خبرگزاری هرانا
امروز پنج شنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۰, 19th of February 2018      آخرين بروز رسانی در ۱۳۹۰/۰۱/۲۵ ساعت ۱۴:۳۷:۴۸

    خانه  > سایر گروهها  >  بدن‌های نحیف، زیر دست نامهربان کودک‌آزاران/ افشان برزگر

بدن‌های نحیف، زیر دست نامهربان کودک‌آزاران/ افشان برزگر

صفحات روزنامه را که ورق می‌زنی، کمتر هفته‌ای است که در آن خبری و یا رد پایی از کودک آزاری نبینی. آثار کبودی بر بدن «فاطمه» ی چهار ساله، شکستگی جمجمه و فک «مهسا» ی سه ساله، آثار سوختگی بر بدن «علی» شش ساله و صد‌ها خبری که پرونده‌های آن‌ها در دادگاه‌ها با جرم کودک آزاری باز می‌شود و چه بسیار پرونده‌هایی که مجرمان به سزای اعمال وحشیانه خود نمی‌رسند.

هرچند که پدیده کودک آزاری در تمام کشورهای جهان وجود دارد و تعداد آن نیز کم نیست، اما رشد این پدیده در کشور به صورت چشم‌گیر و نگران کننده‌ای در حال افزایش است، به‌طوری که بر اساس اعلام مسوولان دولتی، میزان کودک آزاری در سال‌های گذشته هفت برابر شده است. البته این در حالی است که بنا به دلایل مختلف، بسیاری از موارد کودک آزاری به مراجع قانونی و قضایی اعلام نمی‌شود.

کودک آزاری هر‌گونه فعل یا ترک فعلی است که باعث آزار روحی و جسمی و ایجاد آثار ماندگار در وجود کودک شود که برخی از این آثار می‌تواند مخفی باشد. کودک آزاری در شش عرصه ظهور پیدا می‌کند که مهم‌ترین آن کودک آزاری جسمی است و مواردی هم‌چون ضربه زدن، داغ کردن، آسیب رساندن به سر، شکستگی، آسیب‌های درونی و زخمی کردن را شامل می‌شود که بر اساس تحقیقات انجام شده ۸۷ درصد مرگ‌های ناشی از کودک آزاری جسمی در بین کودکان زیر پنج سال بوده است.

کودک آزاری عاطفی نوع دیگر کودک آزاری است که طرد، محرومیت عاطفی، برخورد خشونت‌آمیز خانواده، انتقاد، تحقیر و انتظارات نامناسب از کودک را شامل می‌شود که تاثیر بسیار مخربی بر رشد فکری کودک دارد.

کودک آزاری جنسی هم که آمار آن در حال افزایش است، تماس یا تعامل بین کودک و فرد بزرگ‌سال، هنگامی که از کودک برای تحریک جنسی شخص کودک آزار یا فرد دیگری استفاده شود که مواردی مثل نمایش آلت تناسلی فرد بزرگ‌سال به کودک، مجبور کردن کودک به نشان دادن آلت تناسلی خود به فرد بزرگ‌سال، وادار کردن کودک به روسپی‌گری یا استفاده از کودک در حوزه هرزه‌نگاری را در بر می‌گیرد.

هم‌چنین افرادی که از کودکان برای تامین نیازهای اولیه جسمی کودک مثل تغذیه، بهداشت، پوشاک، نظافت، تربیت، مراقبت‌های پزشکی و ابراز عشق و علاقه غفلت می‌کنند، این موجودات را به روش دیگری مورد آزار قرار داده‌اند.

هم‌چنین بهره‌کشی اقتصادی و بدرفتاری آموزشی که در سیستم آموزشی کشور هم‌چون تاکید بر نمره‌گرایی، نادیده گرفتن تفاوت‌های فردی، ایجاد رقابت‌های شدید، تاکید بر یادگیری از راه حفظ کردن، ایجاد فشارهای روانی بر کودکان به علت انتظارات بیش از حد از آنان، همواره مشاهده شده است، روش‌های دیگر کودک آزاری به شمار می‌روند.

بر اساس آمارهای رسمی در کشور، بیشتر کودکانی که مورد آزار قرار می‌گیرند، دختران هستند که حدود ۶۰ درصد قربانیان را تشکیل می‌دهند. هم‌چنین آمار کودک آزاری جسمی در کشور بسیار بالاست، چراکه کودک‌آزاران در تمام انواع روش‌های خود، آزار جسمانی را چاشنی کار قرار می‌دهند، به همین علت ۵۰ درصد آزار‌ها به صورت جسمانی است و پس از آن، آزار عاطفی، غفلت و آزار جنسی قرار دارد.

هم‌چنین بر اساس تحقیقی که در ایران بر روی نوجوانان دختر و پسر دبیرستانی صورت گرفته، نشان می‌دهد که حدود ۶۰ درصد آن‌ها مورد کودک آزاری قرار گرفته‌اند که ۶۱ درصد آن آزار جنسی، ۳۳ درصد آزار عاطفی و حدود هفت درصد آزار جسمانی بوده است. بر این اساس عادی‌ترین انواع آزار جسمی، سیلی خوردن، کتک خوردن با چوب یا وسایل دیگر، لگد زدن و گازگرفتگی بوده است.

البته گزارشی که با مشارکت وزارت بهداشت و یک نهاد بین‌المللی تهیه شده است، نشان می‌دهد ۱۵ درصد از کودک ‌آزاری‌ها، جنبه جنسی دارد که از این آمار حدود ۳۰ درصد به آزار جنسی پسران و بیش از ۷۰ درصد به آزار جنسی دختران اختصاص دارد.

نکته قابل توجه در بحث کودک آزاری، به رابطه بین کودک و کودک آزار برمی‌گردد، به‌طوری که بر اساس آمارهای ارایه شده ۷۵ درصد از آزاردهندگان والدین و افراد داخل منزل هستند که در این زمینه نیز پدران با ۴۵ درصد در صدر لیست سیاه ‌آزاردهندگان قرار دارند و ۲۵ درصد دیگر توسط عوامل خارج از خانه یعنی دوستان، اقوام، کادر اموزشی، افراد غریبه و غیره صورت می‌گیرد. آمار دردناک‌تر دیگر اینکه ۵۷ درصد از آزار‌های جنسی کودکان، توسط پدران آن‌ها صورت گرفته است.

اما با توجه به این‌که همه موارد‌ کودک‌آزاری ثبت نمی‌شود، امکان ارایه آمار قطعی در مورد کودکان آسیب‌دیده وجود ندارد. با این حال می‌توان براساس اطلاعات موجود، گمانه‌زنی کرد که آمار واقعی کودک آزاری در کشور چقدر است، به‌طوری که در حال حاضر بیش از یک هزار کودک خانه‌دار و بیش از دو میلیون و ۵۰۰ هزار کودک کار و خیابان در کشور وجود دارد که در معرض جدی کودک‌آزاری جسمی و جنسی قرار دارند. نتایج تماس با اورژانس ۱۲۳ هم نشان‌گر بیش از شش هزار مورد حاد کودک آزاری در سال است.

کار‌شناسان امر دلایل بسیاری را برای شیوع پدیده کودک آزاری در کشور نام می‌برند که برخی از دلایل به کودک و برخی دلایل به وضعیت روانی کودک آزار و برخی به شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه بازمی‌گردد.

به اعتقاد جامعه‌شناسان، عواملی هم‌چون شیطنت‌ها، بی‌قراری‌ها، بیش‌فعالی، عقب‌ماندگی، نقایص جسمانی، اضطراب، پرخاش‌گری و شب‌اداری باعث می‌شود که کودکان از سوی کودک آزاران که در اکثر مواقع والدین هستند، مورد آزار قرار بگیرند.

در کنار این عوامل، نتایج تحقیقات نیز نشان داده که فقر اقتصادی و مشکلات و فشارهای ناشی از آن، زمینه را برای کودک آزاری فراهم می‌کند، البته این بدان معنا نیست که در تمام خانواده‌های فقیر کودکان مورد آزار قرار می‌گیرند و یا در خانواده‌هایی با استطاعت مالی بالا، اثری از کودک آزاری نیست، بلکه نتایج پژوهش‌ها حاکی از ان است که احتمال کودک آزاری در خانواده‌های دارای مشکلات مالی ۲۲ برابر خانواده‌هایی است که از نظر اقتصادی تحت فشار قرار ندارند.

فقر فرهنگی نیز از دیگر عوامل جدی کودک آزاری در کشور محسوب می‌شود، به‌طوری که هنوز در برخی خانواده‌ها، تربیت کودک را منحصر به تنبیه بدنی بی‌حد و حصر می‌دانند که این موضوع نه تنها در محیط خانه، بلکه در محیط‌های آموزشی نیز به صورت ملموس قابل مشاهده است.

کار‌شناسان، فقدان مهارت‌های تربیتی در والدین، اعتیاد، طلاق، مشکلات روانی و اخلاقی والدین، اشتغال مادران، فوت یکی از والدین و اختلافات خانوادگی را از دیگر دلایل گسترش کودک آزاری در کشور می‌دانند، البته اکثر کار‌شناسان معتقدند که اکثر کودک آزاران، خود در کودکی مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند.

اما آن‌چه همیشه از سوی آسیب‌شناسان به عنوان علت اصلی گسترش کودک آزاری در کشور عنوان می‌شود، وجود نقص و ابهام در قوانین است.

قانون مبارزه با کودک آزاری از نیمه دوم قرن بیستم تقریبن در سرتاسر جهان به ویژه در کشورهایی که به توسعه اجتماعی اقتصادی مطلوب‌تری دست یافته‌اند و بخش مهمی از منابع مادی و معنوی صرف توجه به مسایل کودکان و حمایت روانی و جسمانی از آنان می‌شود، اجرا شده است.

در ایران نیز قانون حمایت از کودکان در سال ۱۳۸۱ به تصویب رسید که بخش‌هایی از آن به تشریح مجازات‌های قانونی کودک‌آزاری اختصاصی دارد. قوه ‌قضاییه در سال‌های پایانی مدیریت هاشمی شاهرودی، سه لایحه با عنوان‌های «رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان»، «حمایت از کودکان و نوجوانان» و «حمایت از کودکان فاقد سرپرست موثر» را به مجلس داد. اما ارایه این لوایح نتوانسته تحولی چشم‌گیر در کنترل کودک آزاری ایجاد کند.

در ایران، قانون تنبیه کودک در حد متعارف را جایز دانسته، اما همین قانون حدمتعارف تنبیه بدنی را نیز مشخص نکرده است، بنابراین عدم شفاف‌سازی بین کودک آزاری جسمی و روحی و تنبیه بدنی در قانون کاملن به چشم می‌خورد و این امر دست کودک آزاران را تا حد زیادی باز گذاشته است.

در حالی که در کشورهایی مانند آلمان و سوئد، عقیم شدن در انتظار کودک آزاران است، اما در ایران اکثر کودک آزاران که پدران کودکان هستند، از دست قانون می‌گریزند و قانون و مصلحت نیز در این زمینه به آن‌ها کمک می‌کند. به‌طوری که بر اساس قانون که مطابق با فقه اسلامی تدوین شده است، هر‌گاه بالغی نابالغی، را بکشد، قصاص می‌شود. اما اگر قاتل پدر یا جد پدری باشد، طبق همین قانون، از قصاص معاف بوده و فقط به ورثه مقتول دیه تعلق گرفته و مجرم تعزیر می‌شود که میزان تعزیر، بستگی به نظر دادگاه دارد که از یک ضربه شلاق تا یک روز حبس را شامل می‌شود که چنین قوانینی باعث شده، تعداد پرونده‌های مربوط به پدران شکنجه‌گر که کودکان خود را می‌کشند، به شدت افزایش پیدا کند.

کار‌شناسان معتقدند که تعداد قابل ملاحظه‌ای از پرونده‌های آزار کودکان به خصوص آزار جنسی، بدون محکومیت عامل جرم مختومه می‌شود، به‌طوری که بسیاری از مجرمان حتا به دادگاه نیز فراخوانده نمی‌شوند که عواملی هم‌چون رعایت مسایل عرفی مانند شرم، مداخله نکردن در امور خانواده‌ها و همسایه‌ها و دشواری‌ تهیه اسناد و اثبات کودک‌آزاری، از مهم‌ترین عوامل فرار این مجرمان جنسی از چنگال قانون است.

البته راه‌حلی برای اصلاح این وضعیت در قانون حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان پیش‌بینی شده است. براساس ماده ۲۲ این قانون، هر‌کس کودک و نوجوانی را در معرض خطر شدید و قریب‌الوقوع مشاهده کند و به رغم توانایی اعلام و گزارش به مراجع یا مقامات صلاحیت‌دار از اقدام فوری برای جلوگیری از وقوع خطر امتناع کند، از ۹۱ روز تا یک سال حبس و یا به جزای نقدی از ۱۰ میلیون تا ۳۰ میلیون ریال محکوم خواهد شد.

هر‌چند اجرایی شدن این قانون می‌تواند وضعیت مطلوب‌تری را برای کودکان فراهم کند، ولی باید توجه داشت که وجود قیدهایی هم‌چون «توانایی اعلام و گزارش به مراجع یا مقامات صلاحیت‌دار» می‌تواند یک راه‌کار برای فرار از اجرای کامل این قانون باشد.

هر‌چند ایران از سال ۱۳۷۲ به پیمان‌نامه جهانی حقوق کودک پیوسته است، ولی در ۱۸ سال اخیر، اغلب با رشد سالانه پدیده کودک‌آزاری در کشور مواجه بوده‌ایم، بنابراین می‌طلبد که مسوولان ذی‌ربط فکر راه چاره در این زمینه باشند، چراکه کودکانی که امروز مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند، شکنجه‌گران فردا خواهند بود و این دور باطل هم‌چنان ادامه خواهد داشت و کودکان بیشتری، قربانی بی‌توجهی مسوولان خواهند شد.

 

افشان برزگر

رادیو کوچه

مطالب مرتـبط

    بدون نظر

    نظر بگذارید