خبرگزاری هرانا – بر اساس تازه‌ترین داده‌های تجمیعی هرانا در روز بیست‌وهشتم اعتراضات، مجموع کشته‌شدگان تأییدشده به ۵۴۵۹ نفر رسیده که از این تعداد ۵۱۴۹ نفر معترض، ۶۰ نفر کودک زیر ۱۸ سال، ۲۰۸ نفر نیروهای وابسته به حکومت و ۴۲ نفر غیرمعترض یا غیرنظامی هستند. شمار کشته‌های در حال بررسی ۱۷۰۳۱ نفر است. مجموع بازداشت‌ها به ۴۰۸۸۷ نفر رسیده، از جمله دست‌کم ۳۲۵ کودک و ۵۴ دانشجو. شمار مجروحان دارای جراحت شدید ۷۴۰۳ نفر و تعداد پخش اعترافات اجباری ۲۰۵ مورد گزارش شده است. تعداد احضارشدگان به نهادهای امنیتی ۱۱۰۲۳ نفر است. مجموع رخدادهای اعتراضی ثبت‌شده به ۶۴۱ مورد در ۱۹۵ شهر و ۳۱ استان رسیده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در بیست‌وهشتمین روز اعتراضات؛ تمرکز تحولات بر صدور قطعنامه شورای حقوق بشر و استمرار سیاست کنترل ارتباطات و آمارهای رو به افزایش از سرکوب معترضان بود.

تشدید موج بازداشت‌ها و سرکوب هدفمند

در روز بیست‌وهشتم اعتراضات، بازداشت‌های هدفمند و فشارهای امنیتی بر شهروندان، فعالان، و خانواده‌های معترضان به‌صورت آشکار و البته پراکنده ادامه پیدا کرد. گزارش‌های تاییدشده از استان‌های مختلف، حکایت از آن دارد که رویکرد نهادهای امنیتی همچنان مبتنی بر رصد و شناسایی دقیق، احضار و بازداشت افراد فعال یا دارای سوابق پیشین است، با تمرکز بر شهرهای بزرگ و همچنین مناطقی که در روزهای اخیر بیشترین شدت اعتراض و مقاومت دیده شده است.

در این میان، علاوه بر بازداشت خیابانی و جمعی، الگوی جدیدی از بازداشت‌های «خانگی» و یورش به منازل، محل کار و حتی مدارس و دانشگاه‌ها دیده می‌شود؛ به‌گونه‌ای که طی ۲۴ ساعت اخیر، چندین مورد بازداشت در تهران، شیراز، کرمان، رشت، سمنان، اسلام‌آباد غرب و حتی شهرهای کوچک گزارش شده است. اسامی تعدادی از بازداشت‌شدگان، همچون دانشجویان و معلمان، فعالان صنفی، شهروندان یارسانی و بهائی، و حتی نوجوانان زیر ۱۸ سال در رسانه‌های حقوق‌بشری و خبرگزاری هرانا درج شده است. در برخی موارد، نیروهای امنیتی پس از بازداشت، وسایل الکترونیکی، تلفن همراه و حتی کتاب‌ها و آثار شخصی افراد را ضبط و با خود برده‌اند

از سوی دیگر، برخی از بازداشت‌شدگان با اتهاماتی نظیر «رهبری اعتراضات»، «ارتباط با رسانه‌های خارج از کشور» یا «اقدام علیه امنیت ملی» مواجه شده‌اند. انتشار ویدئوهای اعتراف اجباری از این افراد در رسانه‌های وابسته به نهادهای امنیتی تداوم یافته و طی روز گذشته، دست‌کم پنج مورد جدید ثبت شده است. این اعترافات اغلب تحت شرایط نامعلوم، بدون دسترسی به وکیل مستقل و تحت فشار ضبط می‌شود.

همچنین گزارش‌های موثق از انتقال گروهی از زنان و دختران نوجوان بازداشتی به بند سیاسی زندان عادل‌آباد شیراز، به‌رغم کمبود امکانات و ظرفیت، نگرانی‌های جدی حقوق بشری را برانگیخته است. خانواده‌های بازداشت‌شدگان در تلاش برای کسب اطلاع از وضعیت عزیزان خود با ممانعت، تهدید و حتی احضار روبرو شده‌اند و در مواردی از آنان تعهد کتبی برای سکوت یا عدم مصاحبه با رسانه‌ها اخذ شده است.

فشارها فقط به بازداشت محدود نبوده و احضار به نهادهای امنیتی و تهدیدهای تلفنی و پیامکی نیز ابعادی تازه یافته است. آمارهای تجمیعی هرانا از احضار بیش از ۱۱ هزار نفر به نهادهای امنیتی تا امروز خبر می‌دهد. در برخی شهرها، معلمان، دانش‌آموزان، کارگران و حتی چهره‌های هنری و ورزشی نیز هدف قرار گرفته‌اند.

استمرار اختلال و قطع اینترنت؛ سایه سنگین بر اطلاع‌رسانی و زندگی روزمره

در روز بیست‌وهشتم اعتراضات، اختلال و قطع سراسری اینترنت در ایران همچنان یکی از محورهای اصلی سیاست‌های امنیتی حکومت باقی ماند. بر اساس گزارش‌های به‌روزشده نت‌بلاکس و داده‌های میدانی، ایران برای سومین هفته متوالی در وضعیت «خاموشی ارتباطات» قرار دارد و مجموع ساعات قطعی اینترنت از ۳۷۵ ساعت فراتر رفته است. طی روز گذشته، فقط برای مدت کوتاهی برخی کاربران موفق شدند از طریق روش‌های دور زدن فیلترینگ (تونل‌سازی یا VPN) به اینترنت بین‌المللی متصل شوند و پلتفرم‌های معدودی به‌طور موقت از فیلترینگ مستثنی شدند، اما این دسترسی پایدار، سراسری و آزاد نبود.

داده‌های فنی منتشرشده توسط نت‌بلاکس تأکید دارد که برخلاف برخی ادعاهای رسانه‌های حکومتی درباره «بازگشت ۴۰ درصدی اینترنت»، شواهد مستقل و ارزیابی‌های کاربران فقط دسترسی بسیار محدود، پرهزینه و پرریسک را تأیید می‌کند. به گزارش رسانه‌های حقوق‌بشری، قطع ارتباطات و فقدان اینترنت آزاد، پیامدهای مستقیمی بر مستندسازی نقض حقوق بشر، پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان و مجروحان، و همین‌طور بر زندگی روزمره (از کار و تحصیل تا خدمات درمانی) گذاشته است.
حتی بسیاری از گزارش‌های میدانی (مانند آتش‌سوزی بازار رشت یا شدت سرکوب در اهواز و برخی محلات تهران) با تأخیر چندروزه منتشر شده‌اند و روزنامه‌نگاران و خانواده‌ها با دشواری بسیار موفق به ارسال تصاویر، ویدیوها یا روایت‌های خود شده‌اند. سازمان‌های صنفی و مدنی از جمله انجمن صنفی روزنامه‌نگاران تهران و انجمن جامعه‌شناسی ایران در بیانیه‌هایی، تأکید کردند که این وضعیت، رسانه‌ها را در تنگنای مضاعف قرار داده و جامعه را از حافظه جمعی و ثبت مستقل وقایع محروم کرده است.

کارشناسان فناوری و فعالان حقوق دیجیتال این خاموشی را نه یک اختلال فنی، بلکه ابزاری هدفمند برای کنترل، ارعاب و جلوگیری از گسترش کنش جمعی و جریان آزاد اطلاعات ارزیابی می‌کنند. قطع اینترنت فقط ابزار سازماندهی اعتراضات را مختل نکرده، بلکه اقتصاد، آموزش، بهداشت و حتی ارتباط خانوادگی را به شکل کم‌سابقه‌ای فلج کرده است.
برخی خانواده‌ها و فعالان حقوق بشری با اشاره به تجربه‌های جهانی، تاکید کرده‌اند که جز در کودتای سودان در سال ۲۰۲۱، هیچ قطعی اینترنت سراسری با این ابعاد و طول مدت ثبت نشده است.

در مجموع، در روز بیست‌وهشتم اعتراضات، ایران در شرایطی به سر می‌برد که خاموشی ارتباطات هم‌چنان بخش جدایی‌ناپذیر از راهبرد سرکوب و کنترل روایت باقی مانده و دسترسی شهروندان به فضای آزاد اطلاعات در سطحی بی‌سابقه محدود شده است. این وضعیت، نه تنها برای گزارش‌گران و نهادهای مستقل، بلکه برای کل جامعه، نشانه‌ای از مرحله جدید کنترل و انسداد در مواجهه با موج اعتراضات است.

واکنش‌های مدنی و بین‌المللی؛ صدای جامعه، هشدار نهادهای حقوق بشری

در روزهای اخیر، واکنش‌های مدنی و بین‌المللی نسبت به ابعاد گسترده سرکوب اعتراضات در ایران همچنان در حال گسترش است و گزارش‌ها نشان می‌دهد صدای جامعه مدنی در داخل و خارج کشور با تاکید بر مسئولیت‌پذیری حکومت و حمایت از مطالبات معترضان، پررنگ‌تر شده است.

در سطح داخلی، بیانیه‌ها و واکنش‌های جمعی طیف‌های مختلف صنفی و مدنی کشور ادامه یافته است. هیأت مدیره انجمن جامعه‌شناسی ایران در بیانیه‌ای با اشاره به کشته‌شدن هزاران شهروند و عمق نگرانی از وضعیت فعلی، خواستار توقف فوری چرخه خشونت، احترام به جان غیرنظامیان و بازاندیشی جدی در مسیرهای سیاست‌گذاری حاکمیت شد. این انجمن تأکید کرده است که جامعه ایران با انباشت بحران و فرسایش همبستگی اجتماعی مواجه است و عادی‌سازی مرگ و خشونت، آثار ویرانگری بر اعتماد عمومی و امکان همزیستی آینده خواهد داشت. انجمن صنفی معلمان اسلام‌آباد غرب نیز در بیانیه‌ای بازداشت عبدالله رضایی، فعال صنفی و عضو هیات مدیره انجمن صنفی معلمان هرسین را محکوم و تأکید کرده است که سکوت مقابل بی‌عدالتی، همدستی با دستگاه سرکوب است.

در سطح بین‌المللی، ابعاد بحران ایران به یکی از محورهای اصلی نهادهای حقوق بشری و رسانه‌های جهانی تبدیل شده است. کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل در نشست اضطراری روز گذشته شورای حقوق بشر ضمن هشدار درباره مقیاس بی‌سابقه کشتار خیابانی، از ادامه سرکوب و کشته شدن هزاران نفر از جمله کودکان خبر داد و تاکید کرد که خشونت علیه معترضان به «مرگبارترین سرکوب در تاریخ معاصر ایران» تبدیل شده است. گزارشگر ویژه حقوق بشر ایران و رئیس کمیته حقیقت‌یاب شورای حقوق بشر با ابراز وحشت از مشاهدات میدانی، خواستار پاسخگویی و تحقیقات مستقل شدند

در پیوند با این تحولات، پارلمان اروپا نیز قطعنامه‌ای را در محکومیت سرکوب اعتراضات تصویب کرد و خواستار قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست گروه‌های تروریستی اتحادیه اروپا و تحریم مقامات جمهوری اسلامی شد.

علاوه بر این، برخی شخصیت‌های شناخته‌شده بین‌المللی، هنرمندان، ورزشکاران و فعالان مدنی با انتشار پیام‌هایی در شبکه‌های اجتماعی از اعتراضات مردم ایران حمایت کرده و نسبت به ادامه سرکوب هشدار داده‌اند. این واکنش‌های گسترده، همزمان با تلاش حکومت برای محدودسازی دسترسی به اطلاعات و قطع اینترنت، اهمیت هم‌افزایی صداهای مستقل در داخل و خارج کشور را دوچندان کرده است.

آمار به‌روزشده (تجمیعی) تا پایان روز بیست‌وهشتم

🔳 تعداد تجمعات/اعتراضات ثبت‌شده: ۶۴۱
🔳 تعداد شهرهای درگیر (بدون تکرار): ۱۹۵
🔳 تعداد استان‌های درگیر (بدون تکرار): ۳۱
🔳 جان‌باختگان تأییدشده: ۵۴۵۹ نفر
▪️ معترضان: ۵۱۴۹ نفر
▪️ کودکان (زیر ۱۸ سال): ۶۰ نفر
▪️ نیروهای حکومتی/وابسته: ۲۰۸ نفر
▪️ غیرمعترض/غیرنظامی: ۴۲ نفر
🔳 جان‌باختگان در حال بررسی: ۱۷۰۳۱ نفر
🔳 مجروحان با جراحات شدید: ۷۴۰۳ نفر
🔳 مجموع بازداشت‌ها: ۴۰۸۸۷ نفر
🔳 بازداشت افراد زیر ۱۸ سال: ۳۲۵ نفر
🔳 بازداشت دانشجویان: ۵۴ نفر
🔳 پخش اعترافات اجباری: ۲۰۵ مورد
🔳 احضار به نهادهای امنیتی: ۱۱۰۲۳ مورد

جمع‌بندی

روز بیست‌وهشتم اعتراضات با ابعادی بی‌سابقه از سرکوب، قطع سراسری اینترنت، بازداشت‌های گسترده (به ویژه نوجوانان و زنان)، فشار اقتصادی و افزایش نگرانی‌ها نسبت به جنایت‌های سازمان‌یافته سپری شد. در مقابل، واکنش‌های مدنی و بین‌المللی گسترده‌تر شده و درخواست‌ها برای توقف فوری خشونت و پاسخگویی عاملان افزایش یافته است. جامعه ایران، هم‌زمان با تجربه یکی از تلخ‌ترین بزنگاه‌های معاصر خود، زیر سنگین‌ترین موج انکار و سرکوب ایستادگی می‌کند.