خبرگزاری هرانا – حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه‌های اخیر به دلیل استفاده بی‌رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به‌شدت آسیب دیده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۵۹ واقعه محیط زیستی ایران است که در هفته اخیر منتشر و به هدف آگاه‌سازی گردآوری شده است.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیستی

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها، حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی‌رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

در گزارش‌های این هفته، با تلاش محیط بانان و جنگل بانان، بیش از ۴۷ شکارچی و صیاد غیرمجاز و متخلف محیط زیستی در شهرستان‌های طبس، تفت، سربیشه، سراب، ساری، بابل، گلوگاه، آمل، بهشهر، دهاقان، نی‌ریز، گچساران، سمنان، شاهرود، قرچک، شهرکرد، درگز، عشق‌آباد، خرم‌آباد، معمولان، پلدختر، الیگودرز، بروجرد، کوهدشت، روانسر، فاروج، خر‌م‌بید، بن و ثلاث باباجانی بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. از سوی دیگر، دستکم ۱۳۰ تن چوب قاچاق در شهرهای اردبیل، صومعه‌سرا، الیگودرز، بابل، بندر انزلی، سوادکوه، کرمانشاه، نکا، رزن و ایلام ضبط و در این راستا بیش از ۲۳ قاچاقچی چوب بازداشت شدند.

به گزارش مهر، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان طبس از بازداشت یک شکارچی غیرمجاز در این شهرستان خبر داد. به گفته مرتضی تقی‌زاده، از این شکارچی یک قبضه سلاح شکاری غیرمجاز، یک عدد فشنگ چهارپاره و یک دستگاه دوربین چشمی کشف و ضبط شده است.

در خبری دیگر، سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تفت از دستگیری متخلفان شکار غیرمجاز یک رأس کل وحشی در ارتفاعات کوه سنگلستان این شهرستان خبر داد. مهدی علیان در ادامه به کشف لاشه یک رأس کل وحشی از متخلفان اشاره کرد و افزود: این افراد برای طی مراحل قانونی به مراجع قضایی معرفی شدند.

به گزارش صدا و سیما، یک متخلف محیط زیستی که اقدام به شکار غیرمجاز یک رأس قوچ وحشی در یکی از مناطق آزاد شهرستان سربیشه کرده بود، توسط مأموران یگان حفاظت محیط‌زیست این شهرستان بازداشت شد. رئیس نمایندگی حفاظت محیط زیست شهرستان سربیشه در این خصوص گفت: از منزل این فرد متخلف علاوه بر لاشه قوچ وحشی، دو قبضه سلاح شامل یک قبضه سلاح ساچمه‌زنی و یک قبضه سلاح گلوله‌زنی نیز کشف و ضبط شد. فرد مذکور با تشکیل پرونده به مرجع قضایی معرفی شده است.

همچنین، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان سراب از دستگیری سه متخلف محیط زیستی زنده‌گیری پرندگان در این شهرستان خبر داد. از این متخلفان که در دو عملیات جداگانه بازداشت شده‌اند، مقادیری سلاح غیرمجاز، سهره طلایی، بلدرچین و ادوات زنده‌گیری پرندگان کشف و ضبط شده است.

به گزارش ایرنا، طی هفته گذشته، هشت شکارچی غیرمجاز طی عملیات های جداگانه در شهرستان‌های ساری، بابل، گلوگاه، آمل و بهشهر در استان مازندران توسط ماموران حفاظت محیط زیست و با همکاری نهادهای انتظامی بازداشت شدند. این افراد متخلف مقادیری سلاح و مهمات شکار کشف و ضبط شده است.

از سوی دیگر، مسئول پارک ملی و پناهگاه حیات‌وحش قمیشلو واقع در شهرستان دهاقان، از دستگیری ۲ شکارچی سابقه‌دار در این منطقه خبرداد. به گفته محمد بِلماسب، از این دو متخلف که در تاریخ ۲۰ مردادماه بازداشت شده‌اند، یک قبضه سلاح شکاری، چهار تیر فشنگ چارپاره، دو دستگاه دوربین دوچشمی و لاشه یک آهوی نر کشف و ضبط شد.

به گزارش صدا و سیما، در هفته گذشته، ماموران یگان حفاظت محیط زیست پارک ملی بختگان در شهرستان نی‌ریز، دو شکارچی غیرمجاز را در این منطقه بازداشت و از آنها یک قبضه سلاح گلوله‌زنی کالیبر ۲۷۰، دو دستگاه دوربین شکاری و لاشه دو راس بز و کهره شکار شده کشف و ضبط کردند.

علاوه بر این، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کهگیلویه و بویراحمد اعلام کرد: یگان حفاظت محیط زیست شهرستان گچساران، دو شکارچی غیرمجاز را به اتهام شکار ۷ قلاده تشی بازداشت کرد. به گفته عبدال دیانتی نسب، برای این دو فرد متخلف پرونده قضایی تشکیل شده است.

از سوی دیگر، روابط عمومی اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان سمنان از بازداشت شکارچیان غیرمجاز یک قلاده پلنگ در کوهستان‌های شهرستان شاهرود خبر داد. در بررسی دوربین‌های همراه این شکارچیان متخلف تصاویری از شکار یک قلاده پلنگ ماده در جنگل‌های شمال کشور مشاهد شده است.

به گزارش مهر، در هفته‌ای که گذشت فرمانده یگان حفاظت محیط زیست استان تهران از کشف یک پرنده شکاری و ادوات غیرمجاز شکار در شهرستان قرچک خبر داد و گفت: متهم این پرونده پس از شناسایی، به مراجع قضایی معرفی شده است.

به گزارش ایرنا، محیط‌بانان پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده تنگ‌صیاد واقع در شهرستان شهرکرد، طی هفته گذشته موفق به شناسایی و دستگیری دو گروه شکارچی غیرمجاز در این منطقه شدند. محسن کریمی، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال‌ و بختیاری در این خصوص گفت: از این افراد متخلف، ادوات شکار غیرمجاز شامل سلاح و مهمات، به‌همراه لاشه یک راس میش وحشی کشف و ضبط شد. شکارچیان مذکور به مراجع قضایی معرفی شده‌اند.

در خبری دیگر، رییس پارک ملی تندوره شهرستان درگز از بازداشت ۱۰ نفر از متخلفان شکار، صید و چرای غیرمجاز توسط ماموران یگان حفاظت این پارک، طی یک ماه گذشته خبر داد. حمیدرضا صادقی اعلام کرد: از این افراد متخلف سه قبضه اسلحه ساچمه‌زنی و مهمات همراه آن، اجزای یک راس حیوان وحشی شکارشده و صید غیرمجاز آبزیان و ادوات همراه کشف و ضبط شده است.

به گزارش صدا و سیما، مأموران یگان حفاظت محیط‌زیست شهرستان عشق آباد در جریان گشت و کنترل زیستگاه‌ها و پایش منابع آبی حیات‌وحش این منطقه، یک شکارچی غیرمجاز را شناسایی و بازداشت کردند. رئیس نمایندگی حفاظت محیط زیست شهرستان عشق آباد در این رابطه اظهار داشت: در بازرسی خودرو این فرد متخلف، لاشه دو پرنده شکار شده شامل یک قطعه تیهو و یک قطعه کوکر شکم‌سیاه به همراه یک قبضه سلاح شکاری کالیبر ۱۲ کشف و ضبط شد. این شکارچی غیرمجاز با تشکیل پرونده به مرجع قضایی معرفی شده است.

همچنین، مدیرکل حفاظت از محیط‌زیست لرستان از دستگیری دستکم ۹ متخلف زیست‌محیطی در شهرستان های خرم‌آباد، معمولان، پلدختر، الیگودرز، بروجرد و کوهدشت خبر داد. به گفته کامران فرمان پور، از این افراد متخلف که در عمایات های جداگانه شناسایی و بازداشت شده اند، شش قبضه سلاح شکاری و مقادیری ادوات شکار و صید ماهی غیرمجاز کشف و ضبط شده است.

به گزارش مهر، مأموران یگان حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه با همکاری نیروهای شهرستان‌های روانسر و جوانرود و با حضور فرمانده یگان حفاظت، موفق به شناسایی و برخورد با دو متخلف شکار غیرمجاز در حوزه شهرستان روانسر شدند. به گفته هیوا بهرامی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست روانسر، ۱۶ قطعه کبک وحشی به همراه تعدادی از ادوات مورد استفاده در شکار و صید غیرمجاز از این متخلفان کشف و ضبط شد.

طی هفته گذشته، دو شکارچی غیرمجاز در شهرستان فاروج نیز توسط نیروهای یگان حفاظت محیط زیست با همکاری ماموران انتظامی بازداشت و به مرجع قضایی معرفی شدند.

به گزارش دانشجو، در هفته گذشته دو شکارچی غیرمجاز در شهرستان خرم بید بازداشت و از آنها یک قبضه سلاح شکاری و یک فرد تشی شکارشده کشف و ضبط شد.

علاوه بر این، رئیس منطقه حفاظت شده شیدا اعلام کرد: با تلاش یگان حفاظت منطقه حفاظت‌شده شیدا، سه شکارچی حیات‌وحش در شهرستان بن شناسایی و بازداشت شدند. داوود سلمان همچنین افزود: متخلفان به همراه سلاح و مدارک و وسایل شخصی کشف و ضبط شده، جهت سیر مراحل قانونی به مراجع قضایی معرفی شدند.

در خبری دیگر، رئیس اداره حفاظت محیط زیست ثلاث باباجانی از دستگیری دو شکارچی متخلف و کشف لاشه ۲ قطعه کبک، یک قبضه اسلحه ساچمه‌زنی و ۴ فشنگ در منطقه کلاش نهنگ این شهرستان خبر داد.

افزون بر این، جانشین فرمانده انتظامی استان اردبیل از کشف بیش از ۴۴ تن چوب و زغال قاچاق و بازداشت پنج نفر در این رابطه خبر داد. به گفته عادل منیر، فرآورده‌های جنگلی کشف شده شامل، ۳۴ تن و ۱۰۰ کیلو چوب جنگلی، یک تن و ۲۰۰ کیلو زغال و ۸ تن و ۷۹۰ کیلو الوار جنگلی به ارزش یک میلیارد و ۹۵۶ میلیون تومان بوده و در این رابطه ۴ دستگاه خودرو نیز توقیف شده است.

به گزارش صدا و سیما، فرمانده انتظامی صومعه سرا از کشف ۴۷ تن چوب قاچاق و دستگیری ۱۰ متهم در این شهرستان خبر داد. به گفته سجاد سلمانی، ارزش این چوبهای قاچاق ۵ میلیارد و ۷۷۵ میلیون ریال برآورد شده است.

به گزارش مهر، طی هفته گذشته یک تن و ۳۰۰ کیلوگرم چوب جنگلی قاچاق در شهرستان الیگودرز توسط نیروی انتظامی کشف و ضبط شد. فرمانده انتظامی لرستان در این رابطه اعلام کرد که خودرو حامل این چوب‌ها توقیف و به مراجع ذی‌صلاح تحویل داده شد.

همچنین، فرمانده انتظامی شهرستان بابل از کشف پنج تن چوب جنگلی قاچاق به ارزش ۴۰۰ میلیون تومان خبر داد و گفت: این محموله از سه خودرو در محورهای شهرستان کشف شده و متهمان پس از تشکیل پرونده برای طی مراحل قانونی به مرجع قضایی معرفی شدند.

به گزارش صدا و سیما، در هفته گذشته ۲۷ تن چوب قاچاق به ارزش ۴۳۰ میلیون تومتن در شهرستان بندرانزلی کشف و ضبط شد.

علاوه بر این، فرمانده انتظامی سوادکوه شمالی از کشف شش تن و ۳۰۰ کیلوگرم چوب جنگلی قاچاق به ارزش دو میلیارد ریال در این شهرستان خبر داد.

در گزارش دیگری، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی کرمانشاه از کشف و امحای دو کوره زغال و توقیف ۵۰۰ کیلوگرم زغال غیرمجاز در منطقه سرفیروزآباد این استان خبر داد.

در گزارشی دیگر به نقل از مهر، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری از شناسایی و دستگیری چند متخلف در جریان قطع و حمل غیرمجاز درختان جنگلی شامل گونه‌های گردو، آلوچه وحشی و گلابی وحشی در منطقه «لاکتراش» شهرستان نکا خبر داد. علی باقری افزود: برای متخلفان مذکور پرونده قضایی تشکیل شده است.

به گزارش مهر، قطع غیرمجاز درختان در بستر رودخانه روستای خیگان-کهارد شهرستان رزن، در پی دریافت گزارشات مردمی، توسط نیروهای یگان حفاظت منابع طبیعی متوقف شد. به گفته محمدرضا قلندری، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی رزن، عوامل قطع این درختان به مراجع قضایی معرفی شده‌اند.

از سوی دیگر، فرمانده انتظامی شهرستان ایلام از شناسایی و بازداشت عامل آتش سوزی عمدی جنگل‌های کمربندی شرقی این شهر خبر داد. بهزاد بسطامی اعلام کرد که فرد متهم پس از تشکیل پرونده برای سیر مراحل قانونی به مرجع قضایی معرفی شده است.

حق تنفس و هوای پاک

براساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پرشماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای فامنین ۵۰۰، عسلویه ۱۵۰، اصفهان ۱۷۵، تهران ۱۵۱، منطقه ویژه اقتصادی پارس ۱۵۰، مشهد ۱۵۷ و شهرستان مُهر ۱۵۰ ناسالم برای گروه‌های حساس، ناسالم برای تمام گروه‌ها، بسیار ناسالم و یا خطرناک اعلام شد.

به گزارش مهر، روز دوشنبه ۲۶ مردادماه، شاخص کیفیت هوا در شهرهای قم و جعفریه به دلیل وجود آلاینده‌های ذرات معلق PM2.۵ و PM10 در محدوده ناسالم قرار گرفته است. از سوی دیگر در شهر کهک نیز آلاینده شاخص، ذرات معلق PM2.۵ اعلام شده و کیفیت هوا در محدوده ناسالم برای گروه‌های حساس قرار گرفت.

به گزارش رکنا، تهران از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۱۴ روز هوای قابل قبول، ۱۹ روز هوای ناسالم برای گروه های حساس، ۱۲ روز هوای پاک و ۲ روز هوای ناسالم برای همه گروه ها داشته است.

شاخص کیفی هوا از صفر تا ۵۰ هوای پاک، ۵۱ تا ۱۰۰ هوای سالم، ۱۰۱ تا ۱۵۰ ناسالم برای گروه‌های حساس، ۱۵۱ تا ۲۰۰ ناسالم برای عموم، ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و ۳۰۱ تا ۵۰۰ خطرناک است.

شاخص کیفی هوا ( Air Quality Index ) معیاری است که غلظت ترکیبات مختلف آلاینده موجود در هوا نظیر مونوکسید کربن، دی اکسید گوگرد، ترکیبات نیتروژن دار، اوزون و ذرات معلق ( ذرات کوچک‌تر از ۱۰ میکرومتر و ذرات کوچک‌تر از ۲.۵ میکرومتر) را که دارای حدود مجاز متفاوت با واحدهای مختلف است به یک عدد بدون واحد تبدیل می‌کند و وضعیت آلودگی هوا را نمایش می‌دهد.

فقدان مدیریت بارش های حداقلی؛ خشکسالی و از بین رفتن منابع آبی

خشک‌سالی می‌تواند باعث عدم توازن در میزان آب و در نتیجه آن کمبود آب، نابودی گیاهان، کاهش عمق آب‌های سطحی و خاک مرطوب شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که تبخیر سطحی و تبخیر آب از گیاهان از حد معمول در مدت معین بیشتر شود. عدم مدیریت صحیح منابع آبی در کشور، اثرات جبران ناپذیر این مهم را عمیقتر میکند.

در هفته گذشته مدیرکل هواشناسی چهارمحال و بختیاری اعلام کرد که ۹۰٪ مساحت این استان تا پایان خردادماه امسال درگیر خشکسالی بوده است. به گفته معصومه نوروزی؛ ۲۹٪ مساحت استان در شرایط خشکسالی بسیار شدید، ۳۸٪ در خشکسالی شدید و ۱۳٪ در خشکسالی متوسط قرار دارد. وی همچنین در خصوص میزان بارش های این استان افزود: نسبت به سال‌های گذشته بارش‌ها ۱۱٪ کاهش داشته که معادل ۷۳ میلیمتر کمبود بارش است.

به گزارش ایرنا، مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی گفت: ۹۱.۳٪ مساحت این استان براساس شاخص استاندارد بارش (SPI) منتهی به ۱۰ سال اخیر تا خرداد امسال، درگیر خشکسالی شدید و ۸٪ نیز درگیر خشکسالی متوسط است که در مجموع ۹۹.۳٪ مساحت استان را شامل می‌شود.

در خبری دیگر مدیرعامل آبفای سیستان و بلوچستان با اشاره به مشکلات تامین اب در این استان اعلام کرد که ۹۴٪ مساحت این استان درگیر خشکسالی است و ۵۸٪ نیز در شرایط خشکسالی شدید قرار دارد. فرهاد سرگلزایی همچنین گفت: پراکندگی جغرافیایی استان، اجرای پروژه‌های آبرسانی را با دشواری‌های بیشتری مواجه کرده است.

یکی از مسائلی که در اثر برداشت بی‌رویهٔ آب زیرزمینی رخ می‌دهد، فرونشست زمین است. امری که به گفته برخی از کارشناسان، عدم مدیریت آب های سطحی موجود توسط مسئولان متولی و نهایتا اقدام به برداشت بیش از حد از آب‌های زیرزمینی، رشد به سزایی به آن می بخشد. نشست زمین باعث ایجاد شکاف‌های عمیق در سطح زمین، کج شدن لوله‌های چاه، خرابی ساختمان‌ها و نهایتا ایجاد تلفات جبران ناپذیر برای انسان ها و دیگر موجودات زنده می شود.

به گزارش ایرنا، رییس گروه مطالعات آب‌های زیرزمینی شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد با اشاره به افت قابل توجه سطح آب در برخی آبخوان‌های این استان اعلام کرد: در استان یزد سالانه بیش از نیم متر افت سطح آب ثبت می‌شود و تاکنون در ۹ آبخوان از مجموع حدود ۳۰ آبخوان استان، پدیده فرونشست زمین مشاهده شده است. به گفته محمدعلی فهیمی، فرونشست علاوه بر ایجاد تهدید برای ساختمان‌ها، جاده‌ها، تأسیسات و زیرساخت‌ها، ظرفیت طبیعی آبخوان‌ها برای ذخیره آب را نیز به‌صورت برگشت‌ناپذیر کاهش می‌دهد.

آتش سوزی منابع طبیعی

به طور کلی جنگل‌ها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست وارد هوا می‌شود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس می‌دهد. از این رو باید مورد توجه ویژه ای قرار گیرند.

به گزارش مهر، رئیس اداره محیط زیست سروآباد از وقوع حریق در منطقه حفاظت‌شده شاهو و کوسالان این شهرستان خبر داد. پس از حدود ۱۵ ساعت تلاش محیط‌بانان، نیروهای منابع طبیعی، اهالی و همیاران محیط زیست منطقه سلین و روستاهای اطراف، این حریق به صورت کامل مهار و آتش تحت کنترل قرار گرفته است.

همچنین، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان طالقان از مهار حریقی که روز دوشنبه ۲۶ مرداد در محدوده مزارع سد طالقان به وقوع پیوسته بود، توسط محیط‌بانان اداره حفاظت محیط زیست شهرستان خبر داد.

در خبری دیگر، یک مورد آتش سوزی که در مراتع مرزی شهرستان بیله سوار به وقوع پیوسته بود، با تلاش نیروهای آتش‌نشانی مهار شد.

به گزارش صدا و سیما، در هفته اخیر، حریق ارتفاعات روستای سنگ نقره و دره کمر واقع در شهرستان فریمان پس از سه ساعت تلاش خاموش شد.

بحران آلاینده های محیط زیستی

به گزارش ایرنا، سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران از محکومیت یکی از واحدهای متخلف زیست ‌محیطی به پرداخت ۵۰ میلیون تومان جزای نقدی خبر داد. محمد رستگاری افزود: این حکم با توجه به بررسی‌‌های کارشناسی و مستندات ارائه ‌شده مبنی تخلف زیست‌ محیطی یکی از واحدهای فعال در شهرستان تهران و آثار آن بر آلودگی هوا و تهدید علیه بهداشت عمومی صادر شده است.

از سوی دیگر، در هفته اخیر مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان اردبیل اعلام کرد: هفت واحد آلاینده رودخانه قره‌سو پلمپ شد و با متخلفانی که پساب‌های صنعتی را به این رودخانه ریخته‌اند، برخورد قانونی صورت‌ گرفته است.

همچنین، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان ملارد اعلام کرد که جهت جلوگیری از آثار و پیامدهای زیست ‌محیطی ناشی از دفع غیراصولی پسماندها، حدود یک ‌و نیم تن پسماند صنعتی دو واحد تولیدی، طی نیمه دوم مرداد‌ماه، با نظارت کارشناسان این اداره و از طریق سامانه جامع محیط زیست به مراکز مجاز امحاء منتقل شد.

افزون بر این، سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان پیشوا از شناسایی و جمع ‌آوری سه واحد غیرمجاز پلاستیک ‌شویی در این شهرستان در راستای جلوگیری از آلودگی منابع آب و خاک خبر داد.

در خبری دیگر به گزارش ایلنا، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه از احراز آلودگی رودخانه قره‌سو در محدوده شهرستان روانسر خبر داد. به گفته سعید دزفولی‌نژاد، احتمال ارتباط منشأ آلایندگی با یکی از صنایع شهرستان روانسر مطرح شده است، اما برای اعلام نظر قطعی درباره عامل آلودگی، نتایج نمونه‌برداری‌ها و آزمایش‌های تخصصی باید مشخص شود.