسانی و حقوق بشری آن، میتوان به گزارش جامع هرانا با عنوان «زمستان سرخ» مراجعه کرد. این گزارش، پنجاه روز نخست اعتراضات سراسری ایران، از ۷ دیماه تا ۲۶ بهمنماه ۱۴۰۴، را مستند کرده است.













































بدون نظر
نظر بگذارید