خبرگزاری هرانا – بر پایه تازه‌ترین داده‌های تجمیعی تا پایان روز سی‌وهشتم از آغاز اعتراضات، مجموع جان‌باختگان تأییدشده هرانا به ۶۸۷۲ نفر رسیده است. بر اساس این آمار، ۶۴۴۳ نفر از جان‌باختگان در دسته «معترضان» ثبت شده‌اند و ۱۵۶ نفر نیز در بخش «کودکان زیر ۱۸ سال» قرار دارند. همچنین ۲۱۴ نفر از نیروهای وابسته به حکومت و ۵۹ نفر «غیرنظامی-غیرمعترض» گزارش شده‌اند. ۱۱۲۸۰ مورد همچنان در دست بررسی قرار دارد. در همین بازه، شمار مصدومان غیرنظامی ۱۱۰۲۱ نفر، جمع کل بازداشت‌ها ۵۰۵۵۳ نفر، بازداشت دانشجو ۱۰۹ مورد، اعترافات اجباری ۳۰۷ مورد و احضارها ۱۱۰۴۶ مورد ثبت شده است. همچنین مجموع رخدادهای اعتراضی ثبت‌شده ۶۷۳ مورد در ۲۱۰ شهر و ۳۱ استان گزارش شده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در روز سی‌وهشتم، روندها عمدتاً حول چهار محور قابل مشاهده بود: ادامه تجمعات و پیگیری‌های دانشجویی، تداوم بازداشت‌ها و برخوردهای امنیتی در شهرهای مختلف، استمرار اختلال و ناپایداری اینترنت و ارتباطات، و تشدید مواضع قضایی درباره پرونده‌های اعتراضات. هم‌زمان، تحریم‌های تازه استرالیا و موضع‌گیری مقام‌های فرانسه، بعد بین‌المللی تحولات را پررنگ‌تر کرد.

تجمعات دانشجویی در روزهای اخیر

گزارش‌ها از استمرار تجمعات و کنش‌های دانشجویی در روزهای اخیر حکایت دارد. در تبریز، ویدیوهای رسیده نشان می‌دهد گروهی از دانشجویان علوم پزشکی با تجمع در محوطه دانشکده، با قرار دادن تصاویر جان‌باختگان و برگزاری آیین یادبود، یاد آنان را گرامی داشتند. هم‌زمان، گزارش‌هایی از برگزاری تجمعات و برنامه‌های مشابه در مشهد و شیراز نیز منتشر شده است.

در کنار این تجمعات، فشارهای امنیتی بر محیط‌های دانشگاهی ادامه یافته و بازداشت دانشجویان همچنان یکی از محورهای اصلی گزارش‌هاست؛ به‌گونه‌ای که در آمار تجمیعی روز سی‌وهشتم، ۱۰۹ مورد بازداشت دانشجو ثبت شده است. چهار دانشجوی بازداشت‌شده در تبریز به نامهای سمیه حیدری، علی ابراهیمی، سهند طاهری و امیرحسین محمدی به‌عنوان جدیدترین نمونه از بازداشت دانشجویان در ایران گزارش شده است. همچنین گزارش دیگری از بازداشت احمدرضا افشاری‌نژاد، دانشجوی ترم آخر دانشگاه هنرهای اسلامی تبریز، منتشر شده که گفته می‌شود پس از بازداشت، در زندان تبریز نگهداری می‌شود.

تداوم بازداشت و برخوردها؛ بیانیه جامعه جهانی بهائیان

در روز سی‌وهشتم، گزارش‌های بازداشت و برخوردهای امنیتی در چندین محور ادامه یافت: بازداشت‌های پراکنده در شهرهای مختلف، بازداشت نوجوانان و دانشجویان، و اعلام آمارهای بالاتر از بازداشت‌های گروهی در برخی مناطق. در گزارش‌های مرتبط با بازداشت نوجوانان، از بازداشت چهار نوجوان در هفته‌های اخیر نام برده شده است: برهان سامی‌کیا در تهران، پارسا همتی در کرمانشاه، شروین باقریان جبلی و سجاد دارابی در اصفهان. در همین مجموعه گزارش‌ها، از بازداشت کارو منبری در سنندج نیز یاد شده است.

در محور بازداشت‌های پراکنده، گزارش شده است جواد موسوی در بیرجند، راشد الله‌بخشی در کامیاران، و بهادر مؤمنی‌زاده به‌همراه پژمان امینی در رشت توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده‌اند.

هم‌زمان، رسانه‌های رسمی از بازداشت دست‌کم ۲۸۲ نفر در ارتباط با اعتراضات اخیر خبر داده‌اند؛ آماری که به بازداشت‌ها در شهرهای کرج، انزلی، بم، پرند و استان یزد اشاره دارد و در جزئیات منتشرشده، از بازداشت «هشت نفر» در کرج، انزلی و بم و نیز «۱۳۵ نفر» در پرند یاد شده است. در کنار این موارد، گزارشی جداگانه از بازداشت ۱۱ فعال محیط‌زیست در ارتباط با اعتراضات منتشر شده که در آن آمده است دو تن از آنان با تودیع وثیقه آزاد شده‌اند.

در بخش دیگری از تحولات، جامعه جهانی بهائی با انتشار بیانیه‌ای نسبت به تشدید سرکوب، افزایش بازداشت‌ها و موج تازه نفرت‌پراکنی علیه بهائیان در بحبوحه بحران‌های اخیر ابراز نگرانی کرده است. در این بیانیه آمده که حکومت بار دیگر تلاش کرده با پخش برنامه‌های تلویزیونی، نمایش «اعترافات اجباری» و طرح اتهام‌های بی‌اساس، بهائیان را مقصر اعتراضات و مشکلات کشور جلوه دهد؛ رویه‌ای که به گفته این نهاد، در دوره‌های مختلف بحران‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی سابقه داشته است. این نهاد همچنین از جامعه بین‌المللی خواسته آزار و مقصرسازی بهائیان را به‌صراحت محکوم کرده و برای تحقق عدالت و حقوق برابر برای همه مردم ایران اقدام کند.

تداوم مشکلات در بخش ارتباطات و اینترنت

با وجود اعلام وصل‌شدن اینترنت پس از هفته‌ها قطعی و محدودیت گسترده، گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد دسترسی کاربران همچنان بی‌ثبات و غیرقابل پیش‌بینی است. در روایت‌های منتشرشده، پیام‌رسان‌های فیلترشده در وضعیت «به‌روزرسانی» متوقف می‌مانند، فیلترشکن‌ها تنها برای چند دقیقه فعال می‌شوند و سپس بدون هشدار از کار می‌افتند، و حتی در یک مکان ثابت و روی یک اپراتور واحد نیز تجربه کاربران متفاوت گزارش می‌شود. توصیف غالب این است که اینترنت نه به وضعیت عادی بازگشته و نه کاملاً قطع است؛ بلکه در وضعیتی «فرسایشی» و ناپایدار قرار دارد.

در تحلیل‌های فنی مطرح‌شده، این وضعیت به تغییر مدل فیلترینگ نسبت داده می‌شود؛ مدلی که به‌جای قطع سراسری یا مسدودسازی مستقیم IPها، بیشتر بر شناسایی الگوی ترافیک و نوع پروتکل‌ها تکیه دارد. در همین چارچوب، برخی گزارش‌ها از ورود شبکه به «معماری تازه» سخن می‌گویند و کلادفلر نیز در داده‌های تحلیلی خود به نشانه‌هایی از تغییرات ساختاری در الگوی فیلترینگ اشاره کرده است.

تشدید رویکرد قضایی؛ رسیدگی خارج از نوبت، توقیف اموال، و روایت رسمی از پرونده‌های اعتراضات

در حوزه قضایی، محمدجعفر منتظری، رئیس دیوان عالی کشور، اعلام کرد پرونده بازداشت‌شدگان اعتراضات به دلیل «حساسیت و ماهیت ملی» خارج از نوبت و با اجرای «مرّ قانون» رسیدگی خواهد شد. مواضع مشابه برخی مقام‌های قضایی، بر تسریع رسیدگی و صدور احکام سخت‌گیرانه از نگاه ناظران رویکردی است که نگرانی‌ها درباره رعایت استانداردهای دادرسی عادلانه را افزایش می‌دهد.

در ادامه، علی‌اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضائیه جمهوری اسلامی، با اشاره به پرونده محمد ساعدی‌نیا (بازرگان و کارآفرین) اعلام کرد به دلیل «حمایت رسمی از معترضان»، قرار بازداشت او صادر شده و دستور توقیف اموال وی نیز داده‌اند. او همچنین گفت اگر دادگاه احراز کند اقدامات منتسب به او منجر به وارد آمدن خسارت شده، جبران خسارت از محل اموال او انجام خواهد شد. در مجموعِ این مواضع، پیام اصلی مقام‌های قضایی استمرار پیگیری و سخت‌گیری در پرونده‌های مرتبط با اعتراضات توصیف شده است.

در حوزه آموزش نیز، سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش اعلام کرده همه دانش‌آموزان بازداشت‌شده در اعتراضات آزاد شده‌اند، اما هم‌زمان تأکید کرده از تعداد دقیق این دانش‌آموزان اطلاع ندارد. او همچنین از کشته‌شدن شماری از دانش‌آموزان و معلمان خبر داده، بدون آن‌که آمار مشخصی ارائه کند.

فشارهای بین‌المللی؛ تحریم‌های استرالیا و موضع‌گیری مقام ارشد فرانسه

در عرصه بین‌المللی، استرالیا اعلام کرده در واکنش به سرکوب گسترده و استفاده خشونت‌آمیز علیه شهروندان، تحریم‌های هدفمند جدیدی را اعمال کرده است. بر اساس اعلام منتشرشده، ۲۰ فرد در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند که نام‌های آنان چنین ذکر شده است: محمد صادقی، محمد صلاح جوکار، حسن شاه‌ورپور، غلامحسین محمدی اصل، رحیم جهان‌بخش، عباسعلی محمدیان، علی سعیدی، عبدالله عراقی، علی فاضلی، احمدرضا رادان، محمدرضا فلاح‌زاده، محسن چیزاری، علیرضا فدکار، مجید موسوی، سید امین‌الله امامی طباطبایی، علی‌اصغر نوروزی، حسن سابورینژاد، جواد قفارحدادی، یحیی حسینی پانجکی و اسماعیل خطیب. همچنین سه نهاد نیز تحریم شده‌اند: سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، قرارگاه دفاع سایبری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و یگان ۸۴۰ نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

از سوی دیگر امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه با اشاره به سرکوب «خشونت‌بار» معترضان، خطاب به مقام‌های جمهوری اسلامی گفته است که باید به مردم در برابر رخدادهای اخیر احترام گذاشته شود و هم‌زمان بر ضرورت بازگشت به گفت‌وگوهای مرتبط با موضوعات هسته‌ای، موشکی و ثبات منطقه‌ای تأکید کرده است.

آمار به‌روزشده (تجمیعی) تا پایان روز سی‌وهشتم از آغاز اعتراضات

🔳 جمع کل رخدادهای اعتراضی ثبت‌شده: ۶۷۳
🔳 تعداد شهرها بدون تکرار: ۲۱۰
🔳 تعداد استان‌ها بدون تکرار: ۳۱

🔳 مصدوم شده غیرنظامی: ۱۱۰۲۱
🔳 جمع کل بازداشت‌ها: ۵۰۵۵۳
🔳 بازداشت دانشجو: ۱۰۹
🔳 اعترافات اجباری: ۳۰۷
🔳 احضارها: ۱۱۰۴۶

🔳 جمع کل معترضان کشته‌شده: ۶۴۴۳
▪️ از جمله کودکان: ۱۵۶
▪️ نظامیان/حکومتی: ۲۱۴
▪️ غیرنظامی-غیرمعترض: ۵۹
🔳 جمع کل کشته‌شده‌ها: ۶۸۷۲

🔳 موارد در دست بررسی: ۱۱۲۸۰

جمع‌بندی

روز سی‌وهشتم در حالی سپری شد که تجمعات دانشجویی و آیین‌های یادبود در چند شهر ادامه یافت و هم‌زمان، بازداشت‌ها—از نوجوانان و دانشجویان تا شهروندان در شهرهای مختلف—گزارش شد؛ در کنار آن، اعلام بازداشت‌های گروهی در برخی مناطق، تصویر سخت‌گیرانه‌تری از رویکرد امنیتی ارائه داد. در حوزه ارتباطات، اینترنتِ «وصل اما غیرقابل‌اتکا» به یکی از محورهای ثابت نارضایتی تبدیل شد و گزارش‌ها از تغییرات ساختاری در مدل فیلترینگ سخن گفتند. در سطح قضایی، تأکید بر رسیدگی خارج از نوبت و دستورهای مرتبط با توقیف اموال، در کنار روایت رسمی از پرونده‌های اعتراضات، نشان‌دهنده تشدید مسیر برخورد قضایی بود. هم‌زمان، تحریم‌های تازه استرالیا و موضع‌گیری مقام ارشد فرانسه، بُعد بین‌المللی فشار بر حکومت ایران را پررنگ‌تر کرد.

.