خانه  > slide, اندیشه و بیان  >  روز چهل‌وسوم از آغاز اعتراضات؛ فشار بر دانشگاه و فعالان سیاسی، تداوم تهدیدهای رسمی

روز چهل‌وسوم از آغاز اعتراضات؛ فشار بر دانشگاه و فعالان سیاسی، تداوم تهدیدهای رسمی

خبرگزاری هرانا – بر پایه تازه‌ترین داده‌های تجمیعی هرانا تا پایان روز چهل‌وسوم از آغاز اعتراضات، جمع کل نقاط ثبت‌شده ۶۷۵ مورد در ۲۱۰ شهر و ۳۱ استان گزارش شده است. بر اساس این آمار، مجموع جان‌باختگان تأییدشده ۶۹۶۱ نفر اعلام شده که از این میان ۶۴۷۶ نفر در دسته «معترضان» ثبت شده‌اند و ۲۰۷ نفر از جان‌باختگان «کودکان زیر ۱۸ سال» هستند. همچنین ۲۱۴ نفر از نیروهای وابسته به حکومت و ۶۴ نفر در بخش «غیرنظامی-غیرمعترض» گزارش شده‌اند. شمار موارد «در دست بررسی» نیز ۱۱۷۳۰ مورد اعلام شده است. در همین بازه، شمار مصدومان غیرنظامی ۱۱۰۲۲ نفر، مجموع بازداشت‌ها ۵۱۵۹۱ مورد، بازداشت دانشجو ۱۲۰ مورد، اعترافات اجباری ۳۳۱ مورد و احضارها ۱۱۰۵۰ مورد ثبت شده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در روز چهل‌وسوم، روندها عمدتاً حول یک محور اصلی قابل مشاهده بود: تداوم و گسترش برخوردهای امنیتی و قضایی علیه معترضان و حامیان آنان؛ از دانشگاه‌ها و چهره‌های سیاسی تا شهروندان عادی در شهرهای مختلف. هم‌زمان، موضع‌گیری‌های رسمی با ادبیاتی تهدیدآمیز ادامه یافت؛ از اظهارات دادستان گلستان درباره شناسایی اموال و پیگیری جبران خسارت، تا حمله رئیس قوه قضاییه و شماری از نمایندگان به صادرکنندگان بیانیه‌های اخیر. در سوی دیگر، گزارش‌ها از هزینه‌های انسانی و درمانی اعتراضات پررنگ‌تر شد: روایت‌هایی از تأخیر در مراجعه مجروحان به مراکز درمانی به دلیل ترس، اعلام رقم ۲۵ هزار مراجعه به مراکز درمانی از سوی سازمان نظام پزشکی، و نیز تاکید بر کشته‌شدن شمار قابل توجهی از دانشجویان در اعتراضات. هم‌زمان، موضوع کودکان و دانش‌آموزان با انتشار فهرست اسامی قربانیان و نیز اذعان رسمی به ادامه بازداشت زیر ۱۸ سال، بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفت.

«دانشگاه در خط مقدم فشار»: بازداشت دانشجویان و تداوم محدودسازی فضای آموزشی

در ادامه بازداشت‌های مرتبط با اعتراضات، گزارش شده است سه دانشجو در تهران بازداشت شدند: سهراب عساره، کسری امینی و علی خانپور. طرح نام این افراد در کنار افزایش آمار تجمیعی بازداشت دانشجو به ۱۲۰ مورد، نشان می‌دهد موج برخورد با دانشگاه نه تنها متوقف نشده، بلکه در برخی نقاط شدت گرفته است.

در همین چارچوب، گزارش‌هایی از تداوم بازداشت و بلاتکلیفی برخی دانشجویان نیز منتشر شده است. از جمله در گزارش‌های رسیده، به وضعیت یوسف یوسفی (دانشجوی دانشگاه خواجه نصیر) اشاره شده که پس از هفته‌ها همچنان در بازداشت گزارش می‌شود و از حضور در روندهای آموزشی و آزمون‌ها محروم مانده است. این الگو—بازداشت، بلاتکلیفی و قطع دسترسی به آموزش—در کنار آمار بالای احضارها و اعترافات اجباری، تصویری از امنیتی‌سازی دانشگاه‌ها ارائه می‌کند؛ فضایی که در آن، حضور دانشجویان در اعتراضات یا حتی همراهی نمادین، می‌تواند به بازداشت و پرونده‌سازی منجر شود.

«بازداشت اصلاح‌طلبان و فشار بر امضاکنندگان بیانیه‌ها»: دامنه برخورد به سیاست گسترش یافت

هم‌زمان با برخوردهای دانشگاهی، گزارش‌ها از بازداشت چهره‌های سیاسی نیز حکایت دارد. در میان نام‌های مطرح‌شده، آذر منصوری، ابراهیم اصغرزاده و محسن امین‌زاده به عنوان افراد بازداشت‌شده ذکر شده‌اند. این بازداشت‌ها در شرایطی گزارش می‌شود که طی روزهای گذشته نیز خبرهایی از احضار و بازداشت امضاکنندگان و حامیان بیانیه‌های انتقادی منتشر شده بود و اکنون با طرح نام چهره‌های شناخته‌شده، نشانه‌های گسترش دامنه برخورد به سطح سیاست آشکارتر شده است.

در همین راستا، رئیس قوه قضاییه غلامحسین محسنی اژه‌ای و شماری از نمایندگان مجلس نیز صادرکنندگان بیانیه‌های اخیر را هدف حمله قرار دادند. ادبیات این موضع‌گیری‌ها عمدتاً بر «اتهام‌زنی»، «تهدید سیاسی» و تلاش برای بی‌اعتبارسازی منتقدان استوار بوده و می‌تواند زمینه‌ساز تشدید فشار قضایی، احضار و تشکیل پرونده‌های تازه علیه امضاکنندگان و چهره‌های نزدیک به آنان باشد. هم‌زمانی این حملات با بازداشت‌های یادشده، نشان می‌دهد برخوردها از سطح کنترل خیابان فراتر رفته و به سمت کنترل فضای عمومی و سیاسی حرکت کرده است.

«تهدید قضایی و فشار اقتصادی»: اظهارات دادستان گلستان درباره شناسایی اموال

یکی از محورهای برجسته روز چهل‌وسوم، اظهارات دادستان گلستان بود که از شناسایی اموال متهمان و پیگیری «جبران خسارت» سخن گفت. طرح چنین موضوعی، از منظر پیامدهای عملی، نشان می‌دهد مسیر برخورد تنها به بازداشت و محکومیت محدود نمی‌شود و می‌تواند به سمت فشار مالی، مصادره‌محور و ایجاد هزینه اقتصادی برای معترضان و خانواده‌های آنان حرکت کند.

این نوع موضع‌گیری‌ها، به‌ویژه در کنار گزارش‌های متعدد از احضارهای گسترده و اعترافات اجباری، تصویری از سیاست «بازدارندگی ترکیبی» ارائه می‌کند؛ سیاستی که در آن، تهدید قضایی با ابزارهای اقتصادی و اجتماعی همراه می‌شود تا دایره اثرگذاری سرکوب از فرد بازداشت‌شده به خانواده و محیط پیرامون او نیز گسترش یابد.

«روایت‌سازی رسمی در میانه بحران»: اظهارات معاون اجرایی رئیس‌جمهور

در سطح دولت، معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به نتایج نظرسنجی‌ها از وجود نارضایتی گسترده سخن گفت و به سطح پایین رضایت در برخی استان‌ها اشاره کرد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در میدان، روند بازداشت‌ها و برخوردهای امنیتی ادامه دارد.

طرح هم‌زمان «نارضایتی» در کنار تداوم برخورد، از یک سو بیانگر ابعاد بحران اجتماعی است و از سوی دیگر می‌تواند در چارچوب مدیریت افکار عمومی و کنترل روایت نیز تفسیر شود؛ روایتی که بدون ارائه پاسخ روشن درباره علل اعتراضات و هزینه‌های انسانی آن، صرفاً بر ثبت یا توصیف وضعیت اجتماعی اتکا می‌کند.

«دانشجویان در میان قربانیان»: اظهارات وزارت بهداشت درباره کشته‌شدن دانشجویان

در ادامه موضع‌گیری‌ها، معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت از کشته‌شدن نزدیک به ۱۰۰ دانشجو در جریان اعتراضات خبر داد و به تداوم بازداشت شماری از دانشجویان نیز اشاره کرد. اهمیت این اظهارات در آن است که در کنار داده‌های هرانا—از جمله افزایش بازداشت دانشجو به ۱۲۰ مورد—بار دیگر نشان می‌دهد جامعه دانشجویی از گروه‌های اصلی درگیر با هزینه‌های انسانی و امنیتی اعتراضات بوده است.

این وضعیت در عمل، هم‌زمان دو روند را برجسته می‌کند: نخست، نقش فعال دانشجویان در اعتراضات و دوم، تبدیل دانشگاه به یکی از کانون‌های اصلی برخوردهای امنیتی؛ روندی که از بازداشت‌های پراکنده تا محرومیت از آموزش و فشارهای غیررسمی را در بر می‌گیرد.

«کودکان زیر ۱۸ سال در بازداشت»: اذعان وزیر دادگستری و تشدید نگرانی‌ها

در روز چهل‌وسوم، موضوع کودکان و نوجوانان بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفت. وزیر دادگستری با اذعان به بازداشت کودکان زیر ۱۸ سال اعلام کرد برخی از آنان همچنان برای «تحقیقات» در بازداشت نگه داشته شده‌اند. این اظهارنظر در شرایطی بیان می‌شود که آمار هرانا، شمار کودکان جان‌باخته را ۲۰۷ نفر ثبت کرده و همچنان گزارش‌هایی از بازداشت نوجوانان و نگهداری آنان در مراکز خاص منتشر می‌شود.

طرح رسمی این موضوع، در کنار فقدان شفافیت درباره محل نگهداری، وضعیت سلامتی، دسترسی به خانواده و وکیل، و نیز مدت بازداشت، نگرانی‌ها را درباره سرنوشت نوجوانان بازداشت‌شده افزایش داده است؛ به‌ویژه آنکه ادامه نگهداری «برای تحقیقات» در عمل می‌تواند به بازداشت‌های طولانی‌مدت و فرسایشی منجر شود.

«فهرست جان‌باختگان دانش‌آموز»: بیانیه فرهنگیان و ثبت نام‌ها

هم‌زمان، شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان با انتشار بیانیه‌ای از کشته شدن حداقل ۲۰۰ دانش‌آموز خبر داد و فهرست اسامی آنان را منتشر کرد. انتشار این فهرست—فراتر از یک عدد—به معنای ثبت نام‌ها و تبدیل شدن قربانیان به هویت‌های مشخص است؛ اقدامی که می‌تواند فشار اجتماعی برای پاسخگویی درباره ابعاد سرکوب و تعیین تکلیف پرونده‌ها را افزایش دهد.

در کنار این بیانیه، آمار هرانا نیز نشان می‌دهد سهم کودکان در میان جان‌باختگان تأییدشده قابل توجه است. هم‌زمانی این داده‌ها با اذعان رسمی به بازداشت زیر ۱۸ سال، تصویری از گسترش بحران به حوزه کودک و مدرسه ارائه می‌کند؛ حوزه‌ای که در شرایط معمول باید از برخوردهای امنیتی دور بماند اما اکنون به یکی از نقاط حساس اعتراضات تبدیل شده است.

«ترس از درمان»: گزارش‌ها از تأخیر مراجعه مجروحان و پیامدهای سنگین

در حوزه درمان، گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد بخشی از مجروحان به دلیل ترس از بازداشت، احضار یا پیامدهای امنیتی با تأخیر به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند یا اساساً مراجعه را به تعویق می‌اندازند. در روایت‌های منتشرشده، این تأخیر در مواردی به پیامدهای جدی مانند نابینایی، ناتوانی دائمی، خطر قطع عضو و حتی مرگ نسبت داده شده است.

چنین گزارش‌هایی نشان می‌دهد فضای امنیتی، حتی فرآیند درمان را نیز تحت تاثیر قرار داده و در عمل می‌تواند به افزایش هزینه‌های انسانی اعتراضات منجر شود؛ زیرا زمانی که مجروحان از مراجعه به بیمارستان هراس داشته باشند، ثبت و رسیدگی به آسیب‌ها دشوارتر شده و امکان درمان به‌موقع کاهش می‌یابد.

«۲۵ هزار مراجعه درمانی»: اظهارات سازمان نظام پزشکی و تصویر گستردگی آسیب‌ها

در ادامه اخبار حوزه درمان، سازمان نظام پزشکی اعلام کرده است که در جریان اعتراضات، ۲۵ هزار مجروح به مراکز درمانی مراجعه کرده‌اند. این رقم، در کنار آمار هرانا از **حمله‌ها و آسیب‌ها و نیز ثبت ۱۱۰۲۲ مصدوم غیرنظامی تا پایان روز چهل‌وسوم، گستردگی آسیب‌های جسمی و فشار بر سیستم درمانی را برجسته می‌کند.

طرح این آمارها در کنار روایت‌های «ترس از درمان»، نشان می‌دهد مسئله صرفاً تعداد مجروحان نیست، بلکه «شرایط دسترسی» و «امنیت مراجعه» نیز به یک بحران ثانویه تبدیل شده است؛ بحرانی که هم برای خانواده‌ها و هم برای کادر درمان، پیامدهای مستقیم دارد.

«اطلاعیه‌های دانشگاهی و توقف فعالیت‌ها»: کانون‌های ایران‌شناسی دانشگاه تهران

در روز چهل‌وسوم، کانون‌های ایران‌شناسی دانشگاه تهران نیز اطلاعیه‌ای درباره تعلیق فعالیت‌های رسمی و عمومی منتشر کردند. هرچند چنین اطلاعیه‌هایی معمولاً با ادبیات اداری و داخلی منتشر می‌شود، اما در بستر فضای امنیتی جاری، می‌تواند نشانه‌ای از تشدید محدودسازی فعالیت‌های جمعی و کنترل بیشتر بر نهادهای علمی و فرهنگی تلقی شود؛ به‌ویژه آنکه در هفته‌های گذشته نیز گزارش‌هایی از فشار بر فعالیت‌های دانشگاهی، تعلیق برنامه‌ها و ایجاد محدودیت‌های مشابه منتشر شده بود.

«واکنش چهره‌های ورزشی»: حمایت نمادین در سایه هزینه‌های امنیتی

در کنار اخبار بازداشت و فشار، واکنش چهره‌های ورزشی نیز بازتاب یافت. گزارش‌ها از انتشار پیام‌ها و واکنش‌هایی از سوی چند چهره فوتبالی از جمله علیرضا جهانبخش، مهدی طارمی و علی قلی‌زاده حکایت دارد. همچنین در گزارش دیگری، رسول خادم با انتشار پیامی خواستار آزادی علیرضا نجاتی (ملی‌پوش پیشین کشتی فرنگی) شد که بنا بر گزارش‌ها به دلیل حمایت از اعتراضات بازداشت شده است.

بازتاب این واکنش‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که پیش‌تر نیز ورزشکاران به دلیل همراهی با اعتراضات با فشار، احضار یا بازداشت مواجه شده‌اند؛ امری که موجب می‌شود هر موضع‌گیری تازه، هم‌زمان حامل پیام حمایتی و یادآور هزینه‌های سنگین آن باشد.

«سایر بازداشت‌ها و برخوردها»: از زوج‌های بازداشت‌شده تا بازداشت‌های گروهی

در ادامه بازداشت‌های پراکنده در شهرهای مختلف، گزارش‌هایی از بازداشت شهروندان منتشر شد که در میان آنان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

▪️لیلا نصیری‌نیا در رامهرمز بازداشت شد.

▪️علی سیاهپور، نوجوان ۱۷ ساله در گچساران بازداشت شد.

▪️شهزاد/حیدر اعظمی، شهروند بهائی در سمنان بازداشت شد.

▪️سعیده فروغی‌فر و محسن درجی، زوج ساکن یاسوج، بازداشت و به مکان نامعلوم منتقل شدند.

هم‌چنین گزارش شده است در بهبهان دست‌کم ۴۳ شهروند بازداشت شده‌اند و ۲۶ نفر از آنان آزاد شده‌اند. این نوع بازداشت‌های گروهی، همراه با انتقال به مکان نامعلوم و آزادی‌های محدود و تدریجی، نشان می‌دهد سیاست «فرسایش روانی» و «بی‌ثبات‌سازی اجتماعی» همچنان در جریان است.

در سطح کلی نیز افزایش آمار جمع کل بازداشت‌ها به ۵۱۵۹۱ مورد و احضارها به ۱۱۰۵۰ مورد نشان می‌دهد برخوردها در ابعادی وسیع ادامه دارد؛ برخوردهایی که در بسیاری موارد، از بازداشت فراتر رفته و با احضار، تهدید و فشارهای غیررسمی همراه می‌شود.

آمار به‌روزشده (تجمیعی) تا پایان روز چهل‌وسوم از آغاز اعتراضات

🔳 جمع کل نقاط در شهرها: ۶۷۵
🔳 تعداد شهرها بدون تکرار: ۲۱۰
🔳 تعداد استان‌ها بدون تکرار: ۳۱

🔳 مصدوم شده غیرنظامی: ۱۱۰۲۲
🔳 جمع کل بازداشت‌ها: ۵۱۵۹۱
🔳 بازداشت دانشجو: ۱۲۰
🔳 اعترافات اجباری: ۳۳۱
🔳 احضارها: ۱۱۰۵۰

🔳 جمع کل معترضان کشته‌شده: ۶۴۷۶
▪️ از جمله کودکان: ۲۰۷
▪️ نظامیان – حکومتی: ۲۱۴
▪️ غیرنظامی – غیرمعترض: ۶۴
🔳 جمع کل کشته‌شدگان: ۶۹۶۱

🔳 موارد در دست بررسی: ۱۱۷۳۰

جمع‌بندی

روز چهل‌وسوم در حالی سپری شد که محور غالب تحولات، استمرار سرکوب سازمان‌یافته در قالب بازداشت‌های دانشجویی و سیاسی و هم‌زمان تهدیدهای رسمی بود؛ از بازداشت سه دانشجو در تهران و بازداشت چهره‌هایی چون آذر منصوری، ابراهیم اصغرزاده و محسن امین‌زاده تا حمله اژه‌ای و برخی نمایندگان به صادرکنندگان بیانیه‌های اخیر. در کنار آن، اظهارات دادستان گلستان درباره شناسایی اموال و پیگیری جبران خسارت، نشانه‌ای از تداوم فشار قضایی در قالب ابزارهای اقتصادی بود. در حوزه انسانی و درمانی نیز گزارش‌ها از ترس مجروحان برای مراجعه به مراکز درمانی و اعلام رقم ۲۵ هزار مراجعه درمانی در کنار ثبت ۱۱۰۲۲ مصدوم غیرنظامی، ابعاد سنگین پیامدهای اعتراضات را برجسته کرد. هم‌زمان، موضوع کودکان و دانش‌آموزان با اذعان به بازداشت زیر ۱۸ سال و انتشار فهرست اسامی حداقل ۲۰۰ دانش‌آموز جان‌باخته پررنگ‌تر شد؛ مجموعه‌ای از داده‌ها و رویدادها که نشان می‌دهد بحران اعتراضات، همچنان با هزینه‌های انسانی، اجتماعی و امنیتی رو به گسترش ادامه دارد.

.

مطالب مرتـبط

بدون نظر

نظر بگذارید