خبرگزاری هرانا – حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه‌های اخیر به دلیل استفاده بی‌رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به‌شدت آسیب دیده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۵۸ واقعه محیط زیستی ایران است که در هفته اخیر منتشر و به هدف آگاه‌سازی گردآوری شده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در هفته‌‌ای که گذشت، دستکم ۲۲ شکارچی غیرمجاز و قاچاقچی چوب بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. افزون بر این، بر اساس گزارشات منتشر شده، بیش از ۶ هکتار از منابع طبیعی دچار آتش سوزی شد. از سوی دیگر، شاخص کیفی هوا دستکم در ۳۱ شهر ناسالم و خطرناک اعلام شد. از دیگر اخبار مرتبط با محیط زیست میتوان به بحران خشکسالی، پسماندها و آلاینده‌ها در مناطق مختلف اشاره کرد؛ در گزارش پیش رو به برخی از آنها پرداخته شده است.

آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از طرفی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید میزان آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.

حیات وحش

حیات‌ وحش به کلیه جانداران از قبیل پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزیستان و تمام گیاهانی گفته می‌شود که به صورت وحشی و طبیعی بدون دخالت یا کمک انسان بر روی کره زمین زندگی کرده و آب و خوراک خود را خود تأمین می‌کند. اما دخالت و تصرف انسان در زیستگاه های طبیعی و مصرف بی‌رویه منابع طبیعی بسیاری از گونه های حیات وحش را در معرض انقراض قرار داده است.

در هفته‌ای که گذشت، به گزارش مهر، مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد، از زخمی شدن یک قلاده خرس قهوه‌ای ماده حدوداً چهارساله بر اثر شلیک گلوله در اطراف باغات انگور روستای دهنو شهرستان دنا خبر داد و گفت این خرس از ناحیه پشت و ران مورد اصابت گلوله قرار گرفته بود. وی افزود مأموران یگان حفاظت پارک ملی دنا پس از بیهوش کردن حیوان، آن را برای بررسی‌های دقیق‌تر و ادامه روند درمان به اداره‌کل حفاظت محیط زیست منتقل کردند.

از سوی دیگر، به گزارش ایرنا، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری، از کشف لاشه یک قلاده پلنگ در محدوده مناطق آزاد «طلایه» شهرستان لردگان خبر داد و گفت این لاشه در رودخانه خرسان پیدا شده و برای انجام بررسی‌های تخصصی و کالبدگشایی به کلینیک تخصصی حیات‌وحش استان منتقل شد.

در گزارشی دیگر از این منبع آمده است، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست مازندران، از کشف لاشه سه فوک خزری در چند روز گذشته در سواحل محمودآباد، چاکسر، سرخرود و بابلسر خبر داد.

همچنین، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان فیروزکوه، از تلف شدن هشت رأس گراز بر اثر برخورد با قطار در محدوده فرح‌آباد این شهرستان خبر داد و گفت لازم است با همکاری دستگاه‌های متولی، به‌ویژه راه‌آهن، نقاط حادثه‌خیز شناسایی و راهکارهای مناسب برای کاهش تلفات حیات‌وحش در مسیر ریلی اجرا شود.

از سوی دیگر، محمدرضا سلامی ریک، رئیس اداره حفاظت محیط زیست آستارا، از نگهداری یک بهله سارگپه پابلند خبر داد که بر اثر اصابت گلوله و آسیب شدید به بال و شاهپرهای اصلی، توان بازگشت به طبیعت را از دست داده است. وی گفت این پرنده که از ناحیه بال و سینه دچار جراحات شدید شده بود، توسط یک شهروند دوستدار طبیعت تحویل داده شد.

گزارشی دیگر از ایرنا آورده است یوسف رشیدی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان کوثر، گفت بررسی‌های کارشناسی و میدانی نشان می‌دهد علت اصلی اتلاف تعدادی از ماهیان رودخانه «گیوی‌چای»، گل‌آلود بودن آب و در نتیجه گرفتگی آبشش‌ها و خفگی آنها بوده است و لاشه‌های یافت‌شده متعلق به گونه‌های «کاراس» و «سیاه‌ماهی» است.

به گزارش صداوسیما، تورج صادقی، رئیس اداره حفاظت از زیست‌بوم دریایی گیلان، از کشف لاشه ۵ قلاده فک خزری در سواحل استان خبر داد و گفت این لاشه‌ها در بازه زمانی ماه‌های خرداد و مرداد امسال در سواحل شهرستان‌های بندر انزلی و تالش کشف و ثبت شده‌اند. وی افزود منشاء دقیق این مرگ و میرها هنوز مشخص نیست، اما کارشناسان آلودگی آب دریا و شیوع برخی بیماری‌های ویروسی را از جمله دلایل احتمالی افزایش تلف شدن فک‌های خزری در سال‌های اخیر اعلام کرده‌اند.

به گزارش رکنا، ثبت رسمی ۲۷ فرد یوزپلنگ آسیایی شامل ۲۱ فرد بالغ و ۶ توله در جریان پایش‌های اخیر صورت گرفته، اما از میان ۲۱ فرد بالغ تنها هفت فرد نر و شش فرد ماده با قطعیت شناسایی و شناسنامه‌دار شده‌اند و جنسیت چهار فرد دیگر همچنان نامشخص است. باقر نظامی بلوچی، مدیر پروژه ملی یوزپلنگ آسیایی، گفت جمعیت یوز در پهنه وسیع مرکزی کشور به دلیل انباشت تلفات جاده‌ای، تخریب معادن، قطع کریدورها و عدم زادآوری مناسب به طور کامل نابود شد.

به گزارش آفتاب نیوز، محمد رستگاری، سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران، گفت یکی از جوانان اهل روستاهای واقع در بخش جنوبی منطقه حفاظت شده البرز مرکزی موفق به ثبت فیلمی کم‌نظیر از پلنگ ایرانی در زیستگاه‌های طبیعی این منطقه شده است.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیستی

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها، حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی‌رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

در گزارش‌های این هفته، با تلاش محیط بانان و جنگل بانان، بیش از ۱۵ شکارچی و صیاد غیرمجاز و متخلف محیط زیستی در شهرستان‌های بندرعباس، آمل، محمودآباد، نوشهر، بابل، نور، آستارا، پارک ملی لار، فسا، گیلانغرب، پادنا، خرم‌آباد، چالوس، دامغان، خوسف و کرمان ، بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. از سوی دیگر، دستکم ۱۰ تن چوب قاچاق در شهرهای کوهپایه، چگنی، ساری، چرام، قروه، نوشهر، خرم‌آباد، لوداب، حمیدیه و کازرون    ضبط و در این راستا ۷ قاچاقچی چوب بازداشت شدند.

خبرگزاری مهر در چند گزارش در خصوص شکار و صید غیرمجاز در کشور آورده است: کاظم شریفی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست هرمزگان، از دستگیری یک متخلف شکار و صید در بندرعباس خبر داد و گفت در بازرسی انجام‌شده از این متخلف، لاشه یک رأس کل وحشی کشف و ضبط شد. وی افزود بر اساس ضوابط و مقررات مربوط به ضرر و زیان وارده به حیات وحش، جریمه شکار هر رأس کل وحشی بیش از ۹۸ میلیون تومان تعیین شده است.

همچنین، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان کوهپایه، از کشف و ضبط بیش از ۲ تن چوب ممنوعه درخت تاغ در دشت سجزی شرق اصفهان خبر داد و گفت در جریان گشت حفاظتی یگان حفاظت این شهرستان، یک دستگاه نیسان باربری و یک دستگاه موتورسیکلت توقیف و ۲ هزار و ۲۳۵ کیلوگرم چوب تاغ به همراه ۱۰ دستگاه باتری شارژی و یک دستگاه اره برقی کشف و ضبط شد.

بر اساس گزارشی دیگر از این منبع، فرمانده انتظامی شهرستان چگنی، از توقیف یک دستگاه خودروی نیسان حامل ۲ تن چوب جنگلی بلوط قاچاق و دستگیری یک متهم در این شهرستان خبر داد. وی گفت مأموران در بازرسی از این خودرو، ۲ تن چوب درختان بلوط را کشف کردند که به‌صورت غیرمجاز و بدون داشتن مجوز حمل، قطع و بارگیری شده بود.

از سوی دیگر، رئیس اداره یگان حفاظت محیط زیست مازندران گفت در آمل، مأموران پس از شناسایی فردی که در فضای مجازی به تبلیغ شکار می‌پرداخت، یک قبضه سلاح شکاری گلوله‌زنی قاچاق از وی کشف کردند. در مناطق جنگلی رزکه، کوسه رز و دابودشت نیز چند قبضه سلاح شکاری کشف و متخلفانی دستگیر شدند. زارع افزود در ساری، مأموران پناهگاه حیات وحش سمسکنده مقادیری چوب جنگلی قاچاق از جمله حدود ۳۰۰ کیلوگرم چوب در یک دستگاه تاکسی کشف کردند و در محمودآباد، نوشهر، بابل و نور نیز چندین قبضه سلاح شکاری و لاشه دو رأس خوک کشف و ضبط شد.

همچنین، رئیس اداره حفاظت محیط زیست آستارا، از شناسایی و کشف و ضبط ۱۲ قبضه اسلحه شکاری از شکارچیان غیرمجاز آستارایی خبر داد. وی با اشاره به اینکه فصل شکار مجاز پرندگان هنوز آغاز نشده، گفت تا زمان صدور پروانه شکار، هرگونه شکار و تهدید امنیت پرندگان در منطقه ممنوع است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد نیز از کشف ۴۵ کیسه زغال بلوط در جریان پیگیری گزارش مردمی درباره شکار غیرمجاز کبک در شهرستان چرام خبر داد و گفت مأموران یگان حفاظت محیط زیست به یک دستگاه خودروی سایپا مشکوک شدند و در بازرسی از آن، به جای لاشه پرندگان و ادوات شکار، این محموله زغال بلوط کشف و ضبط شد. وی افزود محموله زغال کشف‌شده و خودروی توقیف‌شده برای پیگیری قضایی به اداره منابع طبیعی شهرستان چرام تحویل داده شد.

فرمانده انتظامی قروه، از توقیف دو دستگاه کامیون و کشف چهار تن چوب قاچاق بدون مجوز قانونی در این شهرستان خبر داد. وی ارزش این محموله را حدود ۳۰۰ میلیون ریال برآورد کرد و افزود که در این رابطه دو نفر دستگیر شده و پس از تشکیل پرونده برای سیر مراحل قانونی به مراجع قضایی معرفی شده‌اند.

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری نوشهر-رویان، از کشف و ضبط ۳۶ اصله چوب از گونه توسکا در جریان عملیات نیروهای یگان حفاظت در منطقه سرآسیاب نارنج‌ بن خبر داد. وی با اشاره به تشکیل پرونده مقدماتی برای متخلفان و معرفی آنان به مراجع قضایی، تأکید کرد.

گزارشی دیگر از مهر آورده است که فرمانده یگان حفاظت محیط زیست استان سمنان، از شناسایی و دستگیری متخلفان شکار غیرمجاز در شهرستان دامغان و کشف لاشه یک رأس قوچ وحشی خبر داد. وی تاکید کرد که متهمان پس از بازداشت برای طی مراحل قانونی به مراجع قضایی تحویل داده شدند.

همچنین، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی خرم‌آباد از کشف و ضبط محموله‌ای به وزن ۲۶۰ کیلوگرم زغال‌چوب قاچاق در این شهرستان با همکاری نیروی انتظامی خبر داد. وی تصریح کرد که فرد متخلف پس از تشکیل پرونده برای سیر مراحل قانونی به مرجع قضایی معرفی شده است.

خبرگزاری صداوسیما نیز در گزارشات خود آورده است: حمیدرضا میران‌زاده، فرمانده یگان حفاظت محیط‌زیست پارک ملی لار، از دستگیری یک صیاد غیرمجاز در حین صید گونه حفاظت‌شده و کمیاب «قزل‌آلای خال‌قرمز» خبر داد و گفت مأموران این فرد متخلف را در حال ماهیگیری و با کشف ۶۵ قطعه ماهی خال‌قرمز صید شده بازداشت کردند.

اداره کل منابع طبیعی استان لرستان نیز از کشف و ضبط ۲۶۰ کیلوگرم زغال چوب جنگلی قاچاق با همکاری نیروی انتظامی استان در شهرستان خرم‌آباد خبر داد و اعلام کرد متهم پس از تشکیل پرونده به مراجع قضایی شهرستان خرم‌آباد معرفی شد.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان فسا، از دستگیری یک گروه چهار نفره متخلف در محدوده تنگ شور منطقه میانجنگل فسا خبر داد و گفت مأموران محیط زیست از این گروه ۲ قبضه سلاح ساچمه‌زنی، ۱۶ قطعه پرنده وحشی شکارشده شامل کبک و تیهو، ۳۲ تیر فشنگ ساچمه، ۶ تیر فشنگ چهارپاره و یک دستگاه دوربین چشمی کشف و ضبط کردند.

همچنین به گزارش این منبع، رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان گیلانغرب، از شناسایی و توقف یک اکیپ شکارچی غیرمجاز در منطقه شکار و تیراندازی ممنوع شیاکوه (محدوده خرسه‌لان) خبر داد و گفت این اکیپ پیش از هرگونه شکار متوقف شد و تمامی ادوات شکار آنان شامل سلاح و سایر تجهیزات کشف و ضبط شد و پرونده این متخلفین به مراجع قضایی ارجاع شده است.

افزون بر این، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کهگیلویه و بویراحمد، از توقیف یک دستگاه کامیون حامل چوب قاچاق در لوداب خبر داد و گفت مأموران پاسگاه منابع طبیعی بخش لوداب این کامیون را هنگام خروج از شهر لوداب شناسایی و متوقف کردند.

از سوی دیگر به گزارش ایرنا، مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد، از شناسایی و دستگیری شکارچیان متخلف کل و بزکوهی در نزدیکی منطقه پادنای این استان خبر داد و گفت علاوه بر کشف لاشه و گوشت تازه کل و بز در خانه شکارچیان، یک قبضه اسلحه نیز کشف و ضبط شد. وی افزود پرونده این متخلفان برای انجام مراحل قانونی به مراجع قضایی ارسال شد.

در گزارشی دیگر از این منبع آمده است که مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان، از کشف و ضبط ۶ قطعه تاکسیدرمی حیات‌وحش از منزل یک متخلف زیست‌محیطی در شهرستان خرم‌آباد خبر داد و گفت مأموران یگان حفاظت سفیدکوه از منزل این متخلف بازرسی کردند که در جریان آن تاکسیدرمی حیات‌وحش از جمله کل و بزکوهی، کبک وحشی و عقاب کشف و ضبط شد. وی افزود پرونده این متخلف به مراجع قضایی ارجاع شده است.

افزون بر این، رئیس اداره حفاظت محیط زیست چالوس، از دستگیری ۲ شکارچی غیرمجاز در ارتفاعات جنگلی بخش مرزن‌آباد چالوس خبر داد و گفت در بازرسی از این متخلفان، لاشه یک رأس کلچه حدوداً دو‌ساله، یک قبضه سلاح گلوله‌زنی برنو مجهز به دوربین و یک دستگاه دوربین چشمی کشف و ضبط شد. وی افزود از ابتدای امسال تاکنون، در حوزه شهرستان چالوس دست‌کم ۶ مورد شناسایی و دستگیری متخلفان شکار غیرمجاز انجام شده است.

در گزارشی دیگر از ایرنا آمده است، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خوزستان، از بازداشت یکی از عاملان آتش‌سوزی و قطع درختان جنگل خسرج شهرستان حمیدیه در یک عملیات کمین شبانه خبر داد و گفت صبح همان روز، ۲ نفر به همراه یک دستگاه خودروی پیکان وانت هنگام برش و حمل غیرمجاز درختان کهور جنگلی و آتش زدن درختان در محدوده جنگل خسرج با حضور به‌موقع جنگل‌بانان منابع طبیعی حمیدیه شناسایی شدند که یک نفر بازداشت و نفر دیگر متواری شد. وی افزود آتش‌سوزی مهار شد، متهم دستگیرشده به کلانتری تحویل داده شد و خودروی مورد استفاده متهمان نیز به پارکینگ منتقل شد.

به گزارش دانشجو، علی دهقانی، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان کازرون، از دستگیری راننده وانت مزدا حامل حدود یک تن چوب جنگلی قاچاق خبر داد که هنگام فرار، وی و یکی از مأموران یگان حفاظت را مصدوم کرده بود.

همچنین به گزارش این منبع، رئیس نمایندگی حفاظت محیط زیست شهرستان خوسف، از کشف یک قبضه سلاح ساچمه‌زنی و لاشه یک قطعه پرنده کوکر شکم‌سیاه از یک شکارچی غیرمجاز خبر داد که به محض مشاهده مأموران، ادوات جرم را رها کرده و از محل متواری شده بود. وی افزود مأموران یگان حفاظت محیط زیست هویت فرد متخلف را شناسایی کردند و پرونده وی برای سیر مراحل قانونی تحویل مراجع قضایی شهرستان شد.

بر اساس گزارشی دیگر از رکنا، سرپرست اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان کرمان، از دستگیری یک شکارچی غیرمجاز در جریان گشت‌زنی‌های شبانه‌روزی مأموران یگان حفاظت در روستای سیرچ خبر داد و گفت این فرد اقدام به شکار غیرمجاز یک رأس بز وحشی کرده بود. وی افزود در جریان بازرسی، لاشه این بز وحشی به همراه یک قبضه اسلحه شکاری متعلق به فرد دیگری کشف و ضبط شد و او به مقامات قضایی شهرستان تحویل داده شد.

حق تنفس و هوای پاک

براساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پرشماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای دورود ۴۲۱، تهران ۱۲۴، نظرآباد ۴۸۸، یاسوج ۲۷۱، گچساران ۲۶۵، شیروان ۲۳۹، عسلویه ۲۲۵، هویزه ۱۸۵، ساوجبلاغ ۱۷۷، اصفهان ۱۷۳، کرج ۱۶۲، شوشتر ۱۶۰، شوش ۱۵۹، هندیجان ۱۵۶، اندیمشک ۱۵۵، دهدشت ۱۵۱، دزفول ۱۵۱، پارس یک ۱۵۱، ایلام ۱۵۱، مهر ۱۵۱، سوسنگرد ۱۴۹، ملاثانی ۱۴۸، گتوند ۱۴۶، بهبهان ۱۴۰، آبادان ۱۳۸، اهواز ۱۳۵، شادگان ۱۲۶، مشهد ۱۱۷، خرمشهر ۱۰۱، شهریار ۱۰۱، بوکان ۱۰۱، ناسالم برای گروه‌های حساس، ناسالم برای تمام گروه‌ها، بسیار ناسالم و یا خطرناک اعلام شد.

به گزارش مهر، احسان بالاکتفی، مدیرکل مدیریت بحران استان یزد، با اشاره به تداوم ناپایداری‌های جوی و وقوع پدیده گردوغبار و هوای ناسالم، از شهروندان خواست تا ضمن همکاری با نیروهای امدادی و خدماتی، نکات ایمنی و خودمراقبتی را جدی بگیرند. وی بر کاهش حضور در فضای باز برای گروه‌های حساس (کودکان، سالمندان و بیماران قلبی و تنفسی) و استفاده عموم از ماسک در صورت ضرورت تاکید کرد.

شاخص کیفی هوا از صفر تا ۵۰ هوای پاک، ۵۱ تا ۱۰۰ هوای سالم، ۱۰۱ تا ۱۵۰ ناسالم برای گروه‌های حساس، ۱۵۱ تا ۲۰۰ ناسالم برای عموم، ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و ۳۰۱ تا ۵۰۰ خطرناک است.

شاخص کیفی هوا ( Air Quality Index ) معیاری است که غلظت ترکیبات مختلف آلاینده موجود در هوا نظیر مونوکسید کربن، دی اکسید گوگرد، ترکیبات نیتروژن دار، اوزون و ذرات معلق ( ذرات کوچک‌تر از ۱۰ میکرومتر و ذرات کوچک‌تر از ۲.۵ میکرومتر) را که دارای حدود مجاز متفاوت با واحدهای مختلف است به یک عدد بدون واحد تبدیل می‌کند و وضعیت آلودگی هوا را نمایش می‌دهد.

فقدان مدیریت بارش های حداقلی؛ خشکسالی و از بین رفتن منابع آبی

خشک‌سالی می‌تواند باعث عدم توازن در میزان آب و در نتیجه آن کمبود آب، نابودی گیاهان، کاهش عمق آب‌های سطحی و خاک مرطوب شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که تبخیر سطحی و تبخیر آب از گیاهان از حد معمول در مدت معین بیشتر شود. عدم مدیریت صحیح منابع آبی در کشور، اثرات جبران ناپذیر این مهم را عمیقتر میکند.

در هفته ای که گذشت، به گزارش ایرنا، شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در بازدید از موزه حیات وحش پردیسان گفت اکنون ۷۰ درصد از تالاب‌های کشور با مشکل کم‌آبی مواجه است که این وضعیت تهدیدی جدی برای تنوع زیستی است و سازمان حفاظت محیط زیست سهم طبیعت از منابع آب را از دستگاه‌های مسئول مطالبه و پیگیری خواهد کرد. وی بازچرخانی آب را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر دانست و گفت صنایع باید برای کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی و سطحی، به سمت بازچرخانی و استفاده مجدد از آب حرکت کنند.

همچنین، اکبر صالحی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری اصفهان، در نشست شورای اداری شهرستان هرند با تأکید بر اینکه کشاورزی یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد و معیشت مردم این منطقه است، گفت موضوعات مربوط به تأمین و مدیریت منابع آب و مسائل پیرامون حقابه کشاورزان، از جمله مطالبات قانونی هستند که باید از طریق دستگاه‌های مسئول به‌صورت جدی پیگیری شوند.

به گزارش شرق، مجید سیاری، کارشناس منابع آب، در نشست «تهران؛ شهری فراتر از ظرفیت آبی خود» گفت میانگین بارندگی تهران در حدود ۵۷ سال از نزدیک ۳۵۰ میلی‌متر به حدود ۲۵۰ میلی‌متر رسیده و در سال آبی جاری، تهران و قم با حدود ۳۵ درصد کاهش بارش نسبت به متوسط بلندمدت مواجه بوده‌اند. وی افزود کسری سالانه آبخوان تهران حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب است و ترکیب منابع تأمین آب از ۷۵ درصد سطحی و ۲۵ درصد زیرزمینی به نسبت حدود ۵۰-۵۰ رسیده است. همچنین، منا مسعودی‌آشتیانی، پژوهشگر آب و محیط زیست، گفت تا سال ۱۳۰۶ آب تهران از ۲۶ رشته قنات با مجموع آبدهی حدود ۷۰۰ لیتر در ثانیه تأمین می‌شد و در برخی مطالعات تعداد قنات‌های تهران تا ۵۳۱ رشته ثبت شده، اما امروز کمتر از ۱۵۰ رشته آنها فعال ارزیابی می‌شوند.

به گزارش فرارو، کاظم جم، دبیر و عضو اصلی شورای راهبردی روابط عمومی بخش آب کشور، از تداوم خشکسالی در خراسان رضوی خبر داد و گفت با گذشت پنج ماه از سال جاری، فقط هفت درصد از حجم سدهای استان آب دارد و موجودی آب در سدهای استان ۱۰۵ میلیون مترمکعب است.

به گزارش مهر، هوشنگ بهزادی، مدیرکل هواشناسی مازندران، در نشست شورای حفاظت منابع آبی استان گفت در ۱۱ ماهه سال زراعی گذشته میزان بارش در مازندران نسبت به شرایط معمول ۱۵ درصد کاهش داشته و در پنج ماه نخست سال جاری نیز میانگین دمای استان ۱.۸ درجه افزایش یافته است. وی افزود مناطق شرقی مازندران بیش از سایر نقاط با خشکسالی مواجه هستند و در مجموع حدود سه‌چهارم مساحت استان درجات مختلف خشکسالی را تجربه می‌کند.

از سوی دیگری، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران، نیز گفت آبدهی هفت رودخانه مهم مازندران نسبت به سال گذشته ۱۴ درصد کاهش یافته و سطح آب‌های زیرزمینی استان امسال حدود یک متر افت کرده و مخازن زیرزمینی با کسری نزدیک به ۲۰۰ میلیون مترمکعب مواجه است. وی از وجود ۲۶۰۰ حلقه چاه عمیق غیرمجاز در استان خبر داد.

به گزارش مهر، سرپرست امور منابع آب رباط‌کریم، از مسدود شدن ۷۰ حلقه چاه غیرمجاز در این شهرستان طی یک ماه خبر داد و گفت مجموع عمق این چاه‌ها به یک‌هزار و ۷۵۰ متر و میزان دبی آنها به ۷۲.۵ لیتر بر ثانیه می‌رسید. این آمار در شرایطی اعلام می‌شود که گسترش ساخت‌وساز و باغ‌ویلاسازی در اراضی کشاورزی، با افزایش نیاز به منابع آب و حفر چاه‌های غیرمجاز همراه شده و نگرانی درباره کاهش ذخایر آب زیرزمینی منطقه را افزایش داده است.

به گزارش ایسنا، امید حبیبی، مدیر امور منابع آب ساوه، گفت کسری ذخیره مخزن آبخوان‌های شهرستان ساوه به حدود ۸۲ میلیون مترمکعب رسیده در حالی که نیاز سالانه شهرستان حدود ۳۰۹ میلیون مترمکعب برآورد می‌شود و سالانه حدود ۲۷ درصد از این نیاز از محل برداشت از ذخایر زیرزمینی جبران می‌شود. وی افزود کاهش سطح آب‌های زیرزمینی موجب تخریب ساختار خاک و بروز پدیده فرونشست شده و آثار آن در بخش‌های مرکزی و شرقی دشت ساوه، از جمله ترک‌خوردگی دیوار ساختمان‌ها و لوله‌زایی چاه‌ها، قابل مشاهده است.

یکی از مسائلی که در اثر برداشت بی‌رویهٔ آب زیرزمینی رخ می‌دهد، فرونشست زمین است. امری که به گفته برخی از کارشناسان، عدم مدیریت آب های سطحی موجود توسط مسئولان متولی و نهایتا اقدام به برداشت بیش از حد از آب‌های زیرزمینی، رشد به سزایی به آن می بخشد. نشست زمین باعث ایجاد شکاف‌های عمیق در سطح زمین، کج شدن لوله‌های چاه، خرابی ساختمان‌ها و نهایتا ایجاد تلفات جبران ناپذیر برای انسان ها و دیگر موجودات زنده می شود.

در هفته ای که گذشت، به گزارش ایرنا، علی بیت‌اللهی، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، گفت گسیختگی‌های پیاپی لوله‌های آب و فاضلاب ارتباط مستقیمی با پدیده فرونشست تدریجی و گسترده زمین دارد و فروریزش‌های اخیر اصفهان ارتباطی مستقیم و جدایی‌ناپذیر با فرونشست فراگیر این دشت دارد. بیت‌اللهی افزود بر اساس ارزیابی‌های آماری از کلان‌شهرهای تهران، اصفهان و مشهد، در دو سال اخیر حداقل ۲۰ درصد به مساحت پهنای فرونشستی این مناطق نسبت به دو سال قبل افزوده شده است.

عیسی کلانتری، رئیس اسبق سازمان حفاظت محیط‌زیست، در گفت‌وگو با جهان‌صنعت گفت در حوزه زاینده‌رود و داخل استان اصفهان سالانه حدود یک میلیارد مترمکعب آب از زیرزمین برداشت می‌شود در حالی که میزان جایگزینی حداکثر حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب است و در این حوزه حدود ۶ میلیارد مترمکعب خلأ در عمق ۱۰۰ تا ۱۵۰ متری زمین ایجاد شده که موجب فرونشست می‌شود. وی افزود برداشت از سفره‌های زیرزمینی اصفهان به‌مراتب بیشتر از میزان آبی است که زاینده‌رود وارد این حوزه می‌کند و اقدام فوری برای نجات اصفهان، کاهش سریع توسعه کشاورزی آب‌بر از جمله زراعت، باغبانی و تولید علوفه و چغندر در این منطقه است. کلانتری تأکید کرد فرونشست به اصفهان محدود نمی‌شود و کرمان، خراسان، فارس و آذربایجان نیز با وضعیت مشابهی روبه‌رو هستند و این یک بحران ملی است.

آتش سوزی منابع طبیعی

به طور کلی جنگل‌ها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست وارد هوا می‌شود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس می‌دهد. از این رو باید مورد توجه ویژه ای قرار گیرند.

در هفته‌ای که گذشت، به گزارش مهر، آتش‌سوزی گسترده در منطقه حفاظت‌شده بوزین و مرخیل و محدوده ترگاران بخش باینگان شهرستان پاوه به وقوع پیوست. بر اساس اعلام رئیس محیط‌زیست باینگان، نیروهای حاضر در منطقه برای مهار و کنترل حریق با شرایط سخت و صعب‌العبور مواجه شده و عملیات برای کنترل و مهار این آتش‌سوزی ادامه یافت.

گزارشی دیگر از مهر حاکی از آن است که آتش‌سوزی در محدوده تیروان و خایلار منطقه دیزمار، با تلاش مستمر نیروهای حفاظت محیط زیست آذربایجان‌شرقی پس از حدود یک روز به‌طور کامل مهار و اطفا شد

از سوی دیگر، مدیرکل محیط‌زیست استان ایلام، گفت یکی از بزرگترین چالش‌های پیش روی جنگل‌های این استان مسئله آتش‌سوزی است و بسیاری از این آتش‌سوزی‌ها بر اثر سهل‌انگاری رخ می‌دهد که علاوه بر تخریب گونه‌های گیاهی، زیستگاه بسیاری از جانوران را نیز از بین می‌برد.

همچنین فرماندار اردبیل، از آتش‌سوزی در منطقه گردشگری تالاب نئور خبر داد و گفت با وجود وزش باد شدید و گستردگی حریق، نیروهای امدادی، آتش‌نشانی، دستگاه‌های متولی، مردم، سازمان‌های مردم‌نهاد و دهیاری در سریع‌ترین زمان ممکن در محل حادثه حاضر شدند و از سرایت آن به سایر نقاط جلوگیری شد.

مهدی لهردی، فرمانده یگان حفاظت محیط‌زیست استان سمنان، از آتش سوزی در ارتفاعات منطقه خوش‌ییلاق خبر داد و گفت این عملیات با مشارکت رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان شاهرود، مسئولان مناطق خوش‌ییلاق و ابر، محیط‌بانان و نیروهای منابع طبیعی و هلال‌احمر شهرستان آزادشهر انجام شد.

به گزارش رکنا، موسی جسور، رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان میاندوآب، از آتش‌سوزی در پهنه تالاب نوروزلو خبر داد و گفت بلافاصله پس از دریافت گزارش حریق، مأموران یگان حفاظت محیط زیست به همراه آتش‌نشانان و اهالی بومی منطقه آتش را پیش از سرایت به سایر بخش‌های تالاب مهار و خاموش کردند. وی افزود شواهد و بررسی‌های اولیه کارشناسان نشان‌دهنده احتمال عمدی بودن وقوع این حریق است و پرونده این حادثه برای شناسایی و معرفی متخلفان به مراجع قضایی تشکیل شده است.

به گزارش ایلنا، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، از شناسایی و دستگیری ۱۹ نفر از مسببان اصلی حریق‌های عمدی در جنگل‌ها و مراتع استان‌های فارس و خوزستان خبر داد و گفت این افراد پس از تکمیل مراحل شناسایی و اقدامات قانونی، به مراجع قضایی معرفی و روانه زندان شدند. وی همچنین از کاهش ۸۲ درصدی حریق در جنگل‌ها و مراتع کشور نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد و گفت در پنج ماهه نخست سال جاری، ۷۰۹ فقره حریق به مساحت ۹ هزار و ۳۲۵ هکتار به وقوع پیوسته، در حالی که در مدت مشابه سال گذشته یک‌هزار و ۶۸۵ فقره حریق به مساحت ۵۰ هزار و ۷۵۱ هکتار ثبت شده بود.

به گزارش دانشجو، رئیس اداره محیط زیست شهرستان آستارا، از وقوع آتش‌سوزی در ۲ هکتار از درختان کاج محدوده باغ پرندگان این شهرستان خبر داد. وی با اشاره به حضور به‌موقع نیروهای محیط زیست، منابع طبیعی، آتش‌نشانی و همیاران طبیعت برای مهار حریق، اعلام کرد که علت حادثه و میزان خسارت‌های وارده پس از بررسی‌های کارشناسی مشخص خواهد شد.

بحران پسماند و آلاینده های محیط زیستی

در هفته‌ای که گذشت، به گزارش مهر، معاون محیط‌زیست و خدمات شهری شهرداری قم، با اشاره به جمع‌آوری روزانه حدود ۷۰۰ تن پسماند در این کلان‌شهر، اعلام کرد که حوزه خدمات شهری مسئولیت تنظیف و پاکیزه‌سازی بیش از ۲۹ میلیون مترمربع از معابر را بر عهده دارد.

به گزارش تابناک، محمد خداپرست، سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل، اعلام کرد که بر اساس پایش‌های کارشناسی و آزمایشگاهی، ۳۱ واحد آلاینده در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۵ در فهرست صنایع آلاینده استان قرار گرفته‌اند.

به گزارش دانشجو، رئیس نمایندگی حفاظت محیط زیست شهرستان نیر در استان اردبیل، از شناسایی و پلمب یک کارگاه شن و ماسه متخلف خبر داد. وی با اشاره به اینکه این واحد بدون رعایت ضوابط استقرار و فاصله قانونی اقدام به توسعه غیرمجاز فعالیت‌ها و نصب دستگاه‌های مازاد کرده بود، تصریح کرد که کارگاه مذکور با ایجاد آلودگی صوتی، انتشار گرد و غبار و آلودگی هوا سلامت عمومی را تهدید می‌کرده است؛ دستگاه‌های غیرمجاز این واحد با دستور مقام قضایی پلمب شده و پرونده آن جهت رسیدگی تکمیلی به مراجع قضایی ارجاع شده است.

بر اساس گزارشی دیگر از دانشجو، رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر کرج، با انتقاد از «مدیریت جزیره‌ای»، تأکید کرد که آسیب‌های زیست‌محیطی نظیر پسماند، آلودگی و تخریب باغات در مرزهای اداری متوقف نمی‌شوند و حل آن‌ها در استان البرز نیازمند نگاهی یکپارچه و فرابخشی است. وی تصریح کرد حل اساسی آن نیازمند تدوین و اجرای یک برنامه جامع و بلندمدت ۵ تا ۱۰ ساله از نقطه تولید تا تفکیک از مبدأ، آموزش مستمر دانش‌آموزان و مشخص شدن دقیق وظایف همه دستگاه‌های مرتبط است.

به گزارش میزان، برای چهار نفر از عوامل یک شرکت خصوصی در خوزستان به اتهام مشارکت در تهدید علیه بهداشت عمومی، ایجاد آلودگی شدید محیط زیست از طریق رهاسازی پسماندها و ضایعات سمی پتروشیمی در طبیعت، پول‌شویی و کلاهبرداری کلان به مبلغ بیش از ۸۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان کیفرخواست صادر شد. این شرکت خصوصی که با انعقاد قراردادهایی با چند مجتمع پتروشیمی متعهد به حمل و امحای اصولی و مکانیزه ضایعات صنعتی شده بود، بر خلاف ضوابط زیست‌محیطی اقدام به رهاسازی پسماندهای خطرناک به جای امحای آنها کرده بود.

همچنین به گزارش رکنا،حسین آقایی، فعال اجتماعی، با اشاره به گذشت حدود دو دهه از وعده اجرای پروژه فاضلاب رشت و انزلی نسبت به تداوم آلودگی شدید رودخانه گوهررود هشدار داد. وی اظهار داشت که جریان آلودگی از شیرابه زباله‌های دفنگاه سراوان آغاز شده و با ورود پساب شهرک‌های صنعتی و فاضلاب شهری، به سمت مزارع برنج و تالاب بین‌المللی انزلی سرازیر می‌شود؛ بحرانی که سلامت عمومی، کیفیت خاک و محصولات کشاورزی را به‌شدت تهدید می‌کند و نیازمند اقدام مؤثر و ریشه‌ای مسئولان پس از سال‌ها تعلل است.