خبرگزاری هرانا
امروز شنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۷, 19th of June 2019      آخرين بروز رسانی در ۱۳۹۷/۰۳/۰۳ ساعت ۵:۱۶:۵۰

    خانه  > slide, کارگران, کودکان, گزارش تصویری  >  گزارشی از سطح شهر: کودکان همچنان مشغول کارند / تصویری

گزارشی از سطح شهر: کودکان همچنان مشغول کارند / تصویری

خبرگزاری هرانا – هر چند بر اساس قوانین داخلی حداقل سن اشتغال ۱۵ سال اعلام شده است که ۳ سال کمتر از معیار در نظر گرفته شده در پیمان نامه حقوق کودک است اما در عمل همین حداقل سن برآمده از قوانین داخلی نیز جدی گرفته نمی شود. در سایه عدم جدیت و نظارت دستگاههای اجرایی خیابانهای شهرهای بزرگ بخصوص کلانشهر تهران شاهد حضور روزانه هزاران کودک کار است که به شغل های کاذبی اشتغال دارند. فقدان امنیت و آینده این کودکان بارها خبرساز شده است اما کماکان تدوین برنامه ای اجرایی از سوی دستگاههای متولی دیده نمی شود. هرانا گزارشی از سطح شهر در این رابطه تهیه کرده است.

به گزارش هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، سال‌هاست که ایران به پیمان نامه حقوق کودکان ملحق شده با این وجود این مقاوله نامه به اجرا گذاشته نشده است، قانون کار در ایران برخلاف پیمان نامه حقوق کودکان حداقل سن اشتغال را ۱۵ سال دانسته است هر چند همین قانون نیز اجرایی نیست.

در کنار چشم پوشی از اجرای حداقل قوانین داخلی، اقدامات رفاهی و اجتماعی لازم در زمینه کودکان دستفروش و خیابانی به عنوان یک آسیب اجتماعی صورت نگرفته است، هنوز در خیابان‌های تهران بعنوان بزرگترین شهر ایران، کودکان زیادی مشاهده می‌شوند که بر سر چهارراه‌ها و در کنار معابر تلاش می‌کنند مایحتاج روزانه خود را تامین کنند.

در بسیاری از کشورهای پیشرفته با بالا بردن سطح رفاه اجتماعی، تامین مایحتاج ضروری خانواده‌های آسیب‌پذیر، بیمه بیکاری و در نهایت ایجاد مکان‍‌های امن برای نگهداری کودکان بی‌سرپرست مساله کودکان کار مساله‌ای حل شده است اما این مساله در ایران، مخصوصا در شهر بزرگی چون تهران به صورت بحرانی اجتماعی خودنمایی می‌کند.

پیمان نامه حقوق کودکان خاطر نشان می‌کند که “منظور از کودک‌ افراد انسانی‌ زیر سن‌ ۱۸ سال‌ است‌” و “کشورهای‌ طرف‌ کنوانسیون‌ متقبل‌ می‌شوند که‌ حمایت‌ها و مراقبت‌های‌ لازمه‌ را برای‌ رفاه‌ کودکان‌، با توجه‌ به‌ حقوق‌ و وظایف‌ والدین‌ آن‌ها، قیم‌ و یا سایر افرادی‌ که‌ قانوناً مسئول‌ آنان‌ هستند، تضمین‌ کنند و در این‌ راستا اقدامات‌ اجرائی‌ و قانونی‌ مناسب‌ معمول‌ خواهد گردید.”

هر چند برخی کارشناسان مسائل اقتصاد شهری، آمار کودکان کار ایران را بین ۳ تا ۷ میلیون عنوان می کنند با اینحال باید اشاره کرد متاسفانه در زمینه تعداد کودکان کار و خیابان هیچ تحقیق آماری رسمی صورت نگرفته و همین مساله تخمین تعداد این کودکان را غیرممکن می‌نماید و حتی نمی‌شود به صورت قطعی اعلام کرد که در سال‌های اخیر تعداد این کودکان کاهش یا افزایش یافته است. اما بر اساس گزارشات خبری بخصوص ثبت مشاهدات شهروندان در فضای خبری می توان این گمانه را مطرح کرد که تعداد این کودکان در چند سال گذشته افزایش پیدا کرده است.

مهدی فعال حقوق کودک در گفتگو با گزارشگر هرانا، دلیل اصلی وجود پدیده کار کودکان را “مسائل و مشکلات اقتصادی” می‌داند و می‌گوید: “با توجه به اینکه مسائل اقتصادی علت اصلی کار کودکان در ایران است و با توجه به این‌که در سال‌های اخیر ما شاهد بدتر شدن اوضاع اقتصادی، افزایش بیکاری، روند خصوصی‌سازی‌ها در حوزه آموزش و بهداشت و موارد این‌چنینی هستیم می‌توانیم استنتاج کنیم که با بدتر شدن وضع اقتصادی به آمار کودکان کار اضافه شده است و وضعیت آنها بدتر شده است.”

کودکان کار بخشی لاینفک از زندگی روزمره شهروندان تهرانی شده‌اند، کمتر چهارراه یا معبر پر رفت و آمدی را می‌توان یافت که در آن کودکان دستفروشی نکنند، شیشه‌های ماشین‌ها را پاک نکنند و یا تکدی‌گری نکنند. وخیم‌تر شدن وضعیت اقتصادی ایران خانواده این کودکان را در معرض خطر اقتصادی بیشتر قرار داده و همین مساله فشار اقتصادی را بر روی این کودکان بیشتر می‌کند. در حالی که این کودکان با حضور در خیابان‌های تهران نه تنها از تحصیل باز می‌مانند و نمی‌توانند مانند کودکان عادی به بازی و تفریح بپردازند بلکه در معرض آسیب‌های جدی اجتماعی و خطرات زیادی روبرو می‌شوند. حرکت و کار کردن در میان ماشین‌هایی که دائم در حال رفت و آمد هستند می‌تواند سلامتی و حتی جان این کودکان را تهدید کند و این تنها یکی از خطراتی است که این کودکان را تهدید می‌کند.

عدم حضور والدین یا سرپرست این کودکان یا هر فرد دیگری که بتواند از آن‌ها مراقبت کند باعث می‌شود که آن‌ها هدف مناسبی برای سو استفاده اقتصادی و جنسی باشند. از سوی دیگر این کودکان از وضعیت بهداشتی مناسبی نیز برخوردار نیستند و همین وضعیت باعث ابتلای این کودکان به انواع بیماری‌های جسمی و روانی خواهد شد.

“با این وجود نه تنها وزارت کار و امور اجتماعی در زمینه کار شهروندان زیر ۱۸ سال حساسیتی نشان نمی‌دهد بلکه مجلس شورای اسلامی نیز از تصویب قانون ممنوعیت کار کودکان و افراد زیر ۱۸ سال سر باز می‌زند.  دولت هیچ عزم جدی برای مقابله با این مساله ندارد و سیاست‌های کلان حاکمیت در راستای ارزان سازی نیروی کار و ادامه روند خصوصی سازی‌ها نتیجه‌ای جز بدتر شدن شرایط ندارد. البته در طول تمام این سال‌ها و به خصوص در یک سال گذشته دولت در مورد خاص کودکان دست فروش و خیابانی با برخورد با آن‌ها به عنوان مبلمان شهری (و نه سوژه های انسانی) سعی در پاک کردن صورت مساله دارد.” مهدی با عنوان این مطلب اضافه می‌کند که دید شهرداری تهران نسبت به این مساله دچار اشکالات جدی است و این کودکان تنها نوک کوه یخ هستند. “طرح‌ جمع‌آوری که در تابستان امسال با سر و صدای فراوان و در کنار آن اعتراض‌های فراوان انجام شد از این جمله بود که سعی داشت با جمع آوری و به قول فعالان این حوزه دستگیری کودکان کار در سطح شهر، ایجاد ترس و وحشت از ورود آن‌ها به خیابان جلوگیری کند. ولی با توجه به این‌که هیچ اقدامی برای بهبود وضعیت این کودکان صورت نگرفته است عملا آنها دوباره به خیابان‌ها باز می‌گردند و یا به کارگاه‌های زیرزمینی نقل مکان می‌کنند. کودکان کاری که در خیابان امرار معاش می‌کنند درصد کمی از کودکان کارگر را تشکیل می‌دهند و اکثر این کودکان در کارگاه‌ها مشغول به کارند.”

طرح جمع‌آوری کودکان خیابانی که با همکاری سازمان بهزیستی کشور و شهرداری تهران انجام شد، طرحی بر اساس آیین‌نامه و تصمیم شورای اجتماعی کشور بود که با تلاش به “ساماندهی کودکان کار و خیابان” شهرداری مسئولیت جمع‌آوری این کودکان را برعهده داشت و سازمان بهزیستی نیز در مراحل بعدی وارد عمل می‌شد. اما این طرح که چند بار دیگر از سوی محمد باقر قالیباف شهردار سابق تهران نیز انجام شده بود با انتقادات زیادی از سوی فعالان اجتماعی و حتی برخی از اعضای فعلی شورای شهر همراه شد.

بسیاری از منتقدان بی‌نتیجه بودن و حتی آسیب‌رسان بودن طرح‌های مشابه قبلی را ایراد اصلی این طرح می‌دانستند و آن را تلاشی برای “پاک کردن صورت مساله” عنوان می‌کردند. با وجود اصرار دولت حسن روحانی و شهرداری تهران بر این طرح در تابستان گذشته ناکارآمدی امروز بیش از پیش مشهود است و کودکان کار و خیابان دوباره به سطح شهر بازگشته‌اند. به نظر می‌رسد تا زمانی که دولت نخواهد به صورت ریشه‌ای برای حل مشکل کودکان خیابانی و کارگر آستین بالا بزند در کماکان بر همان پاشنه خواهد چرخید و کودکان زیادی از دسترسی به آموزش، بهداشت و رفاه اجتماعی محروم خواهند بود. کودکانی که حکومت ایران با امضای پیمان نامه حقوق کودکان به جامعه جهانی تعهد داده تا حقوق مادی و معنوی آنان را تامین نماید.

مطالب مرتـبط

بدون نظر

نظر بگذارید