خبرگزاری هرانا – در پی تحولات ناشی از شرایط جنگی در ایران، زندانیان در شماری از زندان‌های کشور با اختلال در تأمین برخی نیازهای اولیه خود مواجه شده‌اند. گزارش‌ها حاکی از کمبود آب آشامیدنی مناسب، کاهش حجم و کیفیت غذا، محدود شدن فعالیت فروشگاه‌های زندان، کمبود دارو و کاهش خدمات درمانی است. در گزارش پیش‌رو به جزئیاتی از وضعیت زندان‌هایی از جمله تهران بزرگ، اوین، وکیل‌آباد مشهد، ارومیه، خورین، قزلحصار، خرم‌آباد و کرمانشاه پرداخته شده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، همزمان با حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، زندانیان ساکن در زندان‌های کشور با مشکلات متعددی مواجه شده‌اند. در این گزارش به جزئیات این کمبودها و فشارهای واردشده بر زندانیان پرداخته شده است.

بر اساس اطلاعات دریافتی هرانا، در هفته‌های اخیر زندانیان در شماری از زندان‌های کشور با مشکلات مشابهی در تأمین اقلام ضروری مواجه شده‌اند. از جمله این مشکلات می‌توان به کمبود آب آشامیدنی، کاهش کیفیت و حجم غذا، محدود شدن فعالیت فروشگاه‌های زندان و کمبود دارو اشاره کرد. در بسیاری از این زندان‌ها آب مصرفی از چاه تأمین می‌شود و به گفته زندانیان سابق و فعلی، برای آشامیدن مناسب نیست؛ از این‌رو زندانیان ناچارند آب معدنی مورد نیاز خود را از فروشگاه‌های زندان تهیه کنند. با این حال در شرایط اخیر ورود آب معدنی به برخی زندان‌ها کاهش یافته و قیمت هر بطری آب نیز به حدود ۲۵ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که بنا بر گزارش‌ها بسیاری از زندانیان توانایی پرداخت آن را ندارند.

افزون بر این، گزارش‌ها حاکی از آن است که زندانیان در اغلب این زندان‌ها روزانه دو وعده غذا دریافت می‌کنند، اما حجم  و کیفیت غذا نسبت به پیش از شرایط جنگی در ایران به طور قابل توجهی کاهش یافته است. همزمان فروشگاه‌های بسیاری از زندان‌ها با کمبود کالا مواجه شده‌اند، در برخی موارد فروشگاهها برای چندین روز تعطیل بوده یا با قفسه‌های تقریباً خالی فعالیت کرده‌اند. تراکم بالای جمعیت در زندان‌ها نیز فشار بیشتری بر زندانیان وارد کرده و نگرانی‌هایی در خصوص وضعیت بهداشتی و معیشتی آنان ایجاد کرده است. همچنین گزارش‌هایی از محدود شدن تماس‌های تلفنی و ملاقات زندانیان با خانواده‌هایشان منتشر شده است.

یکی از کارکنان سابق زندان خرم آباد در رابطه با جمعیت ساکن در این زندان به هرانا گفت: “حدود ۴۷۵۰ زندانی در زندان خرم‌آباد نگهداری می‌شوند و جرائم عمده آنان شامل درگیری، سرقت، جرائم مالی و قتل است. این زندان دارای ۹ سالن است که یکی از آن‌ها به بخش خدمات اختصاص دارد. سالن‌ها از نظر نورگیری در حد متوسط ارزیابی شده‌اند. در هر سالن به طور متوسط حدود ۵۰۰ زندانی نگهداری می‌شوند، در حالی که ظرفیت تخت‌ها در هر سالن حدود ۳۶۰ تخت است. به همین دلیل شماری از زندانیان به صورت کف‌خواب یا در فضای حسینیه سالن‌ها اسکان داده شده‌اند.”

وی افزود: “بهداری این زندان حتی در روزهای عادی هم داروی کافی در اختیار نداشت و پزشک تنها یک روز در هفته‌ در زندان حضور داشت. همچنین هیچ خدمات مشاوره یا روان‌شناسی در این زندان ارائه نمی‌شد. با شروع جنگ این وضعیت دشوارتر و منابع محدودتر شده است.”

یک منبع مطلع دیگر در رابطه با کیفیت غذا در این زندان به هرانا گفت: “در حال حاضر زندانیان روزانه دو وعده غذا دریافت می‌کنند، اما میزان غذا نسبت به پیش از آغاز شرایط جنگی در ایران تقریباً نصف شده و کیفیت آن نیز به حدودا نصف شده است.”

طبق اطلاعات به‌دست‌آمده، زندان تهران بزرگ علیرغم اینکه یکی از بزرگترین زندانهای کشور محسوب میشود در پی انتقال تعداد زیادی از زندانیان زندان اوین منجمله بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری دی‌ماه، با کمبود فضا روبرو شده؛ به‌گونه‌ای که کف‌خوابی در اتاق‌ها، راهروها و حتی نمازخانه‌ها به وضعیتی رایج تبدیل شده است.

وکیل یکی از زندانیان محبوس در زندان تهران بزرگ در گفت‌وگو با هرانا اعلام کرد که شرایط زندانیان در این زندان تفاوتی با سایر زندان‌ها ندارد. این وکیل دادگستری که به دلایل امنیتی نخواست نامش مطرح شود، افزود: بسیاری از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در این زندان نگهداری می‌شوند و اصل تفکیک جرائم درباره آن‌ها رعایت نمی‌شود. به گفته او، کیفیت غذا در مقایسه با پیش از حملات به ایران کاهش یافته و میزان هر وعده غذایی نیز به حدود نصف رسیده است. همچنین وضعیت بهداشتی زندان به دلیل ازدحام جمعیت نامناسب توصیف شده و این شرایط موجب نگرانی خانواده بسیاری از بازداشت‌شدگان و زندانیان درباره وضعیت جسمانی عزیزانشان شده است. فروشگاه زندان تعطیل شده و زندانیان با کمبود آب آشامیدنی نیز مواجه هستند.

یکی از زندانیانی که اخیرا از زندان کرمانشاه آزاد شده، در گفتگو با گزارشگر هرانا اعلام کرد: “حدود ۴۰۰۰ زندانی در این زندان ساکن هستند، اما شرایط اسکان در این زندان یکسان نیست”. او افزود: “زندانیان در این زندان روزانه دو وعده غذا دریافت می‌کنند، اما حجم غذا نسبت به گذشته کاهش یافته و کیفیت آن حدود ۴۰ درصد است. در برخی وعده‌ها برای خورشتی که برای حدود ۲۰ نفر تهیه می‌شود تنها ۵ تکه گوشت کوچک، هر کدام حدود ۱۰ گرم، در نظر گرفته می‌شود.”

همزمان، یکی از نزدیکان یک زندانی محبوس در زندان خورین در گفتگو با هرانا اعلام کرد: تا پیش از جنگ هم این زندان با مشکلاتی مانند ازحادم جمعیت و کیفیت بد غذا مواجه بوده اما پس از جنگ مشکلات مضاعف شده است. وعده‌های غذایی در این زندان همانند دیگر زندان‌ها به دلیل شرایط جنگی نصف شده است. بسیاری از زندانیان ناچارند غذای خود را از فروشگاه زندان تهیه کنند که قیمت اجناس آن حدود ۴۰ درصد گران‌تر از بیرون است و فشار مالی بیشتری به خانواده‌ها وارد می‌کند. همچنین آب آشامیدنی زندان که از چاه تأمین می‌شود کیفیت پایینی دارد و موجب بروز مشکلاتی مانند سنگ کلیه در میان زندانیان شده است. اکنون نیز با توجه به شرایط جنگی، فروشگاه زندان اغلب تعطیل است یا قفسه‌ها خالی است. پزشک بهداری تنها در ساعات اولیه صبح حضور دارد و بیمارانی که به درمان فوری نیاز دارند اغلب بدون رسیدگی رها می‌شوند. علاوه بر این، بهداری زندان با کمبود دارو نیز مواجه است.

در زندان ارومیه نیز زندانیان ساکن در این زندان با شرایط مشابه دست و پنجه نرم میکنند. مادر یکی از زندانیان محبوس در این زندان به هرانا گفت: “با توجه به حملات گسترده در ایران نگران جان فرزندم هستم. پیشتر در نامه ای از مسئول زندان درخواست کرده بود که در این مدت به مرخصی اعزام شود. اما تاکنون پاسخی دریافت نکرده است. در زندان ارومیه کیفیت غذا نسبت به قبل از جنگ کاهش چشمگیری داشته و وعده های غذایی نیز نصف شده است. فروشگاه زندان نیز به دلیل این شرایط خیلی از اجناس را گران تر از حد معمول به زندانیان ارائه میدهد. ما توانایی مالی خوبی نداریم که بتوانیم فرزندم را حمایت کنیم که برای خود آب، غذا و لوازم بهداشتی از فروشگاه تهیه کند.”

این مادر سالخورده در ادامه افزود: “ملاقات در این زندان خیلی محدود شده و همانند قبل نیست. پسرم در مکالمه تلفنی که چند روز پیش با من داشت گفت که جمعیت در زندان زیاد است. خیلی ها در بند قرنطینه هستند. این افراد همان افرادی هستند که در دی ماه بازداشت شدند. سرویس بهداشتی و حمام پاسخگوی همه ما نیست. نگران وضعیت سلامت فرزندم و دیگر زندانیان محبوس در این زندان هستم.”

فرزند یکی از زندانیان محبوس در زندان وکیل آباد مشهد نیز در رابطه با وضعیت این زندان و شرایط جسمی زندانیان بیمار از جمله پدرش به هرانا گفت: “در روزهای پیش از جنگ کیفیت غذا در این زندان پایین بود، الان با توجه به این شرایط خیلی حجم و کیفیت غذا پایین آمده است. پدر من بیماری قلبی دارد و هم اکنون در بهداری زندان به دلیل عدم حضور پزشک و دارو رسیدگی ها خیلی کم شده است. علاوه بر این خیلی از بازداشت شدگان اخیر در این زندان هستند. ازدحام جمعیت در این زندان زیاد است. خیلی از افراد در راهروهای زندان میخوابند. تا جایی که مطلع شدم بسیاری از افراد نیز کماکان در قرنطینه زندان هستند.”

وی در ادامه گفت: “آب مصرفی در این زندان قابل آشامیدن نیست. در این مدت فروشگاه زندان نیز خالی از اجناس شده، آب در این زندان با قیمت گزافی به فروش میرسد. خیلی از زندانیان توان خرید ندارند. علاوه بر این امکان ملاقات با پدرم نیز از ما سلب شده است. همه خانواده زندانیان نگران وضعیت آنها در این شرایط هستند.”

زندانیان ساکن در زندان اوین نیز با کمبود مواد غذایی و آب مواجه هستند. یک زندانی که اخیرا از این زندان به مرخصی اعزام شده، به هرانا گفت: “آب در برخی بخش‌های زندان قطع شده، فروشگاه‌های زندان بسته‌اند و تماس‌های تلفنی نیز به حداقل رسیده یا مسدود شده است.”

به گفته وی، سهمیه غذای زندانیان به یک وعده در روز کاهش یافته و در مواردی تنها “نان خشک و چیزی شبیه سوپ” در اختیار زندانیان قرار می‌گیرد. همچنین گزارش‌هایی وجود دارد که در برخی بندها، زندانیان گاه برای روزها با کمبود شدید آب و غذا مواجه بوده‌اند. همچنین بهداری این زندان با کمبود دارو مواجه است.

بر اساس اطلاعاتی که به دست هرانا رسیده، زندان قزلحصار کرج از نظر ظرفیت و شرایط نگهداری با تراکم قابل توجهی از زندانیان مواجه است.

یک منبع مطلع در این خصوص به هرانا گفت: “ازدحام جمعیت در این زندان بالاست و به همین دلیل، بخشی از زندانیان به صورت کف‌خواب نگهداری می‌شوند. در حال حاضر گروههای بزرگی در حسینیه ها به صورت کف‌خواب هستند و برخی از اتاق‌های بزرگ این زندان نیز حدود پنج نفر کف‌خواب اند.”

خانواده یکی از زندانیان محبوس در این زندان به هرانا گفت: “غذایی که به زندانیان داده می‌شود هم از نظر کیفیت خوب نیست و هم مقدار آن در شرایط فعلی کم شده است. زندانیان مجبور هستند اقلام مورد نیاز خود را از فروشگاه زندان تهیه کنند. قیمت آب معدنی حدود ۶۵ درصد و قیمت گوشت گوساله حدود ۱۱۳ درصد افزایش یافته است.”

همسر یکی از زندانیان محبوس در این زندان در مورد وضعیت خدمات درمانی، به هرانا گفت: “در حال حاضر پزشک بصورت موثر حضور ندارد و تنها بهیار به طور محدود در دسترس است. رسیدگی پزشکی بسیار کم است و خدمات مشاوره یا حمایت روانی نیز وجود ندارد.”

او افزود: “در شرایط جنگی نگرانی زندانیان درباره وضعیت خانواده‌هایشان افزایش یافته و این مسئله بر وضعیت روحی آنان تأثیر گذاشته است. همچنین محدودیت‌های تردد در زندان افزایش یافته و رفت‌وآمد زندانیان با احتیاط بیشتری انجام می‌شود.”

بر اساس اطلاعات دریافتی هرانا، مشکلاتی از جمله کمبود مواد غذایی، کاهش کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی، محدودیت دسترسی به آب آشامیدنی و تراکم بالای جمعیت، تنها به این زندان‌ها محدود نیست و در بسیاری از زندان‌های ایران، به‌ویژه در پی شرایط جنگی اخیر، وضعیت مشابهی گزارش شده است.

لازم به ذکر است حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران از ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ آغاز شده است. هرانا از زمان آغاز این حملات، به ‌صورت روزانه اقدام به ثبت و مستندسازی رویدادهای مرتبط با این درگیری‌ها در نقاط مختلف کشور کرده است. برای اطلاعات بیشتر، می‌توانید به گزارش تفصیلی هرانا مربوط به یازدهمین روز این درگیری‌ که شامگاه گذشته منتشر شد، مراجعه کنید.