خبرگزاری هرانا
[responsive-menu RM="logged-in-menu"]

    خانه  > slide, بهداشت و محیط زیست  >  هفته ای که گذشت؛ نگاهی به گزارشات محیط زیستی در ایران

هفته ای که گذشت؛ نگاهی به گزارشات محیط زیستی در ایران

خبرگزاری هرانا – حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما در دهه های اخیر به دلیل استفاده بی رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به شدت مورد صدمه واقع شده است. گزارش پیش رو حاصل ثبت ۴۵ واقعه محیط زیستی ایران است که در روزهای اخیر منتشر و به هدف آگاهی سازی گردآوری شده‌اند. در هفته ای که گذشت، دستکم ۴۸ صیاد و شکارچی غیرمجاز و همچنین ۵ قاچاقچی چوب بازداشت و به مراجع قضائی معرفی شدند. در همین راستا، رئیس اداره محیط زیست شهرستان کارون در استان خوزستان از تیراندازی شکارچیان غیرمجاز به سمت ماموران یگان مشترک محیط زیست کارون و اهواز و مصدومیت یک محیط بان خبر داد. همچنین مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز اعلام کرد، یک قلاده پلنگ ماده در ارتفاعات سیرود شهرستان ساوجبلاغ تلف شده است. در هفته‌ای که سپری شد، شاخص کیفی هوا دستکم در ۱۱ شهر ناسالم برای گروه‌های حساس و یا ناسالم برای تمام گروه‌ها اعلام شد. در خبری دیگر، طی هفته اخیر دستکم ۲ فقره آتش سوزی در استان های هرمزگان و سیستان و بلوچستان به وقع پیوسته که تاکنون آمار دقیقی از میزان خسارات آن از منابع رسمی اعلام نشده است. در همین راستا، سرپرست بخشداری دامن از توابع شهرستان ایرانشهر گفت، از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ١٠مورد آتش سوزی در نخلستان‌های این منطقه رخ داده است و حدود ۱۰۰۰ نخل خرما در آتش سوخته‌اند. در خبری دیگر، فرماندار ویژه شهرستان سقز در استان کردستان اعلام کرد، از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۴۷ تن چوب قاچاق به ارزش ۳۷۸ میلیون تومان در این شهرستان کشف و توقیف شده است. در حوزه آلاینده های محیط زیستی نیز می توان به آلودگی کانال آب کشاورزی پاکدشت – ورامین به دلیل ورود فاضلاب و نگرانی‌ در زمینه سلامت محصولات کشاورزی این منطقه اشاره کرد. همچنین معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت از محیط زیست استان کردستان اعلام کرد، شرایط جایگاه زباله بر اساس قانون مدیریت پسماند، ۲۹ عدد آیتم دارد که اکثر این آیتم ها در استان کردستان رعایت نمی‌شود.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، آسیب رسانی به جنبه های مختلف محیط زیست در ایران کماکان ادامه دارد. از سویی شهروندانی وجود دارند که به دلیل عدم آموزش یا نیازهای مالی دست به تخریب و آسیب رسانی به محیط زیست می زنند و از سوی دیگر نهادهای متولی در تلاش هستند تا از حجم این آسیب ها بکاهند، هر چند این تلاش ها قابل تقدیر است اما به نظر نمی آید حجم آن با شرایط محیط زیستی ایران تطبیق داشته باشد.

حیات وحش

حیات‌ وحش به کلیه جانداران از قبیل پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزیستان و تمام گیاهانی گفته می‌شود که به صورت وحشی و طبیعی بدون دخالت یا کمک انسان بر روی کره زمین زندگی کرده و آب و خوراک خود را خود تأمین می‌کند. اما دخالت و تصرف انسان در زیستگاه های طبیعی و مصرف بی‌رویه منابع طبیعی بسیاری از گونه های حیاط وحش را در معرض انقراض قرار داده است.

در همین راستا طی هفته‌ای که سپری شد، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز اعلام کرد: یک قلاده پلنگ ماده در ارتفاعات سیرود شهرستان ساوجبلاغ تلف شده است.

فردین حکیمی گفت: علت مرگ این حیوان پس از بررسی های لازم از جمله کالبد شکافی و انجام آزمایشات تشخیصی، اطلاع رسانی خواهد شد.

در خبری دیگر، رییس گروه بیماری‌های حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست کشور بیان کرد: تاکنون در حیات وحش هشت استان فارس، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، یزد، خراسان رضوی، مازندران، البرز و خراسان شمالی بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک (PPR) شناسایی شده است.

در همین راستا، رئیس اداره نظارت بر امور حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران گفت: تاکنون ۷۴ راس کل و بز در این استان بر اثر طاعون نشخوارکنندگان کوچک تلف شده‌اند.

همچنین یک عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی شهرکرد و محقق حوزه بیماری‌های آبزیان اعلام کرد: نتایج تحقیقاتی که در ۱۵ سال گذشته انجام شده است حاکی از کاهش ممتد جمعیت ماهی گورخری و خطر انقراض این گونه نادر است.

مهدی رئیسی افزود: این ماهی کوچک به طول سه تا چهار سانتی‌متر یکی از گونه‌های نادر و مهم موجود در منطقه زاگرس است که با نام ماهی گورخری، آفانیوس، ماهی پرچمی یا کپور دندان‌دار نیز نامگذاری می‌شود.

بازداشت و محکومیت متخلفان محیط زیست

یکی از موضوعات مورد بحث محیط زیست مسئله حمایت از منابع طبیعی بوده و از سوی دیگر، حفاظت از جنگل‌ها،حیات وحش و جلوگیری از قاچاق چوب، شکار و صید بی رویه به عنوان بخشی از مقوله حفاظت از منابع طبیعی، و در نهایت حفظ محیط زیست تلقی می‌شود. بسیاری از حیوانات، به دلیل شکار غیرقانونی در معرض خطر قرار دارند.

طی هفته‌ای که گذشت، با تلاش محیط بانان و جنگل بانان، دستکم ۴۸ شکارچی و صیاد متخلف که حاصل جمع آوری ۱۷ گزارش منابع رسمی است، در استان های خراسان رضوی، اصفهان، کهگیلویه و بویر احمد، فارس، قزوین، همدان، آذربایجان غربی، گلستان، مازندران، اردبیل و لرستان بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند. علاوه بر این بیش از ۸۷ تن چوب جنگلی که حاصل جمع آوری ۴ گزارش منابع رسمی است، در استان‌های، کردستان، فارس و زنجان کشف و ضبط شده و دستکم ۵ نفر در این خصوص بازداشت و به مراجع قضایی معرفی شدند.

در همین راستا، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سرخه واقع در استان سمنان اعلام کرد: ماموران یگان حفاظت این شهرستان در طرح مبارزه با قاچاق محصولات جنگلی طی یک سال گذشته حدود ۳۶ تن چوب قاچاق را کشف و ضبط کردند.

همچنین فرماندار ویژه شهرستان سقز در استان کردستان اظهار کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۴۷ تن چوب قاچاق به ارزش ۳۷۸ میلیون تومان در این شهرستان کشف و توقیف شده است.

در خبری دیگر، رئیس منابع طبیعی شهرستان قروه در استان کردستان از کشف و ضبط ۲۳ تن چوب قاچاق طی ۷ ماهه نخست سال جاری در این شهرستان خبر داد.

بهزاد شریفی پور افزود: در این زمینه ۳ فقره پرونده برای ۳۱ اصله درخت مطابق ماده ۴۲ قانون حفاظت و بهره برداری برای اشخاصی که بدون مجوز قانونی اقدام به قطع درختان می کنند، تشکیل شده است.

طی هفته‌ای که گذشت، فرماندهی نیروی انتظامی آستانه اشرفیه واقع در استان گیلان اعلام کرد: از ابتدای آبان ماه امسال تاکنون بیش از ۳۲ تن چوب قاچاق در این شهرستان کشف و ضبط و در این خصوص ۸ متهم دستگیر شده اند.

دیر زمانی ‌ست که در سایه نبود حمایت های قانونی، بسیاری از محیطبانان و جنگل بانان کشور، طی درگیری های متعددی که با شکارچیان متخلف و یا قاچاقچیان چوب دارند، بر اثر اصابت گلوله متخلفین مذکور جان خود را از دست می دهند و یا مورد ضرب و شتم قرار می گیرند. شایان ذکر است که در پی وخیم تر شدن اوضاع اقتصادی کشور و بدنبال آن افزایش تخلفات محیط زیستی اعم از شکار غیر مجاز و قاچاق چوب، میزان این ناملایمتی ها توسط متخلفین رشد چشم گیری داشته است. علیرغم وعده های مسئولین مبنی بر رسیدگی مجدد، تجدید نظر و اصلاح قوانین مربوط به حمایت از قشر محیط بانان، تاکنون در زمره عمل اقدامی در این خصوص صورت نگرفته است.

طی هفته‌ای سپری شد، رئیس اداره محیط زیست شهرستان کارون در استان خوزستان گفت: تیراندازی شکارچیان غیرمجاز به سمت ماموران یگان مشترک محیط زیست کارون و اهواز منجر به مصدومیت یک محیط بان شد.

حق تنفس و هوای پاک

بر اساس گزارش‌ها، سالانه تعداد پر شماری از شهروندان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند. این مشکل علتی جز سو مدیریت و عدم توجه به کنوانسیون‌ها و قراردادهای بین‌المللی در این زمینه ندارد.

طی هفته ای که گذشت شاخص کیفی هوا در شهرهای تهران ۱۳۶، همدان ۱۲۵، اصفهان ۱۶۵، سجزی ۸۲، شاهین شهر ۷۰، مبارکه ۷۳، اراک ۱۸۳، شازند ۱۲۷، ساوه ۷۱، مشهد ۱۱۰ و اهواز ۱۶۹ ناسالم برای گروه های حساس و یا ناسالم برای تمام گروه‌ها اعلام شد.

همچنین بر اساس گزارشات، شهر تهران از ابتدای سال تاکنون ۲ روز هوای پاک، ۱۸۷ روز هوای قابل قبول، ۴۳ روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس جامعه و یک روز آلوده برای همه افراد داشته است.

شاخص کیفیت هوا (Air Quality Index = AQI) معیاری برای تعیین روزانه کیفیت هوا و میزان ارتباط آن با سطوح سلامتی افراد است که جزئیات آن در پی می آید:

از صفر تا ۵۰ در شرایط پاک (سبز)، ۵۱ تا ۱۰۰ در شرایط سالم (زرد و حد مجاز استاندارد یا حد سلامت)، ۱۰۱ تا ۱۵۰ در شرایط ناسالم برای گروه حساس (نارنجی)، ۱۵۱ تا ۲۰۰ در شرایط ناسالم برای همه (قرمز)، ۲۰۱ تا ۳۰۰ در شرایط بسیار ناسالم (بنفش) و ۳۰۱ تا ۵۰۰ در شرایط خطرناک (ارغوانی) تعیین شده‌ است.

به طور کلی جنگل‌ها در نتیجه عمل کربن گیری مرتباً گاز کربنیک هوا را که در اثر تنفس موجودات زنده و فعل و انفعالات شیمیایی و آلودگی های محیط زیست وارد هوا می‌شود جذب کرده و گاز اکسیژن را پس می‌دهد. از این رو باید مورد توجه ویژه ای قرار گیرند.

در هفته ای که گذشت، وقوع دستکم ۲ فقره آتش سوزی در استان های هرمزگان و سیستان و بلوچستان به وقع پیوسته است که تاکنون آمار دقیقی از میزان خسارات آن از منابع رسمی اعلام نشده است.

در همین راستا، سرپرست بخشداری دامن از توابع شهرستان ایرانشهر گفت: طی یک فقره آتش سوزی در هفته گذشته حدود ۲۰ اصله نخل بارور در این شهرستان دچار خسارت شدند.

کریم زایی افزود: از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ١٠مورد آتش سوزی در نخلستان‌های این منطقه رخ داده است و حدود ۱۰۰۰ نخل خرما در آتش سوخته‌اند.

بحران پسماند و آلاینده های محیط زیستی

بر اساس گزارشات، ورود فاضلاب خام در مناطق روستاهای «جعفرآباد اخوان»، «ریحان آباد» و «عبدل آباد» به کانال آب کشاورزی پاکدشت – ورامین سبب ایجاد نگرانی‌هایی در زمینه سلامت محصولات کشاورزی این منطقه شده است.

به عقیده کارشناسان ورود فاضلاب خام و آلاینده محیط زیست می‌تواند سبب ایجاد انواع بیماری‌های مزمن و خطرناک برای انسان باشد.

طی هفته‌ای که سپری شد، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت از محیط زیست استان کردستان اعلام کرد: “شرایط جایگاه زباله بر اساس قانون مدیریت پسماند، ۲۹ عدد آیتم دارد که اکثر این آیتم ها در استان رعایت نمی شود”.

این مقام مسئول با اعلام اینکه در حال حاضر در استان کردستان همه شهرها جایگاه دفن زباله دارند، اما همه آنها به صورت عرفی بوده و هیچ گونه تأییدیه زیست محیطی ندارند، افزود: به علت مدیریت نامناسب، جایگاه زباله های استان فقط محل تلنبار و تخلیه بوده و عملاً هیچ مدیریتی ندارد.

معاون محیط زیست انسانی استان اضافه کرد: سازمان حفاظت از محیط زیست کردستان به خاطر مدیریت غیراصولی پسماند، از شهرداری های مریوان، بانه و قروه شکایت کرده و با حکم دادگاه این شهرداری ها با مبالغ سنگین محکوم شده اند اما محکومیت آن ها هیچ مشکل زیست محیطی را حل نخواهد کرد.

از سوی دیگر بر اساس گزارشات، ۲۵ سال است که پسماند کارخانه‌های روی زنجان در محوطه داخلی شهرک صنعتی در پنج کیلومتری شهر زنجان دپو می‌شود و حالا به یک کوه عظیم‌الجثه تبدیل شده است. به گواه ساکنان این محل غبار آلوده برخاسته از این کوه پسماند سال‌هاست که عامل آزار و اذیت شهروندان زنجانی است.

در همین راستا پس از تلاش‌های ناموفق مسئولان در سال ۹۶ برای انتقال پسماند ویژه و خطرناک روی به روستایی به نام مرصع در ۵۰ کیلومتری زنجان، هشت ماهی است که این زباله‌ها به روستای سردهات در ۵۵ کیلومتری زنجان منتقل می‌شود. تصمیمی که نارضایتی شدید اهالی این روستا را به دنبال داشته است.

مطالب مرتـبط

بدون نظر

نظر بگذارید